Ο Μαρκ Κάρνεϊ και η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προωθούν μια νέα μορφή στενότερης συνεργασίας – Η πρόταση προβλέπει τη συμμετοχή του Καναδά σε ευρωπαϊκά προγράμματα, αλλά οι πρακτικές λεπτομέρειες παραμένουν υπό διαπραγμάτευση
Ο Καναδάς και η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκουν να ολοκληρώσουν έως τον Ιούνιο του 2027 τις διαπραγματεύσεις για το ενδεχόμενο καθεστώς «συνδεδεμένου μέλους» της χώρας στην Ένωση, δήλωσε την Παρασκευή ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ, μετά τη διμερή σύνοδο κορυφής στο Μόντρεαλ.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το προτεινόμενο καθεστώς, το οποίο δεν έχει νομική βάση στις Συνθήκες της ΕΕ, αποσκοπεί στην προσέγγιση των δύο συμμάχων σε τρεις τομείς: την πολιτική, τα προγράμματα και τη διακυβέρνηση. Οι πρακτικές συνέπειές του, ωστόσο, μένει ακόμη να αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης.
Πριν από τη σύνοδο κορυφής, η Γερμανία είχε αντιταχθεί στη χρήση του όρου «συνδεδεμένο μέλος» κατά τις διαπραγματεύσεις για την κοινή διακήρυξη. Το τελικό κείμενο αναφέρεται αντ' αυτού σε μια «ολοένα στενότερη σύνδεση». Ο Κάρνεϊ, ωστόσο, εμφανίστηκε αποφασισμένος να προωθήσει το συγκεκριμένο όραμα.
«Εργαζόμαστε για την επίτευξη της βαθύτερης δυνατής εταιρικής σχέσης χωρίς να φτάσουμε στην ένταξη, λόγω της γεωγραφικής μας θέσης, με τον Καναδά να γίνεται το πρώτο συνδεδεμένο μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης», δήλωσε ο Κάρνεϊ στην τελική συνέντευξη Τύπου.
«Τους επόμενους μήνες θα καθορίσουμε το πλήρες περιεχόμενο, την κλίμακα και το εύρος αυτής της νέας μορφής συμμετοχής», πρόσθεσε.
Δίπλα του βρισκόταν η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία είχε αιφνιδιάσει τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες τον Σεπτέμβριο, προτείνοντας ο Καναδάς να γίνει το πρώτο συνδεδεμένο μέλος της Ένωσης. Η ιδέα δεν είχε συζητηθεί προηγουμένως εκτενώς με τα κράτη-μέλη.
Ο Κάρνεϊ, ο οποίος βρισκόταν στο ακροατήριο κατά την ανακοίνωση της πρότασης, είχε αρχικά εμφανιστεί διστακτικός να την υιοθετήσει, λόγω ανησυχιών για τις επιπτώσεις της στην καναδική κυριαρχία.
Την Παρασκευή, ωστόσο, υπερασπίστηκε τον όρο.
«Σήμερα προχωράμε προς το καθεστώς συνδεδεμένου μέλους για τον Καναδά και εγκαινιάζουμε μια νέα συμμαχία για το μέλλον, η οποία θα αποφέρει αποτελέσματα τόσο τώρα όσο και στο μέλλον, μαζί με χώρες που συμμερίζονται τις ίδιες αξίες», δήλωσε. «Μόλις ξεκινάμε».
Η φον ντερ Λάιεν αναφέρθηκε σε αρκετά άμεσα οφέλη, μεταξύ των οποίων η πλήρης ένταξη του Καναδά στα προγράμματα Horizon και Erasmus, καθώς και στο δάνειο στήριξης ύψους 90 δισεκατομμυρίων ευρώ για την Ουκρανία.
Η σύνοδος κορυφής διεύρυνε επίσης τη συνεργασία στο ψηφιακό εμπόριο, την ενέργεια, τις κρίσιμες πρώτες ύλες, τους υπερυπολογιστές, την τεχνητή νοημοσύνη και τη δορυφορική τεχνολογία.
«Η έννοια του συνδεδεμένου μέλους είναι ανεξερεύνητη περιοχή, αλλά διαθέτουμε τη φιλοδοξία, την εμπιστοσύνη και τη δημιουργικότητα για να τη διαμορφώσουμε από κοινού», δήλωσε η φον ντερ Λάιεν.
«Και για να είμαστε απολύτως σαφείς: πρόκειται για μια εταιρική σχέση, όχι εναντίον οποιουδήποτε άλλου, αλλά για την ενίσχυση της κοινής μας ισχύος. Σε διμερές επίπεδο, αυτή είναι η υψηλότερη μορφή εταιρικής σχέσης».
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η καναδική κυβέρνηση θα πραγματοποιήσουν συνάντηση μεταξύ του Σώματος των Επιτρόπων και του καναδικού υπουργικού συμβουλίου την άνοιξη, προκειμένου να εξειδικεύσουν την πρόταση. Στη συνέχεια, ο Κάρνεϊ αναμένεται να συμμετάσχει στη σύνοδο κορυφής των ηγετών της ΕΕ τον Ιούνιο, όπου ελπίζει να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις.
Παραμένει ασαφές με ποιον τρόπο θα επικυρωθεί η συμφωνία στις ευρωπαϊκές χώρες. Ο Κάρνεϊ έχει δεσμευτεί στο παρελθόν ότι θα θέσει την πρόταση σε ψηφοφορία στο καναδικό κοινοβούλιο.
Ερωτηθείσα για την αντίθεση της Γερμανίας, η φον ντερ Λάιεν απέφυγε να απαντήσει ευθέως, δηλώνοντας ότι υπάρχει «ευρεία υποστήριξη» μεταξύ των κρατών-μελών για τη στενότερη προσέγγιση του Καναδά με την Ένωση.
Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς ήταν ο πρώτος που είχε προτείνει έναν ορισμό του «συνδεδεμένου μέλους», στο πλαίσιο των φιλοδοξιών της Ουκρανίας για ένταξη στην ΕΕ. Το Κίεβο απέρριψε την ιδέα, δηλώνοντας ότι επιθυμεί να γίνει πλήρες μέλος της Ένωσης.
Αξιωματούχοι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εκτιμούν ότι η αντίσταση του Βερολίνου στην πρωτοβουλία της φον ντερ Λάιεν απορρέει από το γεγονός ότι ο Μερτς θεωρεί την ιδέα δική του.
«Θα θέλαμε πολύ να συζητήσουμε την πλήρη ένταξη, αλλά αυτό είναι αδύνατο. Το γνωρίζουμε», δήλωσε η φον ντερ Λάιεν, αναφερόμενη στις Συνθήκες της ΕΕ, οι οποίες προβλέπουν ότι η ιδιότητα του κράτους-μέλους προορίζεται για ευρωπαϊκά κράτη.
«Αυτή είναι η αρχή μιας εντατικής προσπάθειας που βλέπουμε να ξεκινά εδώ. Έχουμε το όραμα. Έχουμε μια ιδέα. Πρέπει να αναπτύξουμε το πλαίσιο. Πρέπει να του δώσουμε ουσιαστικό περιεχόμενο».
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, ο οποίος εκπροσωπεί τη συλλογική θέση των χωρών της ΕΕ, απέφυγε χαρακτηριστικά να χρησιμοποιήσει τον όρο «συνδεδεμένο μέλος», επιμένοντας στη διατύπωση της κοινής διακήρυξης περί «ολοένα στενότερης σύνδεσης».
«Η σχέση μας είναι τόσο ιδιαίτερη, ώστε θέλουμε να δημιουργήσουμε κάτι νέο, να προχωρήσουμε πέρα από μια απλή σύνδεση», δήλωσε ο Κόστα.
«Η σύνδεσή μας θα είναι η στενότερη, βαθύτερη και πιο μοναδική του είδους της».