Η Γαλλία δεν έχει σημειώσει ανάπτυξη από την αρχή της χρονιάς και το ΑΕΠ μειώθηκε 0,1% μεταξύ Ιουλίου και Σεπτεμβρίου. Η κυβέρνηση ζητά την υιοθέτηση του προϋπολογισμού 2027, ενώ αμφισβητείται η ικανότητα της χώρας να καθησυχάσει τις αγορές. Επεξήγηση.
Μια απογοητευτική επίδοση. Το γαλλικό ακαθάριστο εγχώριο προϊόν υποχώρησε κατά 0,1 % στο τρίτο τρίμηνο, όπως ανακοίνωσε (πηγή στα Γαλλικά) την Παρασκευή το Εθνικό Ινστιτούτο Στατιστικής και Οικονομικών Μελετών (Institut national de la statistique et des études économiques - Insee), μετά τη στασιμότητα του δεύτερου τριμήνου και την πτώση 0,2 % στο πρώτο.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ένα νέο πλήγμα για την κυβέρνηση, καθώς τα επιτόκια δανεισμού της Γαλλίας ξεπέρασαν το 5 % στις χρηματοπιστωτικές αγορές την περασμένη εβδομάδα και το κοινωνικό κλίμα παραμένει εκρηκτικό, ενόψει νέας ημέρας πανεθνικής κινητοποίησης κατά της ακρίβειας και σε στήριξη των διεκδικήσεων της νεολαίας.
Η πτώση της δραστηριότητας φέρνει ουσιαστικά τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της ευρωζώνης στα όρια της ύφεσης. Την ίδια ώρα, ο πληθωρισμός επιταχύνθηκε, φτάνοντας το 3,4 % σε ετήσια βάση τον Οκτώβριο, από 3,1 % τον Σεπτέμβριο. Πρόκειται για το υψηλότερο επίπεδο από τον Ιανουάριο του 2024, σύμφωνα με την Insee.
Τα δυσμενή στοιχεία δεν αποτελούν έκπληξη για τους ειδικούς, σε ένα μακροοικονομικό περιβάλλον ιδιαίτερα δυσμενές. «Η Γαλλία κινδυνεύει σοβαρά να γνωρίσει τεχνική ύφεση κατά τη διάρκεια των προσεχών τριμήνων», εκτιμά μιλώντας στο Euronews ο επικεφαλής στρατηγικής για την Ευρώπη στην BCA Research Ζερεμί Πελόζο.
«Το σενάριο αυτό ήταν ήδη ορατό πριν από τις πρόσφατες δημοσιονομικές αναταράξεις και την κατάρρευση της αγοράς ομολόγων», προσθέτει.
«Θα πέσουμε στον τοίχο»
Η κυβέρνηση δέχεται το πλήγμα και επιμένει στην ανάγκη έγκαιρης υιοθέτησης του προϋπολογισμού του 2027, σε ένα κοινοβούλιο χωρίς πλειοψηφία.
Μιλώντας στην εκπομπή του Franceinfo, ο υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών Ρολάν Λεσκίρ περιέγραψε μια γαλλική οικονομία «σταματημένη». Προειδοποίησε επίσης ότι η χώρα «θα πέσει στον τοίχο» αν δεν υιοθετηθεί ο προϋπολογισμός «εξυγίανσης».
Σε περίπτωση αποτυχίας των κοινοβουλευτικών συζητήσεων, η κυβέρνηση δεν αποκλείει να προσφύγει στο άρθρο 49.3 του Συντάγματος, που επιτρέπει την υιοθέτηση ενός κειμένου χωρίς ψηφοφορία, εκτός αν εγκριθεί πρόταση μομφής. Μια άλλη δυνατότητα είναι η προσφυγή στις ordonnances, μια διαδικασία που δεν έχει χρησιμοποιηθεί ποτέ για την έγκριση προϋπολογισμού από την καθιέρωση της Πέμπτης Δημοκρατίας, το 1958.
«Ο κύριος κίνδυνος για τη γαλλική οικονομία δεν είναι η απουσία προϋπολογισμού»
Κατά τον Ζερόμ Ματίς, καθηγητή οικονομικών στο πανεπιστήμιο Παρί-Νταφίν και συγγραφέα του ιστολόγιου «Η χρηματοδότηση στην καρδιά της ζωής μας» (πηγή στα Γαλλικά), η υιοθέτηση ενός προϋπολογισμού δεν είναι «καθοριστική», στο μέτρο που δεν θα επέτρεπε, «μέσω κάποιου αποτελέσματος μόχλευσης, να επανεκκινήσει θαυματουργά η δραστηριότητα βραχυπρόθεσμα».
«Αντίθετα, ένα σχέδιο δημοσιονομικής προσαρμογής τείνει γενικά να επιβαρύνει την ανάπτυξη στο άμεσο μέλλον». Ο ερευνητής επισημαίνει ότι το διακύβευμα δεν περιορίζεται στην ψήφιση του κειμένου της κυβέρνησης, αλλά έγκειται στο να προσφέρει στους επενδυτές ορατότητα μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα για την πορεία των γαλλικών δημόσιων οικονομικών.
Η Γαλλία δανείζεται ολοένα και ακριβότερα στις αγορές. «Κάθε αύξηση των επιτοκίων μεταφέρεται σταδιακά στον προϋπολογισμό του κράτους, μειώνει τα μελλοντικά περιθώρια ελιγμών και τελικά επιβαρύνει την ιδιωτική επένδυση», υπενθυμίζει ο Ζερόμ Ματίς. Η δημοσιονομική αβεβαιότητα μπορεί επίσης να εξελιχθεί σε εμπόδιο για τη δραστηριότητα, προειδοποιεί. «Οι επιχειρήσεις αναβάλουν ορισμένες επενδύσεις, τα νοικοκυριά μεταθέτουν κάποιες δαπάνες και οι αγορές ζητούν υψηλότερο ασφάλιστρο κινδύνου».
Την Παρασκευή, η απόδοση των γαλλικών κρατικών ομολόγων 10ετούς διάρκειας διαμορφώνεται στο 4,9 %, δηλαδή 0,17 της μονάδας κάτω από το υψηλό που είχε καταγραφεί στις 22 Οκτωβρίου. Το γαλλογερμανικό σπρεντ, που μετρά τη διαφορά μεταξύ των επιτοκίων δανεισμού των δύο χωρών, διαμορφώνεται γύρω στο 1,55 της μονάδας.
«Η χθεσινή συνεδρίαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, σχετικά φτωχή σε εκπλήξεις, συνέβαλε σίγουρα σε αυτή τη χαλάρωση, παρότι η πρόεδρός της, Κριστίν Λαγκάρντ, αρνήθηκε να σχολιάσει τη γαλλική κατάσταση», αναφέρεται σε στρατηγικό σημείωμα που συνέταξε ο Ζερεμί Πελόζο για τους πελάτες της BCA, το οποίο συμβουλεύτηκε το Euronews.
«Ο κύριος κίνδυνος για τη γαλλική οικονομία δεν είναι η απουσία προϋπολογισμού. Είναι η απουσία ορατότητας για την πορεία των δημόσιων οικονομικών», επιμένει ο Ζερόμ Ματίς. Σε αυτό το πλαίσιο, «το βασικό οικονομικό κόστος του σημερινού αδιεξόδου δεν είναι τόσο το περιεχόμενο των μέτρων που δεν θα ψηφιστούν, όσο η παράταση της αβεβαιότητας».
Όσο για μια ενδεχόμενη υιοθέτηση του προϋπολογισμού μέσω ordonnances, ο καθηγητής δεν τη θεωρεί «μια αυτονόητη οικονομική λύση». Κατά τη γνώμη του, οι αγορές δίνουν μεν σημασία στην ταχύτητα των πολιτικών αποφάσεων, αλλά και στη «νομιμότητά» τους και στην «αντοχή» τους. Ένας προϋπολογισμός που εγκρίνεται μέσω ordonnances μπορεί να μειώσει την αβεβαιότητα βραχυπρόθεσμα, δεν αρκεί όμως για να αποκαταστήσει τη δημοσιονομική αξιοπιστία μακροπρόθεσμα, προειδοποιεί ο ερευνητής.
«Οι αγορές προτιμούν συνήθως μια αμφισβητούμενη απόφαση από μια παρατεταμένη απουσία απόφασης. Αλλά αν ένας προϋπολογισμός που υιοθετείται μέσω ordonnances θεωρηθεί εύθραυστος, πιθανός να αναθεωρηθεί μετά τις προεδρικές εκλογές ή ενδεικτικός μιας μόνιμης αδυναμίας του πολιτικού συστήματος να συγκροτεί πλειοψηφίες, το θετικό αποτέλεσμα στην εμπιστοσύνη θα μπορούσε να είναι περιορισμένο», εξηγεί ο Ζερόμ Ματίς.
Και αυτό, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι που διαφοροποιεί τη σημερινή κατάσταση από τις «πιο κλασικές» δημοσιονομικές κρίσεις: οι αγορές δεν αμφισβητούν την τεχνική ικανότητα της Γαλλίας να επιβάλλει φόρους ή να αποπληρώνει το χρέος της. «Αμφιβάλλουν περισσότερο για την ικανότητά της να επιβραδύνει την αύξησή του».
«Όσο αυτό το ερώτημα παραμένει, η πίεση στα επιτόκια κινδυνεύει να διατηρηθεί, όποιο θεσμικό όχημα κι αν επιλεγεί για την υιοθέτηση του προϋπολογισμού», καταλήγει.