Η αναδάσωση μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της θερμοκρασίας του εδάφους, στη διατήρηση της υγρασίας και στον περιορισμό της διάβρωσης σε δάση όπου η κλιματική αλλαγή μειώνει τις συγκομιδές τρούφας.
Στους λόφους γύρω από την Άλμπα, πατρίδα των πιο διάσημων λευκών τρούφας στον κόσμο, οι κυνηγοί, γνωστοί ως «trifolau», παραδοσιακά ξεκινούν τη σεζόν τους την 1η Οκτωβρίου. Όλο και συχνότερα όμως έρχονται αντιμέτωποι με μια πρόκληση πάνω από το έδαφος, την κλιματική αλλαγή.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Μήνες ζέστης και ξηρασίας έχουν εντείνει τις ανησυχίες για το μέλλον της περιζήτητης λευκής τρούφας της Ιταλίας, (πηγή στα Αγγλικά) ενός μύκητα που εξαρτάται από δροσερά, υγρά εδάφη και μια εύθραυστη σχέση με τις ρίζες των δέντρων.
«Όλος ο μήνας Οκτώβριος επηρεάστηκε από την έλλειψη βροχής τον Ιούλιο και τον Αύγουστο και από τις υψηλές θερμοκρασίες, οπότε χαρακτηρίστηκε από χαμηλή παραγωγή και μικρή διάρκεια διατήρησης των τρούφας», δήλωσε ο Αντόνιο Ντετζάκομι, πρόεδρος του Εθνικού Κέντρου Μελετών Τρούφας (National Centre for Truffle Studies) της Ιταλίας.
Σύμφωνα με τον Ντετζάκομι, τα ξηρά και συμπιεσμένα εδάφη έχουν οδηγήσει φέτος και σε μικρότερες τρούφες.
Η δύσκολη συγκομιδή συμπίπτει με την περίοδο που η Άλμπα και οι γύρω λόφοι της Λάνγκε υποδέχονται επισκέπτες για τη Διεθνή Έκθεση Λευκής Τρούφας, μία από τις πιο γνωστές γαστρονομικές εκδηλώσεις της Ιταλίας, η οποία άνοιξε τις πύλες της στις 10 Οκτωβρίου και θα διαρκέσει έως τις 6 Δεκεμβρίου.
Κλίμα που αλλάζει, συγκομιδή τρούφας που αλλάζει
Για τον Αξέλ Ιμπέρτι, πρόεδρο της έκθεσης, η σεζόν ξεκίνησε αργά, με μικρότερες τρούφες να εμφανίζονται μετά από ένα ζεστό, ξηρό καλοκαίρι. Οι πιο πρόσφατες βροχές έχουν βελτιώσει τις συνθήκες, βοηθώντας να εμφανιστούν μεγαλύτερα δείγματα.
Παρά την περιορισμένη προσφορά, η ζήτηση παραμένει ισχυρή. Οι τιμές στην αγορά τρούφας της Άλμπα κινούνται περίπου 20 με 30 τοις εκατό υψηλότερα σε σχέση με πέρσι, ανέφερε ο Ιμπέρτι, ενώ τα ξενοδοχεία και άλλα καταλύματα είναι σε μεγάλο βαθμό πλήρη για όλη τη διάρκεια της έκθεσης.
Οι ανησυχίες ξεπερνούν τη φετινή παραγωγή.
«Η φετινή χρονιά σίγουρα ξεχωρίζει σε σχέση με μια τάση που όλοι γνωρίζουμε ότι συνεχίζεται εδώ και πέντε ή έξι χρόνια», δήλωσε ο Ντετζάκομι, αναφερόμενος σε θερμότερα καλοκαίρια και ολοένα πιο απρόβλεπτα μοτίβα βροχοπτώσεων.
Ο κυνηγός τρούφας Τίνο Μαρόλο είπε ότι η αβεβαιότητα ήταν πάντα μέρος του κυνηγιού.
«Σίγουρα γυρίζεις σπίτι με άδεια χέρια πιο συχνά απ’ ό,τι με μια τρούφα», είπε. «Είναι πραγματικά η συγκίνηση του να λες: ‘‘Δεν ξέρω τι πρόκειται να βρω’’».
Από την Ιταλία έως την Κροατία, οι περιοχές παραγωγής τρούφας βλέπουν τα ίδια προειδοποιητικά σημάδια
Παρόμοιες ανησυχίες εμφανίζονται και αλλού στις ευρωπαϊκές περιοχές παραγωγής τρούφας, υποδηλώνοντας μια πρόκληση που ξεπερνά κάθε μεμονωμένο δάσος ή περιοχή.
Απέναντι, στην άλλη πλευρά της Αδριατικής, στην Κροατία, οι κυνηγοί τρούφας και οι επιστήμονες περιγράφουν πολλές από τις ίδιες δυσκολίες, από τις μειούμενες σοδειές μέχρι τη διαρκώς μικρότερη καταλληλότητα των οικοτόπων.
Στις δρυοφυτείες έξω από το Ζάγκρεμπ, ο κυνηγός τρούφας Πέταρ Αλεμπιτς είπε ότι τα χρόνια ξηρασίας έχουν κάνει τους περιζήτητους μύκητες πιο δύσκολους να βρεθούν.
«Κάθε χρονιά τα τελευταία επτά ή οκτώ χρόνια ήταν χειρότερη από την προηγούμενη», είπε ο Αλεμπιτς. «Λόγω της ξηρασίας, δυστυχώς, οι τρούφες γίνονται μικρότερες και σπανιότερες».
Ο Αλεμπιτς εκτιμά ότι η φετινή συγκομιδή είναι περίπου 30 τοις εκατό κάτω από το συνηθισμένο και ολοένα περισσότερο συμπληρώνει το εισόδημά του με περιηγήσεις κυνηγιού τρούφας για τουρίστες.
Οι επιστήμονες που μελετούν τις τρούφες στην Κροατία καταγράφουν παρόμοια ευρήματα. Στην Κροατία απαντώνται περίπου δώδεκα είδη τρούφας, σύμφωνα με τον μυκολόγο Άρμιν Μέσιτς του Ινστιτούτου Ρούτζερ Μπόσκοβιτς (Rudjer Boskovic Institute). Η πιο πολύτιμη, η λευκή τρούφα, μπορεί να φτάσει έως και 4.000 ευρώ το κιλό.
«Η ξηρασία, η έλλειψη βροχοπτώσεων και οι υψηλές θερμοκρασίες έχουν σημαντική επίδραση τόσο στην ποσότητα όσο και στην ποιότητα των τρούφας», είπε ο Μέσιτς.
«Οι ποσότητες μειώνονται, όπως και η γεωγραφική περιοχή όπου φύονται λευκές τρούφες», πρόσθεσε.
Τα δάση είναι μέρος της λύσης για τις φθίνουσες σοδειές τρούφας
Ωστόσο, οι ειδικοί στην περιοχή Πιεμόντε της Ιταλίας, όπου βρίσκεται η Άλμπα, απορρίπτουν την ιδέα ότι η λευκή τρούφα είναι καταδικασμένη.
«Δεν πιστεύω ότι αντιμετωπίζουμε εξαφάνιση, αντιμετωπίζουμε μια πρόκληση», είπε ο Ντετζάκομι.
Οι ερευνητές εξετάζουν τρόπους ώστε οι βιότοποι της τρούφας να προσαρμοστούν, συμπεριλαμβανομένης της καλύτερης διαχείρισης των δασών και πειραματικών αρδεύσεων κατά τη διάρκεια παρατεταμένων περιόδων ξηρασίας.
«Προσπαθούμε να κάνουμε ό,τι κάνει η φύση, αλλά τεχνητά», είπε ο Ντετζάκομι.
Στην Άλμπα, η απάντηση εστιάζει ολοένα περισσότερο στην αποκατάσταση και την προστασία των δασών.
Ο Ιμπέρτι έχει διευρύνει το επίκεντρο της έκθεσης πέρα από τον τουρισμό, ώστε να περιλαμβάνει περιβαλλοντική εκπαίδευση και προσπάθειες διατήρησης.
«Η τρούφα είναι το άθροισμα, αλλά είναι και ο φορέας», είπε ο Ιμπέρτι. «Οι άνθρωποι έρχονται στην Άλμπα και στη Λάνγκε για να ανακαλύψουν όλα όσα έχει να προσφέρει η περιοχή».
Σε συνεργασία με δήμους, κυνηγούς τρούφας και ιδιοκτήτες γης, οι κοινότητες έχουν αρχίσει να δημιουργούν νέους δημόσιους τόπους τρούφας και να φυτεύουν δέντρα που θα μπορούσαν στο μέλλον να υποστηρίξουν την ανάπτυξή τους.
«Το δάσος είναι μια πράξη αγάπης και πίστης για τις επόμενες δύο ή τρεις γενιές», είπε ο Ιμπέρτι.
Οι υποστηρικτές επισημαίνουν ότι η αναδάσωση μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της θερμοκρασίας του εδάφους, στη διατήρηση της υγρασίας και στη μείωση της διάβρωσης, αν και μπορεί να χρειαστεί περισσότερο από μια δεκαετία μέχρι τα νεοφυτεμένα δέντρα να γίνουν κατάλληλοι «ξενιστές» για τις τρούφες.
Οι ερευνητές διερευνούν επίσης τον ρόλο των μικροοργανισμών του εδάφους και αναζητούν ποικιλίες δέντρων πιο κατάλληλες για θερμότερες και πιο ξηρές συνθήκες.
Οι προσπάθειες να καλλιεργηθεί η περιζήτητη λευκή τρούφα συνεχίζονται, αλλά η αξιόπιστη εμπορική παραγωγή παραμένει άπιαστη. Σε αντίθεση με τις μαύρες τρούφες, που μπορούν να καλλιεργηθούν, οι λευκές τρούφες έχουν σε μεγάλο βαθμό αντισταθεί στην παραγωγή μεγάλης κλίμακας.
Καθώς προχωρά το φθινόπωρο, θα γίνει πιο σαφές το μέγεθος της φετινής σοδειάς, μαζί με την επίδρασή της στις τιμές και στις ποσότητες που φτάνουν σε εστιατόρια και αγορές.
Το αν οι επόμενες γενιές θα συνεχίσουν να απολαμβάνουν τη συγκίνηση του κυνηγιού ίσως εξαρτηθεί από έναν συνδυασμό επιστήμης, προστασίας του περιβάλλοντος και προσαρμογής σε ένα θερμότερο κλίμα.