Ο Μιγκέλ Άνχελ Πέρεθ Λαγκούνα ταξίδευε στο τελευταίο βαγόνι του AVE που στις 28 Οκτωβρίου συγκρούστηκε με τρένο Iryo κοντά στο Τολέδο. Τώρα διηγείται την ιστορία του στο Euronews για να βοηθήσει τον κόσμο
Οκτώ με δέκα λεπτά νωρίτερα είχε ξαναξεκινήσει το τρένο AVE, όταν ο Μιγκέλ Άνχελ Πέρες Λαγκούνα ένιωσε το απότομο φρενάρισμα. Μετά ακούστηκε «ένας τεράστιος θόρυβος από σίδερα που συγκρούονταν, πολύ οξύς», και περίπου οκτώ δευτερόλεπτα όπου το τρένο τιναζόταν, σαν να έβγαινε από τη γραμμή. Ύστερα από όλα αυτά το βαγόνι άρχισε να γέρνει. «Εκεί ήταν ο μεγαλύτερος τρόμος,» γιατί εκεί σκέφτηκε ότι όλα τελείωναν, θυμάται αυτός ο επιζών του δυστυχήματος στην Ούρδα (Τολέδο), που ταξίδευε στο τελευταίο βαγόνι του AVE 2080 της Renfe.
Ήταν Τετάρτη 28 Οκτωβρίου, λίγο πριν από τις 09:00. Ο Πέρες Λαγκούνα, διευθυντής επικοινωνίας της CTX, ταξίδευε στη Σεβίλλη για δουλειά. Είχε εισιτήριο για το βαγόνι 5 ή 6, αλλά το άλλαξε για μια θέση στο παράθυρο στο 1, το οποίο έχει πιο ευρύχωρα καθίσματα και εκείνη την ημέρα ήταν στην ουρά του τρένου. «Το πήρα καθαρά από τύχη», λέει. Δύο συναδέλφισσές του από το τεχνικό τμήμα ταξίδευαν στα βαγόνια 2 και 3 και, ευτυχώς, βγήκαν ζωντανές.
Το AVE, με σχεδόν 400 επιβάτες, καρφώθηκε στην ουρά του Iryo 6076, που ήταν σταματημένο μπροστά στο σήμα εισόδου του σταθμού της Ούρδα. Η σύγκρουση στοίχισε τη ζωή σε 69 ανθρώπους και άφησε πάνω από 200 τραυματίες, εκ των οποίων 15 νοσηλεύονται ακόμη σε νοσοκομεία της Καστίγια-Λα Μάντσα, δύο από αυτούς σε μονάδα εντατικής θεραπείας, σύμφωνα με την περιφερειακή κυβέρνηση. Πρόκειται για το δεύτερο θανατηφόρο δυστύχημα στο δίκτυο σιδηροδρόμων υψηλής ταχύτητας της Ισπανίας φέτος, μετά εκείνο του Ανταμούθ (Κόρδοβα), όπου έχασαν τη ζωή τους 46 άνθρωποι τον Ιανουάριο.
«Εδώ κάτι δεν πάει καλά»
Ένα τέταρτο πριν από τη σύγκρουση, το AVE είχε σταματήσει. Ο Πέρες Λαγκούνα το χαρακτηρίζει «την κλασική τεχνική στάση», από εκείνες στις οποίες ο συχνός επιβάτης έχει πλέον συνηθίσει. Από τα μεγάφωνα του τρένου είπαν στους επιβάτες ότι υπήρχε «υπερφόρτωση στη γραμμή». Παραδέχεται ότι τώρα είναι «πολύ παρανοϊκός με όλα αυτά», αλλά επιμένει ότι κάτι δεν του ταίριαζε. «Πες το διαίσθηση. Κοίτα, εδώ κάτι δεν πάει καλά. Υπάρχουν πολλά τρένα στη γραμμή». Δεν ήξεραν ότι μπροστά τους υπήρχε άλλο τρένο σταματημένο: «Καμία ιδέα, καμία ιδέα».
Οι χρόνοι που θυμάται μοιάζουν πολύ με αυτούς που χειρίζεται η έρευνα για το δυστύχημα της Ούρδα. Σύμφωνα με το προκαταρκτικό σημείωμα της Aitat, του οργανισμού που διενεργεί την τεχνική έρευνα, το LZB, το σύστημα που επιβλέπει τη σηματοδότηση στη γραμμή Μαδρίτη-Σεβίλλη, παρουσίασε βλάβη στις 08:31. Από τότε τα τρένα κινήθηκαν με αποκλειστικά πλευρική σηματοδότηση, και το κέντρο ελέγχου της Adif στην Ατότσα (Μαδρίτη) και οι μηχανοδηγοί αντάλλασσαν τις οδηγίες τηλεφωνικά. Η σύγκρουση σημειώθηκε στις 08:53, 22 λεπτά αργότερα. Η Aitat υπολογίζει ότι το AVE κινείτο μεταξύ 160 και 200 χιλιομέτρων την ώρα, ενόψει επιβεβαίωσης από τους καταγραφείς.
Την ποινική υπόθεση χειρίζεται το Δικαστήριο Πρωτοβάθμιας Δικαιοδοσίας αριθ. 2 του Οργάθ. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία έχει ανοίξει επιπλέον, αυτεπαγγέλτως, έρευνα για πιθανή απάτη με κοινοτικά κονδύλια που προορίζονταν για την ασφάλεια, τη σηματοδότηση και τις επικοινωνίες της γραμμής. Ο υπουργός Μεταφορών, Όσκαρ Πουέντε, παραιτήθηκε την Τρίτη στο τέλος της τοποθέτησής του στη Μόνιμη Επιτροπή του Κογκρέσου.
«Πάμε να φύγουμε, μπορεί να έρθει κι άλλο τρένο»
Όταν το τρένο σταμάτησε εντελώς, στο βαγόνι 1 κανείς δεν φώναξε. «Ήταν μερικά δευτερόλεπτα που κοιταζόμασταν όλοι μεταξύ μας», διηγείται. Εκεί τα καθίσματα δεν εκσφενδονίστηκαν, όπως συνέβη σε άλλα βαγόνια. Οι επιβάτες ρωτούσαν ο ένας τον άλλον αν ήταν καλά και τι είχε συμβεί. Για μερικά δευτερόλεπτα περίμεναν κάποια οδηγία για εκκένωση, αλλά δεν ήρθε.
Ο Πέρες Λαγκούνα κοίταξε από το δεξί παράθυρο και είδε δύο βαγόνια διαλυμένα. Εκείνη τη στιγμή δεν ήξερε σε ποιο τρένο ανήκαν και αργότερα έμαθε ότι ήταν του Iryo. Το πρώτο πράγμα που έκανε ήταν να τραβήξει ένα βίντεο και να το στείλει στον πατέρα του, που επίσης εργάζεται στο ραδιόφωνο, ώστε να μην νομίσει ότι ήταν αστείο. «Κοίτα, τρακάραμε. Δεν είναι πλάκα αυτό», του είπε.
Κάποιος φώναξε «πάμε να φύγουμε, μπορεί να έρθει κι άλλο τρένο από πίσω». Ένας επιβάτης έσπασε ένα παράθυρο με το σφυρί έκτακτης ανάγκης. Ο Πέρες Λαγκούνα άνοιξε «με το ζόρι» την εσωτερική πόρτα του βαγονιού και ένα άλλο αγόρι κατάφερε να ανοίξει την εξωτερική.
Μόλις βγήκαν έξω, υπήρχαν μόνο χαλίκια και πέτρες. Βοήθησε άλλους επιβάτες να κατεβάσουν τις βαλίτσες και πρόσφερε το κινητό του για να κάνουν κλήσεις, καθώς είχε ακόμη μπαταρία. Θυμάται ότι σε πέντε λεπτά η Guardia Civil ήδη έσπαζε το συρματόπλεγμα που προστατεύει την πρόσβαση στις γραμμές ώστε να μπορέσουν να βγουν στο χωράφι και, όταν το έκαναν, συνειδητοποίησαν «το μέγεθος της καταστροφής».
Από εκείνες τις ώρες του έχουν μείνει μεμονωμένες εικόνες, όπως ένας άνδρας που έβγαινε με το πουκάμισο γεμάτο αίματα ή ένα βαγόνι χωμένο διαγώνια στη γραμμή, «σαν να το είχαν καρφώσει». Και οι φωνές. Όταν έφτασαν τα ασθενοφόρα, οι διασώστες τους ζήτησαν να μην πλησιάζουν και να φροντίζουν όσους είχαν δίπλα τους.
Τώρα το επόμενο βήμα είναι η θεραπεία. Την πρώτη ομαδική συνεδρία, με άλλους πληγέντες από το δυστύχημα, την περιγράφει ως «συντριπτική» και λέει ότι τώρα, ως ψυχολόγος κατάρτισης, προσπαθεί να εφαρμόσει όσα γνωρίζει για να «δώσει νόημα στο παράλογο».
Τόσο ο ίδιος όσο και οι υπόλοιποι πληγέντες μπορούν από αυτή την Παρασκευή να ζητήσουν τις ενισχύσεις του βασιλικού νομοθετικού διατάγματος που εγκρίθηκε στις 3 Νοεμβρίου, που κινητοποιεί 30 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για περίπου 72.121 ευρώ ανά θανόντα και μεταξύ 2.404 και 84.141 ευρώ για τραυματισμούς, ανάλογα με τη βαρύτητα, στα οποία προστίθεται μια προκαταβολή των αποζημιώσεων του ασφαλιστηρίου αστικής ευθύνης για το ίδιο ποσό. Οι αναρρωτικές άδειες λόγω του δυστυχήματος θα λογίζονται ως εργατικό ατύχημα. Η προθεσμία λήγει στις 5 Φεβρουαρίου 2027 και οι αιτήσεις μπορούν να υποβληθούν αυτοπροσώπως ή μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του υπουργείου.
«Αυτά τα σκαλοπάτια με τρομάζουν»
Όταν τον ρωτούν αν θα ξαναπάρει τρένο, απαντά ότι δεν το ξέρει. «Για να είμαι ειλικρινής μαζί σου, σου λέω ότι δεν το ξέρω». Αυτό που τον τρομάζει περισσότερο δεν είναι να κάθεται μέσα στο βαγόνι αλλά να μπαίνει σε αυτό. Μιλά για τα σκαλοπάτια της εισόδου (ή εξόδου) στην αποβάθρα: «Αυτά τα σκαλοπάτια είναι που με τρομάζουν αυτή τη στιγμή. Αν το σκεφτώ, μου προκαλεί μεγάλη ανησυχία». Ξέρει επίσης ότι δεν του απομένει άλλη επιλογή από το να τα αντιμετωπίσει. «Είναι προφανές ότι δεν θα μπορέσω να αποφύγω το τρένο σε όλη μου τη ζωή, οπότε θα πρέπει να δουλέψω πάνω σε αυτό».