Τα ποσοστά εμβολιασμού κατά του HPV διαφέρουν ανά χώρα και φύλο, σύμφωνα με τα στοιχεία υγείας της ΕΕ.
Ένα εμβόλιο κατά ενός συνηθισμένου ιού μπορεί να προλάβει αρκετούς καρκίνους, όμως το αν οι έφηβοι το κάνουν εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πού ζουν, όπως δείχνουν ευρωπαϊκά δεδομένα υγείας.
Οι έφηβες στα σκανδιναβικά κράτη, στην Ισπανία και στην Πορτογαλία είναι πιο πιθανό να έχουν εμβολιαστεί κατά του HPV, του ιού των ανθρωπίνων θηλωμάτων, σε σχέση με οπουδήποτε αλλού, ενώ τα αγόρια στην κεντρική και ανατολική Ευρώπη είναι τα λιγότερο πιθανό να κάνουν το εμβόλιο, σύμφωνα με δεδομένα από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC).
Ο HPV είναι μια ομάδα συνηθισμένων ιών, ορισμένοι από τους οποίους μεταδίδονται μέσω του σεξ. Οι περισσότερες λοιμώξεις υποχωρούν από μόνες τους, αλλά συγκεκριμένοι τύποι μπορεί να επιμείνουν και να προκαλέσουν καρκίνο χρόνια αργότερα. Σε αυτούς περιλαμβάνεται ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας, ο οποίος σκοτώνει περίπου 280.000 γυναίκες παγκοσμίως κάθε χρόνο, καθώς και σπανιότεροι καρκίνοι τόσο σε γυναίκες όσο και σε άνδρες.
Τα εμβόλια κατά του HPV έχουν εγκριθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση από το 2006 και οι περισσότερες χώρες (πηγή στα Αγγλικά) συστήνουν όλα τα κορίτσια και τα αγόρια να έχουν εμβολιαστεί μέχρι την ηλικία των 15 ετών. Μεγαλύτεροι σε ηλικία άνθρωποι που δεν έχουν εμβολιαστεί μπορούν να κάνουν συμπληρωματικές δόσεις.
Οι υγειονομικές αρχές εδώ και καιρό συνιστούν δύο δόσεις, αλλά δεκάδες χώρες έχουν περάσει σε σχήμα μίας δόσης. Έρευνες δείχνουν ότι ακόμη και μία ένεση μπορεί να είναι αρκετή για να προστατεύσει από τις λοιμώξεις με τα στελέχη του HPV που είναι πιο πιθανό να προκαλέσουν καρκίνο.
Οι χώρες που υιοθέτησαν νωρίς το εμβόλιο, όπως η Σουηδία και η Σκωτία (πηγή στα Αγγλικά), έχουν αναφέρει πολύ χαμηλότερα ποσοστά καρκίνου του τραχήλου της μήτρας τα χρόνια που ακολούθησαν. Ωστόσο, υπάρχουν μεγάλες διαφορές στο ποιοι τελικά κάνουν το εμβόλιο HPV, όπως δείχνουν τα δεδομένα του ECDC.
Στην Πορτογαλία, το 95% των κοριτσιών έχει λάβει όλες τις δόσεις του εμβολίου HPV έως την ηλικία των 15 ετών, σε σύγκριση με μόλις 4% στη Βουλγαρία. Τα ποσοστά είναι γενικά χαμηλότερα στα αγόρια, στα οποία η δυνατότητα εμβολιασμού κατά του HPV προσφέρεται μόνο τα πιο πρόσφατα χρόνια. (πηγή στα Αγγλικά) Τα ποσοστά κυμαίνονται από 94% των αγοριών στην Πορτογαλία έως 1% στη Ρουμανία.
Κατά μέσο όρο, 64% των κοριτσιών και 51% των αγοριών είχαν λάβει όλες τις δόσεις του εμβολίου HPV έως την ηλικία των 15 ετών, ποσοστά κάτω από τον στόχο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για κάλυψη 90% στα κορίτσια. (πηγή στα Αγγλικά)
Αρκετές χώρες έχουν λάβει μέτρα για να ενισχύσουν τους εμβολιασμούς. Το 2021, η Σουηδία άρχισε να προσφέρει συμπληρωματικές δόσεις σε γυναίκες που δεν είχαν εμβολιαστεί όταν ήταν νεότερες, στο πλαίσιο της εκστρατείας της να γίνει η πρώτη χώρα που θα εξαλείψει τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας. Μέχρι το 2025, η Σουηδία είχε επίσης ένα από τα μικρότερα χάσματα μεταξύ των φύλων στον εμβολιασμό κατά του HPV: το 91% των κοριτσιών και το 87% των αγοριών είχαν κάνει το εμβόλιο έως την ηλικία των 15 ετών, σύμφωνα με τα δεδομένα του ECDC.
Παράλληλα, η Γαλλία ξεκίνησε ένα σχολικό πρόγραμμα εμβολιασμού κατά του HPV το 2023 (πηγή στα Αγγλικά)· τον πρώτο χρόνο, τα ποσοστά εμβολιασμού αυξήθηκαν από 31% σε 48% μεταξύ των 12χρονων. Και η Βουλγαρία άρχισε να προσφέρει (πηγή στα Αγγλικά) δωρεάν εμβολιασμό HPV στα αγόρια το 2025.
Ωστόσο, τα ποσοστά εμβολιασμού κατά του HPV έχουν μειωθεί και σε ορισμένες χώρες, κυρίως λόγω παραπληροφόρησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης γύρω από το εμβόλιο, σύμφωνα με μια σειρά ανασκοπήσεων που πραγματοποιήθηκαν (πηγή στα Αγγλικά) πέρσι από την Cochrane (πηγή στα Αγγλικά), μια επιδραστική μη κερδοσκοπική ερευνητική ομάδα.
Στη Ρουμανία, τη Βουλγαρία και την Κροατία, φήμες ότι το εμβόλιο HPV μπορεί να βλάψει τα παιδιά ή να προκαλέσει παρενέργειες, σε συνδυασμό με έλλειψη εμπιστοσύνης στις υγειονομικές αρχές, συμβάλλουν στο να εξηγηθεί γιατί η αποδοχή του εμβολίου παραμένει χαμηλή, όπως διαπίστωσε άλλη μελέτη στο επιστημονικό περιοδικό BMJ Public Health (πηγή στα Αγγλικά).
Δεν υπάρχουν στοιχεία ότι το εμβόλιο HPV προκαλεί τις συχνά αναφερόμενες παρενέργειες, σύμφωνα με την Cochrane, η οποία ανέλυσε τόσο κλινικές δοκιμές όσο και μελέτες πραγματικών συνθηκών που αφορούσαν πάνω από 132 εκατομμύρια ανθρώπους.
Έφηβες που είχαν εμβολιαστεί κατά του HPV ήταν 80% λιγότερο πιθανό να εμφανίσουν καρκίνο του τραχήλου της μήτρας σε σύγκριση με ανεμβολίαστες, σύμφωνα με την ανασκόπηση της Cochrane.
Οι ερευνητές ανέφεραν ότι το εμβόλιο HPV είναι πιο αποτελεσματικό όταν οι άνθρωποι το κάνουν πριν εκτεθούν στον ιό ή ξεκινήσουν τη σεξουαλική δραστηριότητα.