Πέντε χώρες της ΕΕ ανακοίνωσαν ένα αμφιλεγόμενο σχέδιο για δημιουργία κέντρου απέλασης στη Ρουάντα για μετανάστες χωρίς δικαίωμα παραμονής στην Ευρώπη. Οι υποστηρικτές του σχεδίου λένε ότι θα αποτρέψει την παράτυπη μετανάστευση, ενώ οι επικριτές του εκφράζουν φόβους για παραβιάσεις δικαιωμάτων
Αυστρία, Δανία, Γερμανία, Ελλάδα και η Ολλανδία ανακοίνωσαν σχέδιο για τη δημιουργία κέντρου επιστροφής μεταναστών στη Ρουάντα, το οποίο, όπως λένε, θα επιτρέψει στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) να διασφαλίσει τον έλεγχο των συνόρων της.
Η ομάδα των πέντε θέλει να αρχίσει, από το 2027, να απελαύνει στη Ρουάντα όσων μεταναστών τα αιτήματα ασύλου έχουν απορριφθεί, καθώς και όσους έχουν εξαντλήσει όλα τα ένδικα μέσα κατά της απομάκρυνσής τους. Το σημερινό επεισόδιο του Euronews Verify εξετάζει πιο προσεκτικά το σχέδιο.
Οι λεπτομέρειες για τα κέντρα επιστροφής εξακολουθούν να διευκρινίζονται, όμως το πρώτο αναμένεται να φιλοξενεί περίπου 100 άτομα, που δεν έχουν νόμιμο δικαίωμα παραμονής στην ΕΕ, σε μια πιλοτική εφαρμογή του μοντέλου.
Όσοι μεταφέρονται στη Ρουάντα θα μπορούν ελεύθερα να ζήσουν και να εργαστούν εκεί ή να επιστρέψουν στις χώρες καταγωγής τους.
Ανακοινώνοντας το σχέδιο στις 16 Νοεμβρίου, η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρέντερικσεν δήλωσε ότι η πρωτοβουλία θα λειτουργήσει ως ισχυρός αποτρεπτικός παράγοντας για όποιον επιχειρεί να εισέλθει παράνομα στην ΕΕ.
«Το μήνυμα που στέλνουμε, ότι δεν μπορείς πλέον να μπεις παράνομα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και να νομίζεις ότι μπορείς απλώς να μείνεις... θα αποτρέψει πολλούς και θα κάνει χιλιάδες ανθρώπους να το σκεφτούν ξανά πριν ξεκινήσουν το ταξίδι τους προς την Ευρώπη», είπε.
Η Ρουάντα έχει επίσης χαιρετίσει το σχέδιο ως έναν τρόπο να «προστατεύεται το δικαίωμα στο άσυλο, ενώ οι μετανάστες αντιμετωπίζονται με αξιοπρέπεια σε κάθε στάδιο».
Τι δεν γνωρίζουμε και ποιες είναι οι ανησυχίες;
Παρ' όλα αυτά, πολλά σημεία του σχεδίου παραμένουν άγνωστα και οι επικριτές εκφράζουν ανησυχία για την έλλειψη εξειδίκευσης στην ανακοίνωση του σχεδίου για τη Ρουάντα.
«Δεν γνωρίζουμε πόσο θα κοστίσει, δεν γνωρίζουμε τι έχει προσφερθεί στη Ρουάντα ως αντάλλαγμα, δεν γνωρίζουμε ποιες εγγυήσεις υπάρχουν για τους ανθρώπους, δεν γνωρίζουμε πώς θα παρέμβουν τα δικαστήρια, δεν γνωρίζουμε ποιες προστασίες θα ισχύουν και δεν γνωρίζουμε ποιος είναι νομικά υπεύθυνος αν κάτι πάει στραβά», είπε στο Euronews Verify η Ολίβια Σούντμπεργκ, εκπρόσωπος για θέματα μετανάστευσης και ασύλου στην ΕΕ στην Διεθνή Αμνηστία.
Παρότι τόσο οι συγκεκριμένες χώρες της ΕΕ όσο και η ίδια η Ρουάντα διαβεβαιώνουν ότι τα κέντρα θα συμμορφώνονται με το δίκαιο της ΕΕ, το διεθνές δίκαιο και το δίκαιο ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι επικριτές και οι ειδικοί εμφανίζονται λιγότερο πεπεισμένοι.
Έχουν επίσης εκφράσει αμφιβολίες για το κατά πόσο τα κέντρα αυτά μπορούν να αποτρέψουν την παράνομη μετανάστευση, καθώς τέτοιου είδους μέτρα, όπως λένε, απλώς αναγκάζουν τους ανθρώπους να επιχειρούν πιο επικίνδυνα ταξίδια προς την Ευρώπη αντί να εγκαταλείπουν εντελώς το σχέδιό τους.
Μπορεί η πυρηνική ενέργεια να παίξει ρόλο στην ενεργειακή μετάβαση της Ευρώπης;
Στο σημερινό επεισόδιο του Euronews Verify εξετάζεται επίσης αν η Ευρώπη οδεύει προς μια πυρηνική αναγέννηση.
Καθώς ολοκληρώνεται η σύνοδος για το κλίμα COP στην Τουρκία, η πυρηνική ενέργεια ήταν ο μεγάλος «ελέφαντας στο δωμάτιο», με παράπλευρες εκδηλώσεις αφιερωμένες στην πυρηνική τεχνολογία.
Από τις εκκλήσεις για τριπλασιασμό της δυναμικότητας έως το 2050, μέχρι τις χώρες που επανεξετάζουν τα σχέδιά τους για πλήρη απεξάρτηση, παρατηρείται μια αυξανόμενη πίεση να επιστρέψει η πυρηνική ενέργεια στο τραπέζι ως πηγή χαμηλών εκπομπών άνθρακα.
Οι αυξανόμενοι λογαριασμοί ενέργειας στην Ευρώπη προσφέρουν επίσης στον κλάδο μια ευκαιρία να μετατρέψει την πολιτική δυναμική σε κλιματική νομιμοποίηση.
«Αν θέλεις φθηνή ενέργεια, θα είναι πάρα πολύ δύσκολο να το πετύχεις χωρίς πυρηνική ενέργεια», είπε στο Euronews Verify ο καθηγητής ηλεκτρομηχανικής στο Πανεπιστήμιο της Λιέγης Νταμιέν Έρστ.
«Ιδίως σε ένα πλαίσιο όπου το φυσικό αέριο γίνεται εξαιρετικά ακριβό, και σε ένα πλαίσιο όπου ξένες δυνάμεις αξιοποιούν επίσης την εξάρτησή μας από τις εισαγωγές ενέργειας για να απειλούν και να αποδυναμώνουν την ΕΕ».
Ήδη αρκετές χώρες εξετάζουν τις επιλογές τους, με την Ιταλία να δίνει το ισχυρότερο μήνυμα ότι ήρθε η ώρα για αλλαγή: η κυβέρνηση ενέκρινε φέτος νέα νομοθεσία, ανοίγοντας τον δρόμο για επιστροφή στην πυρηνική ενέργεια έπειτα από δεκαετίες χωρίς αυτήν.
Η Ισπανία και το Βέλγιο, στο μεταξύ, έχουν αναβάλει το κλείσιμο αντιδραστήρων, η Ολλανδία σχεδιάζει νέες μονάδες, ενώ η Πολωνία και η Εσθονία προετοιμάζουν το έδαφος για τα πρώτα τους πυρηνικά εργοστάσια.
Δείτε το Euronews Verify
Παρακολουθήστε το Euronews Verify ζωντανά στην τηλεόραση, στην ιστοσελίδα του Euronews και στις ψηφιακές πλατφόρμες (YouTube, Facebook, X και Instagram) κάθε μέρα στις 18:40 ώρα Βρυξελλών (τοπική ώρα). Σε λίγο λιγότερο από 11 λεπτά, το νέο φορμάτ της εκπομπής αφήνει στην άκρη τα πρωτοσέλιδα για να εξηγήσει τι συμβαίνει στην Ευρώπη και τον κόσμο, επαληθεύοντας τα γεγονότα και αναλύοντας τα πιο πιεστικά ζητήματα της ημέρας, ώστε να καταλάβετε γιατί σας αφορούν.