Η EEOC ζητεί δικαστικά επιβεβλημένη πρόσβαση στα αρχεία της Nike, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ εντείνει την καταστολή εταιρικών προγραμμάτων πολυμορφίας.
Μια αμερικανική ομοσπονδιακή υπηρεσία που είναι αρμόδια για την προστασία των πολιτικών δικαιωμάτων των εργαζομένων αποκάλυψε την Τετάρτη ότι ερευνά τον αθλητικό κολοσσό Nike για φερόμενη διάκριση σε βάρος λευκών υπαλλήλων μέσω των πολιτικών ποικιλομορφίας του.
Η Επιτροπή Ίσων Ευκαιριών Απασχόλησης (EEOC) γνωστοποίησε την έρευνα με αίτημα που κατέθεσε σε ομοσπονδιακό δικαστήριο στο Μιζούρι, ζητώντας από τη Nike να συμμορφωθεί πλήρως με κλήτευση για παροχή πληροφοριών, κάτι που στην πράξη την υποχρεώνει να συνεργαστεί.
Ο πόλεμος του Τραμπ κατά της DEI
Οι καταγγελίες της EEOC αποτελούν το πιο πρόσφατο παράδειγμα χρήσης από τον Λευκό Οίκο της υπηρεσίας για τα πολιτικά δικαιώματα ως μέσο στοχοποίησης εταιρικών πρωτοβουλιών για την ποικιλομορφία, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ και η Λούκας έχουν θέσει ως ρητή προτεραιότητα τον ενδελεχή έλεγχο καταγγελιών για διακρίσεις που συνδέονται με την DEI.
Την καταγγελία για διακρίσεις δεν την υπέβαλαν οι ίδιοι οι εργαζόμενοι της Nike, όπως συμβαίνει συνήθως στις υποθέσεις που φτάνουν στην EEOC.
Αντίθετα, οι κατηγορίες διατυπώθηκαν τον Μάιο του 2024 από την τότε επίτροπο Άντρεα Λούκας, η οποία έκτοτε ορίστηκε από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ως πρόεδρος της EEOC.
Η καταγγελία βασίστηκε σε δημοσίως διαθέσιμα στοιχεία για τις προσλήψεις, όπως οι ετήσιες «Εκθέσεις Επιπτώσεων» της ίδιας της Nike και οι πληροφορίες στην επίσημη ιστοσελίδα της.
Στην αναφορά επισημαινόταν, για παράδειγμα, ο δημόσια διατυπωμένος στόχος της Nike το 2021 να επιτύχει έως το 2025 ποσοστό 35% για φυλετικές και εθνοτικές μειονότητες στο εταιρικό της προσωπικό.
Πολλές αμερικανικές εταιρείες είχαν αναλάβει παρόμοιες δεσμεύσεις μετά το κύμα διαδηλώσεων για τη φυλετική δικαιοσύνη το 2020, που ακολούθησε τη δολοφονία του Τζορτζ Φλόιντ, ενός άοπλου μαύρου άνδρα, από την αστυνομία.
Μεροληψία στις προσλήψεις;
Οι εταιρείες επιμένουν ότι οι συγκεκριμένες δεσμεύσεις δεν αποτελούν ποσοστώσεις, αλλά στόχους που φιλοδοξούν να επιτύχουν διευρύνοντας, για παράδειγμα, τις διαδικασίες αναζήτησης προσωπικού και εντοπίζοντας και εξαλείφοντας τυχόν μεροληψία στη διαδικασία πρόσληψης.
Η κυβέρνηση Τραμπ έχει αναγάγει την αντίθεση στις πολιτικές ποικιλομορφίας, ισότητας και ένταξης (Diversity, Equity and Inclusion, DEI) σε κεντρικό άξονα της ομοσπονδιακής πολιτικής, υποστηρίζοντας επανειλημμένα ότι οι προσπάθειες DEI υπονομεύουν την «αξιοκρατία» και μπορεί να οδηγούν σε αντίστροφες διακρίσεις.
Ο όρος DEI χρησιμοποιείται ως ομπρέλα για εργασιακές και θεσμικές πολιτικές που αποσκοπούν στην ενίσχυση της προστασίας και των προσλήψεων για υποεκπροσωπούμενες ή περιθωριοποιημένες ομάδες και στην αντιμετώπιση εμποδίων που συνδέονται με τη φυλή, το φύλο, την αναπηρία ή άλλα χαρακτηριστικά.
Οι επικριτές από τον χώρο της δεξιάς παρουσιάζουν την DEI όχι τόσο ως προσπάθεια αντιμετώπισης ιστορικών ανισοτήτων, αλλά ως «θετική διάκριση», υποστηρίζοντας ότι μπορεί να θέτει στο περιθώριο ορισμένους υποψηφίους, μεταξύ των οποίων και λευκούς εργαζόμενους, προς όφελος άλλων.
Τέτοιες αφηγήσεις προωθούνται συχνά από ακροδεξιές ομάδες στις ΗΠΑ και σε τμήματα της Ευρώπης.
Αυτό το πλαίσιο έχει χρησιμοποιηθεί για να δικαιολογήσει εκτελεστικές αποφάσεις που καλούν τις υπηρεσίες να καταργήσουν γραφεία και προγράμματα DEI και να αναμορφώσουν τις πρακτικές προσλήψεων, εκπαίδευσης και ανάθεσης συμβάσεων σε ολόκληρο το κράτος.
Και άλλοι στο στόχαστρο λόγω DEI
Ο Λευκός Οίκος έχει επίσης συνδέσει την DEI με πολύκροτες υποθέσεις.
Μετά από ένα θανατηφόρο αεροπορικό δυστύχημα στην περιοχή της Ουάσινγκτον στην αρχή της δεύτερης θητείας του, ο Τραμπ υπαινίχθηκε, χωρίς να προσκομίσει στοιχεία, ότι οι πολιτικές προσλήψεων DEI της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Αεροπορίας (FAA) ίσως να έπαιξαν ρόλο και διέταξε έρευνα στον κλάδο των αερομεταφορών με επίκεντρο, όπως είπε, τις επιπτώσεις των «πολιτικών DEI και του woke».
Σύμμαχοι του Τραμπ επανέλαβαν ισχυρισμούς ότι η DEI είχε ρίξει τα πρότυπα στον έλεγχο εναέριας κυκλοφορίας, όμως οργανισμοί επαλήθευσης ειδήσεων και ειδικοί του κλάδου τόνισαν ότι οι ισχυρισμοί αυτοί διαστρεβλώνουν τις υφιστάμενες πολιτικές προσλήψεων και δεν τεκμηριώνουν καμία σύνδεση με το δυστύχημα.
Σε άλλους τομείς, η κυβέρνηση έχει πιέσει για την κατάργηση κριτηρίων DEI στις ένοπλες δυνάμεις στο όνομα της «ετοιμότητας», ενώ υπηρεσίες όπως η Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος (EPA) επικαλέστηκαν προτεραιότητες κατά της DEI για να ακυρώσουν μεγάλα προγράμματα επιχορηγήσεων.
Η ευρύτερη προσπάθεια του Πενταγώνου να αποσύρει υλικό σχετικό με την DEI έχει επίσης προκαλέσει αντιδράσεις, αφού αξιωματούχοι παραδέχθηκαν ότι αφαιρέθηκε ή αρχειοθετήθηκε κατά λάθος ορισμένο υλικό, μεταξύ άλλων και ιστορικοί φόροι τιμής.
Η EEOC στρέφεται κατά της Nike
Σύμφωνα με τα δικαστικά έγγραφα, η EEOC ζήτησε από την εταιρεία τα κριτήρια με τα οποία επιλέγει ποιους εργαζόμενους θα απολύσει ως πλεονάζον προσωπικό, τον τρόπο με τον οποίο καταγράφει και χρησιμοποιεί δεδομένα για τη φυλή και την εθνοτική καταγωγή των εργαζομένων, καθώς και πληροφορίες για προγράμματα που φέρονται να προσέφεραν καθοδήγηση, ηγετικές ή επαγγελματικές ευκαιρίες ανάπτυξης αποκλειστικά βάσει φυλής.
Σε ανακοίνωσή της, η Nike ανέφερε ότι έχει προσπαθήσει να συνεργαστεί με την EEOC και ότι η κλήτευση «μοιάζει με αιφνιδιαστική και ασυνήθιστη κλιμάκωση».
«Έχουμε ήδη κοινοποιήσει χιλιάδες σελίδες πληροφοριών και αναλυτικές γραπτές απαντήσεις στο αίτημα της EEOC και βρισκόμαστε στη διαδικασία παροχής πρόσθετων στοιχείων», ανέφερε η Nike σε ανακοίνωση που έστειλε στο Associated Press.
Η Nike φαίνεται να είναι η εταιρεία με το μεγαλύτερο προφίλ που έχει στοχοποιήσει μέχρι σήμερα η EEOC με επίσημη, δημόσια επιβεβαιωμένη έρευνα κατά προγραμμάτων DEI. Τον Νοέμβριο, η EEOC είχε εκδώσει παρόμοια κλήτευση σε βάρος της εταιρείας χρηματοοικονομικών υπηρεσιών Northwestern Mutual.
«Όταν υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις, μεταξύ άλλων και παραδοχές της ίδιας της εταιρείας σε εκτενές δημόσιο υλικό, ότι τα προγράμματα Diversity, Equity and Inclusion ενός εργοδότη ενδέχεται να παραβιάζουν τις ομοσπονδιακές απαγορεύσεις στις φυλετικές ή σε άλλες μορφές παράνομων διακρίσεων, η EEOC θα λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα, συμπεριλαμβανομένης της προσφυγής σε κλητεύσεις, προκειμένου να εξασφαλίσει τη δυνατότητα πλήρους και σε βάθος έρευνας», ανέφερε σε δήλωσή της η Λούκας.
Πολιτικά δικαιώματα για λευκούς εργαζόμενους
Η αποκάλυψη αυτή έρχεται δύο μήνες αφότου η Λούκας ανάρτησε στα κοινωνικά δίκτυα κάλεσμα προς λευκούς άνδρες να καταγγείλουν τυχόν διακρίσεις λόγω φυλής ή φύλου που έχουν υποστεί στον χώρο εργασίας.
Η ανάρτηση καλούσε τους εργαζόμενους που πληρούν τα κριτήρια να απευθυνθούν στην υπηρεσία «το συντομότερο δυνατόν» και παρέπεμπε στο ενημερωτικό δελτίο της για τις διακρίσεις που σχετίζονται με την DEI.
Η κίνηση της Λούκας έγινε λίγους μόλις μήνες αφότου η America First Legal, μια συντηρητική νομική οργάνωση που ίδρυσε ο στενός συνεργάτης του Τραμπ Στίβεν Μίλερ, έστειλε στην EEOC επιστολή με αναλυτικές καταγγελίες κατά της Nike, καλώντας την υπηρεσία να υποβάλει καταγγελία εκ μέρους επιτρόπου.
Τα τελευταία χρόνια η America First Legal έχει κατακλύσει την EEOC με παρόμοιες επιστολές, ζητώντας έρευνες για τις πρακτικές DEI μεγάλων αμερικανικών εταιρειών.
Παραμένει ασαφές πόσες ακόμη εταιρείες μπορεί να στοχοποιεί η EEOC μέσω τέτοιων καταγγελιών από επιτρόπους.
Απαγορεύεται στην EEOC να αποκαλύπτει οποιαδήποτε καταγγελία, είτε προέρχεται από εργαζόμενους είτε από επιτρόπους, εκτός αν αυτή οδηγήσει σε πρόστιμα, εξωδικαστικούς συμβιβασμούς, δικαστικές ενέργειες ή άλλες ανάλογες δημόσιες παρεμβάσεις.
Βάσει του Τίτλου VII του Νόμου περί Πολιτικών Δικαιωμάτων, στους εργοδότες απαγορεύεται να χρησιμοποιούν τη φυλή ως κριτήριο για προσλήψεις ή άλλες εργασιακές αποφάσεις.
Η Λούκας εδώ και χρόνια προειδοποιεί ότι πολλές εταιρείες κινδυνεύουν να παραβιάσουν τον Νόμο περί Πολιτικών Δικαιωμάτων, ο οποίος θεσπίστηκε ύστερα από μακρόχρονους αγώνες του κινήματος για τα πολιτικά δικαιώματα ώστε να προστατευθούν ευάλωτες κοινότητες στις ΗΠΑ, όπως οι μαύροι και οι Λατίνοι εργαζόμενοι, επειδή δεν προσλαμβάνουν επαρκή αριθμό λευκών εργαζομένων.