Έκτακτη είδηση. «Μπλόκο» από το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ στους δασμούς Τραμπ

Με ψήφους έξι υπέρ και τρεις κατά, το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ ακύρωσε την Παρασκευή τους εκτεταμένους δασμούς που επέβαλε διεθνώς ο Ντόναλντ Τραμπ, επιφέροντάς σημαντικό πλήγμα στην οικονομική ατζέντα του Λευκού Οίκου.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης, ο Αμερικανός πρόεδρος υπερέβη τις εξουσίες που προβλέπονται από το Σύνταγμα επιβάλλοντας δασμούς σχεδόν στο σύνολο των προϊόντων που εισέρχονται στις ΗΠΑ, καθώς δεν έγινε δεκτή η επίκληση «οικονομικής έκτακτης ανάγκης».

Η απόφαση αφορά τους δασμούς που παρουσιάστηκαν ως «αμοιβαίοι» από τον Ντόναλντ Τραμπ, όμως όχι εκείνους που εφαρμόζονται σε ειδικούς τομείς δραστηριότητας, όπως την αυτοκινητοβιομηχανία ή τον χάλυβα και το αλουμίνιο.

Η πλειοψηφία των δικαστών διαπίστωσε ότι το Σύνταγμα δίνει "με μεγάλη σαφήνεια" στο Κογκρέσο την εξουσία να επιβάλλει φόρους, στους οποίους περιλαμβάνονται οι δασμοί.

"Οι διαμορφωτές (του Συντάγματος) δεν ανέθεσαν κανένα μέρος της φορολογικής εξουσίας στην εκτελεστική εξουσία", έγραψε ο αρχιδικαστής Τζον Ρόμπερτς.

Οι δικαστές Samuel Alito, Clarence Thomas και Brett Kavanaugh διαφώνησαν.

"Οι δασμοί που εξετάζονται εδώ μπορεί να είναι ή να μην είναι σοφή πολιτική. Αλλά ως θέμα κειμένου, ιστορίας και δεδικασμένου, είναι σαφώς νόμιμοι", έγραψε ο Kavanaugh εκφράζοντας τη διαφωνία του.

Στην πρώτη του αντίδραση, ο Ντόναλντ Τραμπ αποκάλεσε την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου "ντροπή", αφού ενημερώθηκε κατά τη διάρκεια συνάντησης με κυβερνήτες πολιτειών, είπαν πηγές με γνώση του θέματος.

Είναι η πρώτη φορά που η ατζέντα Τραμπ απορρίπτεται ενώπιον του ανώτατου δικαστηρίου της χώρας, τη σύνθεση του οποίου διαμόρφωσε ο ίδιος με τους διορισμούς τριών συντηρητικών νομικών κατά την πρώτη θητεία του.

Στροφή σε "κανονικούς" δασμούς;

Η απόφαση για τους δασμούς δεν εμποδίζει τον Τραμπ να επιβάλλει δασμούς βάσει άλλων νόμων. Παρότι αποδέχονται ότι θα υπάρχουν πλέον περισσότεροι περιορισμοί, κορυφαίοι αξιωματούχοι της κυβέρνησης έχουν δηλώσει ότι το δασμολογικό πλαίσιο στο πλαίσιο αναμένεται να διατηρηθεί.

Η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου ακολουθεί μια σειρά από μικρές νομικές νίκες που επέτρεψαν στον Ντόναλντ Τραμπ να επεκτείνει τις αρμοδιότητες της εκτελεστικής εξουσίας σε θέματα που παραδοσιακά άπτονται του Κογκρέσου, από απολύσεις δημοσίων λειτουργών έως σημαντικές περικοπές ομοσπονδιακής χρηματοδότησης.

Ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος έχει χαρακτηρίσει την επιβολή δασμών ως μία από τις σημαντικότερες πολιτικές στην ιστορία των ΗΠΑ και έχει προειδοποιήσει ότι ενδεχόμενο δικαστικό εμπόδιο θα αποτελούσε οικονομικό πλήγμα για τη χώρα.

Οι δημοσκοπήσεις έδειξαν ότι οι δασμοί δεν ήταν ευρέως δημοφιλείς στους πολίτες, εν μέσω ευρύτερης ανησυχίας των ψηφοφόρων για την οικονομική κατάσταση.

Είναι αντισυνταγματικό;

Το Σύνταγμα δίνει στο Κογκρέσο την εξουσία να επιβάλλει δασμούς. Όμως η κυβέρνηση Τραμπ υποστήριξε ότι ένας νόμος του 1977 που επιτρέπει στον πρόεδρο να ρυθμίζει τις εισαγωγές σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, του επιτρέπει επίσης να καθορίζει τους δασμούς.

Και αλλοι πρόεδροι στο παρελθόν έχουν χρησιμοποιήσει τον νόμο δεκάδες φορές, συχνά για την επιβολή κυρώσεων, αλλά ο Τραμπ ήταν ο πρώτος πρόεδρος που τον επικαλέστηκε για επιβολή δασμών.

Ο Τραμπ καθόρισε τους αποκαλούμενους "αμοιβαίους" δασμούς στις περισσότερες χώρες του κόσμου τον Απρίλιο του 2025 για να αντιμετωπίσει τα εμπορικά ελλείμματα και κήρυξε εθνική κατάσταση έκτακτης ανάγκης.

Προηγουμένως είχε επιβάλει δασμούς στον Καναδά, την Κίνα και το Μεξικό, με το πρόσχημα της αντιμετώπισης της έκτακτης ανάγκης για διακίνηση ναρκωτικών.

Ακολούθησε μια σειρά από αγωγές, συμπεριλαμβανομένης αγωγής από δώδεκα πολιτείες που κλίνουν σε μεγάλο βαθμό προς τους Δημοκρατικούς και άλλες από μικρές επιχειρήσεις που πωλούν από υδραυλικά είδη μέχρι εκπαιδευτικά παιχνίδια και γυναικεία ποδηλατικά είδη.

Οι ενάγοντες υποστήριξαν ότι ο νόμος περί εξουσιών έκτακτης ανάγκης δεν αναφέρει καν τους δασμούς και ότι η χρήση του από τον Τραμπ δεν στέκει νομικά.

Ο οικονομικός αντίκτυπος των δασμών του Τραμπ έχει εκτιμηθεί σε περίπου 3 τρισεκατομμύρια δολάρια (2,76 δισ. ευρώ) για την επόμενη δεκαετία, σύμφωνα με το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κογκρέσου. Το υπουργείο Οικονομικών έχει εισπράξει περισσότερα από 133 δισ. δολάρια (122 δισ. ευρώ) από τους φόρους εισαγωγής που έχει επιβάλει ο πρόεδρος βάσει του νόμου για τις έκτακτες εξουσίες, σύμφωνα με τα ομοσπονδιακά στοιχεία του Δεκεμβρίου.

Πολλές εταιρείες, συμπεριλαμβανομένης της αλυσίδας μεγάλων αποθηκών Costco, έχουν ήδη παραταχθεί στα δικαστήρια για να ζητήσουν επιστροφές.