Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας: αποδεσμεύει 400 εκατ. βαρέλια από τα στρατηγικά αποθέματα για να αποτρέψει ελλείψεις και να καθησυχάσει τις αγορές λόγω πολέμου με το Ιράν
Η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας (ΔΥΕ) ανακοίνωσε την Τετάρτη ότι τα κράτη-μέλη της συμφώνησαν να αποδεσμεύσουν 400 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ως απάντηση στον πόλεμο με το Ιράν, στη μεγαλύτερη έκτακτη διάθεση στην ιστορία και με ποσότητα υπερδιπλάσια από εκείνη που είχε διατεθεί μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
«Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε σήμερα στις αγορές πετρελαίου είναι πρωτοφανείς σε κλίμακα, συνεπώς είμαι ιδιαίτερα ικανοποιημένος που τα κράτη-μέλη της ΔΥΕ ανταποκρίθηκαν με μια συλλογική έκτακτη δράση χωρίς προηγούμενο», δήλωσε ο εκτελεστικός διευθυντής της ΔΥΕ, Φατίχ Μπιρόλ.
«Οι αγορές πετρελαίου είναι παγκόσμιες, άρα και η αντίδραση σε μείζονες διαταραχές πρέπει επίσης να είναι παγκόσμια. Η ενεργειακή ασφάλεια αποτελεί τον θεμελιώδη σκοπό της ΔΥΕ και χαίρομαι που τα μέλη της δείχνουν ισχυρή αλληλεγγύη, προχωρώντας μαζί σε αποφασιστικές κινήσεις».
Η απόφαση αποσκοπεί στη μείωση των τιμών του πετρελαίου, καθώς η κρίση με το Ιράν και η συνακόλουθη διακοπή των μεταφορών μέσω των Στενών του Ορμούζ συνεχίζουν να προκαλούν σοβαρές αναταράξεις στις ενεργειακές αγορές.
Το χρονοδιάγραμμα αποδέσμευσης θα διαφέρει ανάλογα με τις εθνικές συνθήκες κάθε κράτους-μέλους, με περισσότερες λεπτομέρειες εφαρμογής να ανακοινώνονται στη συνέχεια.
Η συμφωνημένη ποσότητα αντιστοιχεί περίπου σε 20 ημέρες ροής πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ, από όπου κατά μέσο όρο διέρχονταν 20 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα.
Ενιαίο μέτωπο των G7
Πριν από την ανακοίνωση αυτή, η Γερμανία και η Αυστρία είχαν ήδη δηλώσει ότι θα αποδεσμεύσουν μέρος των πετρελαϊκών τους αποθεμάτων, ανταποκρινόμενες στο αίτημα της ΔΥΕ.
Αντίστοιχα, η Ιαπωνία ανακοίνωσε ότι θα αρχίσει να αποδεσμεύει μέρος των αποθεμάτων της από την προσεχή Δευτέρα.
Η Γερμανία και η Ιαπωνία είναι μέλη της Ομάδας των Επτά ή G7, ενός διακυβερνητικού οικονομικού φόρουμ στο οποίο συμμετέχουν επίσης οι ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ιταλία, ο Καναδάς και η Γαλλία και το οποίο τις δύο τελευταίες ημέρες πραγματοποίησε έκτακτες συνομιλίες για την εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου.
Οι G7 δεν συμφώνησαν άμεσα να προχωρήσουν οι ίδιες σε αποδέσμευση αποθεμάτων.
Αντ’ αυτού, ζήτησαν από τη ΔΥΕ να αξιολογήσει την κατάσταση και να καταρτίσει επιλογές για συντονισμένη χρήση των στρατηγικών αποθεμάτων.
Η ΔΥΕ στη συνέχεια συγκάλεσε έκτακτη συνεδρίαση των 32 κυβερνήσεων-μελών της, προκειμένου να αποφασίσουν αν θα υπάρξει δράση.
Από αυτή τη συνεδρίαση, που αναμενόταν να ολοκληρωθεί την Τετάρτη, προέκυψε η πρόταση για αποδέσμευση 400 εκατομμυρίων βαρελιών.
Ο ρόλος των G7 ήταν πολιτικός, θέτοντας την κατεύθυνση και ζητώντας ένα σχέδιο. Ο ρόλος της ΔΥΕ είναι τεχνικός, καθώς αφορά την επίσημη έγκριση και τον συντονισμό μιας αποδέσμευσης που θα οδηγήσει πράγματι σε διοχέτευση πετρελαίου στην αγορά.
Η ανακοίνωση έγινε ενώ το μπρεντ, το διεθνές σημείο αναφοράς, παρέμενε περίπου 20% υψηλότερα σε σχέση με την έναρξη του πολέμου, παρότι είχε υποχωρήσει σημαντικά από τα υψηλά της Δευτέρας.
Οι καταναλωτές σε όλο τον κόσμο ήδη αισθάνονται τις επιπτώσεις στις αντλίες καυσίμων.
Η μεγαλύτερη μέχρι σήμερα συλλογική αποδέσμευση έκτακτων αποθεμάτων από τα κράτη-μέλη της ΔΥΕ ήταν 182,7 εκατομμύρια βαρέλια, μετά το ενεργειακό σοκ που προκάλεσε η ευρείας κλίμακας ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.
Τα μέλη της ΔΥΕ διακρατούν σήμερα πάνω από 1,2 δισεκατομμύρια βαρέλια δημόσιων έκτακτων αποθεμάτων πετρελαίου, ενώ άλλα 600 εκατομμύρια βαρέλια βρίσκονται σε αποθέματα της βιομηχανίας, τα οποία διατηρούνται υποχρεωτικά βάσει κρατικών ρυθμίσεων.
Οι υπουργοί Ενέργειας των G7 ανακοίνωσαν την Τρίτη ότι κατ’ αρχήν στηρίζουν «την εφαρμογή προληπτικών μέτρων για την αντιμετώπιση της κατάστασης, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης στρατηγικών αποθεμάτων», προετοιμάζοντας το έδαφος για τη συντονισμένη αντίδραση της Τετάρτης από το Βερολίνο και τη Βιέννη.
Σε απάντηση στις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις, το Ιράν έχει επιτεθεί σε εμπορικά πλοία σε ολόκληρο τον Περσικό Κόλπο, κλιμακώνοντας μια εκστρατεία πίεσης στην πετρελαιοπαραγωγό περιοχή, καθώς εντείνονται οι ανησυχίες για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια.
Το Ιράν έχει ουσιαστικά σταματήσει την κίνηση φορτίων μέσω των Στενών του Ορμούζ, μέσω των οποίων μεταφέρεται περίπου το ένα πέμπτο του συνόλου του πετρελαίου που φορτώνεται στον Περσικό Κόλπο με κατεύθυνση τον Ινδικό Ωκεανό.
Ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε την Τρίτη ότι κατέστρεψε 16 ιρανικά ναρκοθετικά σκάφη κοντά στα στενά, αν και ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανέφερε σε αναρτήσεις του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι δεν υπήρχαν επιβεβαιωμένες αναφορές για ναρκοθέτηση του περάσματος από το Ιράν.
Εάν τα στενά ναρκοθετούνταν, ειδικοί εκτιμούν ότι η εκκαθάρισή τους θα απαιτούσε τουλάχιστον μερικές εβδομάδες μετά τη λήξη της σύρραξης.
Σκοτεινοί στόλοι;
Παρά τις διαταραχές, ορισμένη ναυτιλιακή κίνηση συνεχίζεται.
Η εταιρεία ασφάλειας Neptune P2P Group δήλωσε την Τετάρτη ότι επτά πλοία έχουν περάσει από τα στενά από τις 8 Μαρτίου, πέντε εκ των οποίων συνδέονται με ναυτιλία που σχετίζεται με το Ιράν.
Σε κανονικές συνθήκες, περισσότερα από 100 πλοία διασχίζουν καθημερινά τα στενά.
Ορισμένα τάνκερ πραγματοποιούν τις λεγόμενες «σκοτεινές» διελεύσεις, απενεργοποιώντας τους πομπούς του Συστήματος Αυτόματης Αναγνώρισης (AIS), μια πρακτική που συνδέεται συχνά με πλοία που μεταφέρουν ιρανικό αργό που υπόκειται σε κυρώσεις.
Η εταιρεία παρακολούθησης εμπορευμάτων Kpler ανέφερε ότι το Ιράν έχει στο μεταξύ επαναλάβει τις εξαγωγές αργού μέσω του τερματικού πετρελαίου Τζασκ στον Κόλπο του Ομάν, με ένα τάνκερ να φορτώνει περίπου 2 εκατομμύρια βαρέλια στον τερματικό στις 7 Μαρτίου, γεγονός που υποδηλώνει ότι η Τεχεράνη διατηρεί κάποια δυνατότητα να διοχετεύει πετρέλαιο παρακάμπτοντας τα στενά.
Η Τεχεράνη έχει επίσης στοχοποιήσει πετρελαϊκά κοιτάσματα και διυλιστήρια σε χώρες του Κόλπου, επιδιώκοντας να προκαλέσει επαρκή οικονομική πίεση διεθνώς ώστε να πιέσει τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ να τερματίσουν τα πλήγματά τους.
Σύμφωνα με τη ΔΥΕ, οι όγκοι εξαγωγών αργού και διυλισμένων προϊόντων βρίσκονται σήμερα σε λιγότερο από το 10% των προπολεμικών επιπέδων.