Η είσοδος στο χρηματιστήριο της εταιρείας τεχνητής νοημοσύνης και διαστήματος του Έλον Μασκ μπορεί να αυξήσει σημαντικά τον πλούτο χιλιάδων εργαζομένων της SpaceX, ακόμη και από τους χαμηλότερα αμειβόμενους.
Η πολυαναμενόμενη αρχική δημόσια προσφορά (IPO) της SpaceX απέχει λίγες ώρες από το να αναδιαμορφώσει την οικονομική κατάσταση χιλιάδων εργαζομένων.
Η εισαγωγή, που έχει προγραμματιστεί για αυτή την Παρασκευή, αναμένεται να δημιουργήσει εκατομμυριούχους όχι μόνο ανάμεσα σε ανώτερους μηχανικούς και στελέχη, αλλά και σε εργαζόμενους χειρωνακτικής εργασίας, όπως μάγειρες και συγκολλητές, οι οποίοι έλαβαν μετοχές ως μέρος των παροχών τους.
Το απρόσμενο αυτό κέρδος συγκεντρώνεται σε μεγάλο βαθμό γύρω από το Brownsville στο Τέξας, μία από τις φτωχότερες πόλεις στις ΗΠΑ, όπου η SpaceX απασχολεί περισσότερα από 3.000 άτομα στην εγκατάσταση Starbase.
Αυτό που καθιστά αυτή την IPO ασυνήθιστη, ακόμη και με τα μέτρα της Σίλικον Βάλεϊ, είναι το πόσο χαμηλά στην ιεραρχία της εταιρείας φαίνεται να έφτασαν οι χορηγήσεις μετοχών.
Ορισμένες εκτιμήσεις που επικαλούνται δημοσιεύματα ανεβάζουν τον συνολικό αριθμό των νεόκοπων εκατομμυριούχων σε όλη την εταιρεία περίπου στους 4.000. Ωστόσο, τα στοιχεία αυτά δεν κατέστη δυνατό να επιβεβαιωθούν ανεξάρτητα.
Ο Μάικλ Λίμας, χρηματοοικονομικός σύμβουλος με έδρα το Brownsville, δήλωσε στο Bloomberg ότι αρκετοί από τους μη τεχνικούς εργαζόμενους της εταιρείας έλαβαν stock options ως μέρος της αμοιβής τους.
«Η SpaceX ήταν πολύ γενναιόδωρη με δικαιώματα προαίρεσης σε διάφορα επίπεδα, από την κορυφή μέχρι τη βάση. Είναι κάτι μοναδικό για αυτή την περιοχή», ανέφερε ο Λίμας.
Ένα παράδειγμα που επικαλείται η επενδυτική πλατφόρμα ερευνών Moby αποτυπώνει χαρακτηριστικά την κλίμακα. Η αρχική χορήγηση μετοχών αξίας 10.000 δολαρίων (8.650 ευρώ) σε έναν συγκολλητή φέρεται να αποτιμάται πλέον σε σχεδόν 880.000 δολάρια (762.000 ευρώ) πριν από την εισαγωγή.
Αυτά τα μεμονωμένα ποσά αντανακλούν μια ευρύτερη εικόνα γενναιόδωρων πακέτων μετοχικής αποζημίωσης, που έχει αποτυπωθεί με συνέπεια σε πολλαπλά δημοσιεύματα.
Η ίδια η IPO προβλέπει μια κλιμακωτή περίοδο δέσμευσης (lockup), αντί για τη συνήθη σταθερή περίοδο 180 ημερών που εφαρμόζουν οι περισσότερες εταιρείες.
Σύμφωνα με το ενημερωτικό δελτίο, περιλαμβάνει αρκετά πρώιμα «παράθυρα» άρσης της δέσμευσης, ανάμεσά τους και έναν μηχανισμό συνδεδεμένο με την πορεία της μετοχής, ο οποίος θα ενεργοποιείται αν η μετοχή διαπραγματεύεται 30% πάνω από την τιμή της IPO σε πέντε από δέκα διαδοχικές συνεδριάσεις. Αυτό θα επέτρεπε σε ορισμένους εργαζόμενους να αποκτήσουν πρόσβαση στον νέο τους πλούτο μέσα σε εβδομάδες από το ντεμπούτο.
Το Brownsville προετοιμάζεται για τις παρενέργειες
Η επίδραση της SpaceX στην περιοχή είναι ήδη εντυπωσιακή και τα οικονομικά οφέλη που θα δημιουργήσει η IPO αναμένεται να την ενισχύσουν περαιτέρω.
Το Brownsville κατατάσσεται εδώ και χρόνια ανάμεσα στις πιο οικονομικά υποβαθμισμένες πόλεις των ΗΠΑ, με το διάμεσο οικογενειακό εισόδημα να βρίσκεται περίπου ένα τρίτο κάτω από τον εθνικό μέσο όρο, σύμφωνα με κυβερνητικά στοιχεία.
Η SpaceX εγκαταστάθηκε εκεί πριν από περίπου μία δεκαετία, δημιουργώντας τη βάση εκτόξευσης Starbase στις ακτές του Κόλπου του Μεξικού, περίπου 40 χιλιόμετρα από το κέντρο της πόλης.
Έκτοτε, η μεταμόρφωση φέρεται να έχει συνοδευτεί από εισροή επαγγελματιών από την Καλιφόρνια και άλλες περιοχές. Όπως συμβαίνει συχνά όταν ο πλούτος συγκεντρώνεται σε μια συγκεκριμένη ζώνη, ακολούθησε άνοδος των τιμών στέγης.
Σύμφωνα με αρκετούς μεσίτες και οικονομολόγους, η διάμεση τιμή κατοικίας στη μητροπολιτική περιοχή Brownsville–Harlingen έχει αυξηθεί περίπου 25% από το 2020, από περίπου 185.000 δολάρια (160.000 ευρώ) σε 233.000 δολάρια (201.000 ευρώ).
Οι μόνιμοι κάτοικοι, πολλοί από τους οποίους έχουν περιορισμένα εισοδήματα, αισθάνονται την πίεση.
Για πολλούς εργαζόμενους, η μετάβαση από το να κατέχουν μετοχές που δεν μπορούσαν εύκολα να πουλήσουν στο να έχουν πρόσβαση σε μετρητά φέρνει τις δικές της δυσκολίες.
Σύμφωνα με το Bloomberg, διαχειριστές πλούτου στην περιοχή περιγράφουν κλίμα έντονης ανησυχίας ανάμεσα στο προσωπικό, καθώς πολλοί θεωρούν ότι μπορεί να είναι η μοναδική τους ευκαιρία να χτίσουν περιουσία για τις επόμενες γενιές και ότι ένα λάθος στον χρονισμό ή στον φορολογικό σχεδιασμό θα μπορούσε να αποδειχθεί δαπανηρό.
Περισσότεροι από 100 εργαζόμενοι της SpaceX στην περιοχή φέρονται να ενώθηκαν για να διαπραγματευτούν συλλογικά τους όρους διαχείρισης περιουσίας με την εταιρεία συμβούλων Choreo, κίνηση που τους βοήθησε να εξασφαλίσουν χαμηλότερες αμοιβές διαχείρισης, φέρνοντας στο τραπέζι μεταξύ 1 δισ. δολαρίων (865 εκατ. ευρώ) και 5 δισ. δολαρίων (4,33 δισ. ευρώ) σε δυνητικά υπό διαχείριση περιουσιακά στοιχεία.
Ο δήμαρχος του Brownsville, Τζον Κόουεν, έκτης γενιάς κάτοικος της περιοχής, επιχειρεί να παρουσιάσει τη μεταμόρφωση με θετικό τρόπο, υποστηρίζοντας σε αμερικανικά μέσα ότι είναι καλό για την πόλη να είναι γνωστή ως τόπος επενδύσεων.
Πέρα από τη SpaceX, και άλλα βιομηχανικά έργα έχουν ακολουθήσει στα βήματα της εταιρείας, μεταξύ των οποίων η κατασκευή τερματικού σταθμού εξαγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου κοντά στο λιμάνι του Brownsville.
Τον Μάρτιο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε επίσης την κατασκευή διυλιστηρίου πετρελαίου ύψους 300 δισ. δολαρίων (260 δισ. ευρώ) στο λιμάνι, το οποίο σύμφωνα με πληροφορίες θα μπορούσε να δημιουργήσει 500 θέσεις μόνιμης απασχόλησης.
Παραμένει αβέβαιο αν η IPO θα ανταποκριθεί τελικά στις προσδοκίες και πόσο δίκαια θα κατανεμηθούν τα οφέλη της σε μια πόλη που έχει γνωρίσει πολύ περισσότερες δυσκολίες παρά ευημερία.