Το σύστημα SAMP/T, που συμμετέχει ενεργά στον πόλεμο στην Ουκρανία, συμβάλλει στην ασφάλεια του εναέριου χώρου πολλών συμμάχων του ΝΑΤΟ, ανάμεσά τους και η Τουρκία, με τις ανεπτυγμένες πυροβολαρχίες του
Σε ανακοίνωση του τουρκικού Υπουργείου Εθνικής Άμυνας (ΥΕΘΑ) αναφέρεται ότι, στο πλαίσιο του Μόνιμου Αμυντικού Σχεδίου του ΝΑΤΟ και με στόχο την ενίσχυση της αντιαεροπορικής άμυνας της Συμμαχίας, ένα αντιαεροπορικό σύστημα SAMP/T που ανήκει στην Ιταλία θα αναπτυχθεί στην 3η Κύρια Βάση Μαχητικών Αεροσκαφών στο Ικόνιο.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το SAMP/T (Surface-to-Air Missile Platform/Terrain) είναι ένα αντιαεροπορικό και αντιπυραυλικό σύστημα μέσου και μεγάλου βεληνεκούς, που έχει αναπτυχθεί από κοινού από την Ιταλία και τη Γαλλία. Το σύστημα χρησιμοποιεί τους προηγμένους πυραύλους Aster 15 και Aster 30 και παρέχει πλήρη, κυκλική κάλυψη 360 μοιρών έναντι αεροσκαφών, ελικοπτέρων, μη επανδρωμένων αεροχημάτων και ιδίως τακτικών βαλλιστικών πυραύλων.
Το σύστημα κατασκευάζεται από την κοινοπραξία Eurosam, η οποία έχει συσταθεί από την MBDA και την Thales με ίσα μερίδια. Τα βασικά στοιχεία του SAMP/T είναι ο αναχαιτιστικός πύραυλος Aster 30 και το πολυλειτουργικό ραντάρ Arabel.
Το σύστημα, που χρησιμοποιεί πυραύλους Aster 30 οι οποίοι φτάνουν υπερηχητική ταχύτητα Mach 4,5, μπορεί να εξουδετερώνει αεροσκάφη, πυραύλους κρουζ και μη επανδρωμένα αεροχήματα, καθώς και τακτικούς βαλλιστικούς πυραύλους, σε αποστάσεις άνω των 100 χιλιομέτρων. Οι κινητές αυτές πυροβολαρχίες ενσωματώνονται πλήρως στο δίκτυο αντιαεροπορικής άμυνας του ΝΑΤΟ μέσω ζεύξης δεδομένων Link 16 και, χάρη στα τρισδιάστατα ραντάρ που μπορούν να παρακολουθούν πολλαπλούς στόχους, προσφέρουν υψηλά ποσοστά επιτυχίας ακόμη και σε περιβάλλον έντονου ηλεκτρονικού πολέμου.
Λόγω της στρατηγικής θέσης της Τουρκίας, το Ικόνιο εξακολουθεί να συγκαταλέγεται στα βασικά κέντρα των αντιαεροπορικών δραστηριοτήτων του ΝΑΤΟ. Η Συμμαχία διατηρεί επίσης συστοιχίες Patriot στη Μαλάτεια και στο Ιντσιρλίκ. Η 3η Κύρια Βάση Μαχητικών Αεροσκαφών στο Ικόνιο παραμένει μία από τις πιο πολυσύχναστες βάσεις του ΝΑΤΟ όσον αφορά τις νατοϊκές αποστολές και τις διεθνείς ασκήσεις.
Η αντιαεροπορική άμυνα της Τουρκίας
Η Τουρκία είχε ζητήσει από το ΝΑΤΟ την ενίσχυση του αντιαεροπορικού και αντιπυραυλικού της συστήματος απέναντι στην απειλή βαλλιστικών πυραύλων και, στο πλαίσιο αυτό, την περίοδο 2013-2015 είχαν αναπτυχθεί συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας Patriot των ΗΠΑ στο Γκαζίαντεπ, της Γερμανίας στο Καχραμανμαράς και της Ολλανδίας στα Άδανα. Οι ισπανικές συστοιχίες Patriot έχουν αναπτυχθεί στο Ιντσιρλίκ από το 2015, ενώ τα ιταλικά SAMP/T επιχειρούσαν στο Καχραμανμαράς από το 2016.
Μετά την απόσυρση των συστημάτων των συμμάχων, η Άγκυρα στράφηκε στην αναζήτηση εθνικής λύσης. Το 2013 η Τουρκία υπέβαλε αίτημα στις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμμαχο στο ΝΑΤΟ, για την αγορά πυραύλων Patriot ώστε να καλύψει τις ανάγκες της σε χερσαία και αντιαεροπορική άμυνα. Ωστόσο οι διαπραγματεύσεις κατέληξαν σε αδιέξοδο λόγω διαφωνιών σχετικά με τη μεταφορά τεχνολογίας και την τιμολόγηση. Κρίθηκε ότι αυτή η προσωρινή λύση δεν επαρκούσε για να καλύψει τις ανάγκες της Τουρκίας σε αντιαεροπορική άμυνα και ξεκίνησε εργασία για την παραγωγή και ανάπτυξη ενός συστήματος αντιαεροπορικής άμυνας που να ανταποκρίνεται στις στρατηγικές απαιτήσεις.
Η διαδικασία κορυφώθηκε το 2019, όταν η Τουρκία παρέλαβε το ρωσικό σύστημα αντιαεροπορικής άμυνας S-400, γεγονός που εξελίχθηκε σε μία από τις σοβαρότερες κρίσεις στην ιστορία του ΝΑΤΟ. Μετά την αγορά των S-400, η Τουρκία απομακρύνθηκε από το πρόγραμμα των μαχητικών F-35 και βρέθηκε αντιμέτωπη με κυρώσεις βάσει του νόμου CAATSA (Countering America's Adversaries Through Sanctions Act - στα τουρκικά «Amerika'nın Düşmanlarına Karşı Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası»). Καθώς τα συστήματα S-400 δεν έχουν ενταχθεί ενεργά στο δίκτυο του ΝΑΤΟ στην Τουρκία, η επιχειρησιακή τους χρήση παραμένει αντικείμενο διαμάχης.
Η ένταση με το Ιράν
Η χρονική συγκυρία της ανάπτυξης στο Ικόνιο συνδέεται άμεσα με το περιφερειακό περιβάλλον απειλών. Νατοϊκά μέσα, τον Μάρτιο, είχαν αναχαιτίσει με επιτυχία πολλαπλούς βαλλιστικούς πυραύλους που εκτοξεύθηκαν από το Ιράν και κατευθύνονταν προς τον τουρκικό εναέριο χώρο. Σε ανακοινώσεις του ΥΕΘΑ και του ΝΑΤΟ είχε γίνει γνωστό ότι τα νατοϊκά συστήματα αντιπυραυλικής άμυνας που είναι ανεπτυγμένα στην Ανατολική Μεσόγειο τέθηκαν σε λειτουργία εναντίον των πυραύλων που απειλούσαν τον τουρκικό εναέριο χώρο. Αυτή η εικόνα ανέδειξε τα κενά στην αρχιτεκτονική αντιαεροπορικής άμυνας της Τουρκίας ως ένα επίκαιρο και απτό πρόβλημα και για το ΝΑΤΟ.
Το σύστημα SAMP/T, το οποίο έχει διαδραματίσει ενεργό ρόλο και στον πόλεμο στην Ουκρανία, συμβάλλει καθοριστικά στην ασφάλεια του εναέριου χώρου πολλών νατοϊκών συμμάχων, μεταξύ αυτών και της Τουρκίας, μέσω των συστοιχιών που έχουν αναπτυχθεί στα εδάφη τους.
Η επερχόμενη σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ
Το ζήτημα αναμένεται να συζητηθεί και στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ που θα πραγματοποιηθεί στις 7-8 Ιουλίου. Καθώς η Τουρκία θα φιλοξενήσει τη σύνοδο, η ανάπτυξη του ιταλικού συστήματος SAMP/T στο Ικόνιο θεωρείται επίσης ότι λειτουργεί ως συμβολική ένδειξη συμμαχικής αλληλεγγύης στο εσωτερικό της Συμμαχίας.