Μια πορεία με χαμηλή ταχύτητα και ένα «κορνάρισμα» σηματοδότησαν την ημέρα που οι τιμές βενζίνης και πετρελαίου κίνησης ανέβηκαν ξανά. Οι τιμές φτάνουν σε επίπεδα ρεκόρ και στην Ευρώπη.
Η Πορτογαλία ξύπνησε με ακόμη μία αύξηση στις τιμές των καυσίμων, η οποία στην περίπτωση του πετρελαίου κίνησης έφτασε σε ιστορικό υψηλό. Αυτή τη φορά, η άνοδος των τιμών, που καταγράφεται όλο το χρόνο, συνοδεύτηκε από διαμαρτυρίες στους δρόμους της χώρας.
Το πρωί ακούστηκε ένα μαζικό κορνάρισμα στη γέφυρα 25ης Απριλίου, τη διάβαση που συνδέει τη Λισαβόνα με την πόλη Αλμάδα, στη νότια όχθη του ποταμού Τάγου.
Την ίδια ώρα, νοτιότερα, ξεκινούσε μια αργή αυτοκινητοπομπή προς το διυλιστήριο της Galp στο Σίνες, στην περιφέρεια του Σετούμπαλ. Η κινητοποίηση, που οργανώθηκε μέσω WhatsApp και κοινωνικών δικτύων, συνεχιζόταν και μετά το μεσημέρι και δεν είχε καθορισμένη ώρα λήξης.
Εικόνες στα κοινωνικά δίκτυα έδειχναν αυτοκίνητα με πορτογαλικές σημαίες στα καπό να κορνάρουν. Σύμφωνα με το πρακτορείο Lusa, οι διαδηλωτές κρατούσαν επίσης πλακάτ με τα συνθήματα «Φτάνει πια με τις αυξήσεις στα καύσιμα» και «οι οικογένειες δεν αντέχουν άλλο». Η GNR δήλωσε στο πρακτορείο ότι συμμετείχαν μεταξύ 60 και 100 οχημάτων.
Η βενζίνη στα υψηλότερα επίπεδα από την εισβολή στην Ουκρανία
Σύμφωνα με τις προβλέψεις τουAutomóvel Club de Portugal (ACP), (πηγή στα Πορτογαλικά) το πετρέλαιο κίνησης αυξήθηκε τη Δευτέρα κατά 15 λεπτά του ευρώ (στα 2,169 ευρώ το λίτρο) και η βενζίνη κατά 12 λεπτά (στα 2,142 ευρώ το λίτρο).
Οι τιμές αυτές δεν λαμβάνουν υπόψη τη μείωση του φόρου επί των πετρελαιοειδών (ISP), που εφαρμόστηκε από την κυβέρνηση ως έκτακτο μέτρο και περιόρισε τις αυξήσεις σε επιπλέον 12 λεπτά για το πετρέλαιο κίνησης και 9 λεπτά για τη βενζίνη.
Πρόκειται για την υψηλότερη τιμή πετρελαίου κίνησης που έχει καταγραφεί ποτέ, σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Dinheiro Vivo (πηγή στα Πορτογαλικά). Στην περίπτωση της βενζίνης, πρόκειται για το υψηλότερο επίπεδο από την ενεργειακή κρίση που προκάλεσε η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.
Η Πορτογαλία μεταξύ των χωρών με τις υψηλότερες τιμές
Η Ευρώπη βλέπει τις τιμές των καυσίμων να αυξάνονται καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Και στη Γερμανία, η Frankfurter Allgemeine (πηγή στα Πορτογαλικά)επισημαίνει ότι οι τιμές των καυσίμων έφτασαν σε ιστορικό υψηλό, με τη βενζίνη να ξεπερνά το ρεκόρ των 2,203 ευρώ το λίτρο τον Μάρτιο του 2022.
Ωστόσο η Πορτογαλία συγκαταλέγεται στις χώρες με τις υψηλότερες τιμές καυσίμων. Οιστότοπος fuel-prices (πηγή στα Πορτογαλικά), που συγκεντρώνει στοιχεία για τις τιμές καυσίμων σε 21 ευρωπαϊκές χώρες, εμφάνιζε αυτή τη Δευτέρα την Πορτογαλία ως την 19η χώρα με την ακριβότερη βενζίνη. Πιο ακριβές είναι μόνο η Γαλλία και η Δανία.
Όσον αφορά το πετρέλαιο κίνησης, η θέση βελτιώνεται στο 17ο, μπροστά από το Ηνωμένο Βασίλειο, την Ιταλία, τη Γαλλία και τη Δανία.
Η άνοδος των τιμών οδήγησε μάλιστα τη Πορτογαλίδα υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Μαρία ντα Γράσα Καρβάλιο, να ζητήσει μελέτη από την Ρυθμιστική Αρχή Ενεργειακών Υπηρεσιών (ERSE).
Ωστόσο η μελέτη, που δόθηκε στη δημοσιότητα στα μέσα Αυγούστου, δεν εντόπισε «ενδείξεις εκμετάλλευσης από πλευράς των εταιρειών». Επισήμανε επίσης ότι δεν παρατηρείται το φαινόμενο «rockets and feathers»: τιμές που ανεβαίνουν γρήγορα και πέφτουν αργά.
«Τα αποτελέσματα δεν στηρίζουν, συνεπώς, την άποψη ότι οι μειώσεις μετακυλίονται με συστηματικά πιο αργό ή λιγότερο πλήρη τρόπο σε σχέση με τις αυξήσεις», αναφέρει η μελέτη.
Η ERSE απέδωσε επίσης τη διαφορά τιμών με την Ισπανία στη φορολογία. Τόνισε όμως ότι στην Πορτογαλία η φορολογική επιβάρυνση παρέμεινε σταθερή, «σε ευθυγράμμιση με τη γενική εικόνα στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ευρωζώνης».
Ορμούζ και διυλιστική ικανότητα
Η αύξηση των τιμών καυσίμων στην Ευρώπη έχει συνδεθεί με τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και τον αποκλεισμό στα στενά του Ορμούζ, που προκάλεσε αναστάτωση στις εμπορικές διαδρομές.
Ωστόσο οι ειδικοί κάνουν λόγο επίσης για περιορισμένη διυλιστική ικανότητα, ακόμη και όταν υπάρχει διαθέσιμο αργό πετρέλαιο. Πρόκειται για εξέλιξη που επηρεάζει κυρίως το πετρέλαιο κίνησης.
Σε επίπεδο φορολογίας, εξετάζεται πλέον ένα έκτακτο φόρο επί των κερδών των πετρελαϊκών εταιρειών. Σύμφωνα με το AFP, υπουργοί από την Πορτογαλία, τη Γερμανία, την Ιταλία, την Αυστρία, την Πολωνία και την Ισπανία έστειλαν επιστολή στον υπουργό Οικονομικών της Ιρλανδίας ώστε το θέμα να συζητηθεί στην επόμενη συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών. Η συνάντηση έχει προγραμματιστεί για τις 18 και 19 Σεπτεμβρίου στην Ιρλανδία, η οποία ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.