Αναλυτές και επιχειρήσεις ανέμεναν μεγαλύτερη μείωση του βασικού επιτοκίου, όμως τη χαλάρωση εμποδίζουν «πληθωριστικοί κίνδυνοι» που η ρωσική τράπεζα συνδέει προσεκτικά με τον πόλεμο
Η Κεντρική Τράπεζα της Ρωσίας μείωσε το βασικό επιτόκιο στο 14,25% από 14,5% – λιγότερο από ό,τι ανέμεναν οι αναλυτές – στον απόηχο των οικονομικών δυσκολιών που συνδέονται με την αύξηση των δαπανών για τον πόλεμο στην Ουκρανία, τις δυτικές κυρώσεις και την κρίση καυσίμων που προκάλεσαν τα πλήγματα ουκρανικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου της Παρασκευής, η επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας Ελβίρα Ναμπιούλινα, η οποία εμφανίστηκε δημοσίως για πρώτη φορά από τις αρχές Ιουνίου, αποδίδοντας την απουσία της σε ασθένεια, άφησε να εννοηθεί ότι στο άμεσο μέλλον δεν πρέπει να αναμένονται χαλαρώσεις στη νομισματική πολιτική.
Σύμφωνα με την επικεφαλής του ρυθμιστή, τα επιτόκια μπορεί να παραμείνουν αυξημένα για μεγαλύτερο διάστημα λόγω των «πληθωριστικών κινδύνων» στο φόντο υψηλότερων του αναμενομένου δημοσιονομικών δαπανών την επόμενη τριετία. Η Ναμπιούλινα χαρακτήρισε αυτή την κατάσταση ως «περισσότερο επεκτατική δημοσιονομική πολιτική».
Η άνοδος των τιμών της βενζίνης αποτέλεσε επίσης έναν από τους βασικούς παράγοντες για την πιο περιορισμένη μείωση του επιτοκίου.
«Η ακρίβυνση της βενζίνης μπορεί να επηρεάσει επίσης τις πληθωριστικές προσδοκίες, καθώς πρόκειται για ένα αρκετά ευαίσθητο αγαθό και για τους πολίτες, και για τις εταιρείες», δήλωσε η Ναμπιούλινα, συνδέοντας έτσι την εναέρια εκστρατεία των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων με συγκεκριμένα προβλήματα της ρωσικής οικονομίας.
Συνέπειες των ουκρανικών αντίποινων
Τους τελευταίους μήνες, στο φόντο των συνεχιζόμενων ρωσικών επιθέσεων σε ουκρανικές πόλεις και της άρνησης του Κρεμλίνου για ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις, η Ουκρανία έχει εντείνει τα πλήγματα με μη επανδρωμένα αεροσκάφη σε ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου, λιμάνια και τάνκερ, διαταράσσοντας τη λειτουργία της αγοράς καυσίμων. Σε ορισμένα πρατήρια καυσίμων επιβλήθηκαν περιορισμοί στη διάθεση καυσίμων.
Τον Μάιο, η παραγωγή πετρελαίου στη Ρωσία υποχώρησε στο χαμηλότερο επίπεδο του τελευταίου έτους, καθώς εντάθηκαν οι επιθέσεις ουκρανικών drones σε διυλιστήρια. Τουλάχιστον 53 περιφέρειες της χώρας ήρθαν αντιμέτωπες με κάποια μορφή έλλειψης βενζίνης.
Τη νύχτα της 18ης Ιουνίου, σχεδόν 200 ουκρανικά drones εξαπέλυσαν επιθέσεις στη Μόσχα και την περιφέρεια της Μόσχας, στην πιο μαζική επίθεση στη ρωσική πρωτεύουσα από την αρχή του πολέμου ευρείας κλίμακας.
Πλάνα από την έκρηξη σε διυλιστήριο πετρελαίου στα νοτιοανατολικά της Μόσχας, κατά την οποία το καπάκι δεξαμενής εκτοξεύτηκε στον αέρα, μεταδόθηκαν ευρέως από διεθνή μέσα ενημέρωσης.
Το Σάββατο, η εφημερίδα «Коммерсантъ» ανέφερε απότομη άνοδο στις τιμές της βενζίνης. Στην περιφέρεια της Μόσχας τα καύσιμα ακριβαίνουν πάνω από 3 ρούβλια το λίτρο. Προηγουμένως, οι τιμές για τα καύσιμα ΑΙ-92 και ΑΙ-95 αυξάνονταν κατά μέσο όρο κατά 0,1–1 ρούβλι, σημειώνει η ρωσική εφημερίδα, η οποία δεν αναφέρει ούτε μία φορά τις ουκρανικές αντίποινες ως αιτία της παρούσας κρίσης.
Οι ειδικοί που επικαλείται ο «Коммерсантъ» αποδίδουν, μεταξύ άλλων, την κατάσταση στη «μείωση της προσφοράς καυσίμων», σε «απρογραμμάτιστες εργασίες συντήρησης στα διυλιστήρια, αυξημένη εποχική ζήτηση και αγορές υπό καθεστώς πανικού».
Τα πρατήρια καυσίμων που δεν ανήκουν στις εννέα μεγαλύτερες ρωσικές πετρελαϊκές εταιρείες αναγκάζονται μάλιστα να αγοράζουν «ακριβότερη λευκορωσική βενζίνη».
Οι επιχειρήσεις φοβούνται ότι θα «παγώσουν»
Από πέρυσι, η κεντρική τράπεζα μειώνει τα επιτόκια με συγκρατημένο ρυθμό, όσο εμφανίζονται ενδείξεις επιβράδυνσης της οικονομίας. Στο πρώτο τρίμηνο, η ρωσική οικονομία συρρικνώθηκε για πρώτη φορά εδώ και τρία χρόνια, καθώς οι μη στρατιωτικοί κλάδοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με υψηλά επιτόκια και έλλειψη εργατικού δυναμικού.
Κατά μέσο όρο, οι αναλυτές ανέμεναν πιο έντονη μείωση του επιτοκίου, στο 14%, σύμφωνα με τον συνολικό τους προγνωστικό μέσο όρο (consensus) που δημοσίευσε ο όμιλος μέσων ενημέρωσης RBK.
Παραμονή της τοποθέτησης της Ναμπιούλινα, οι εργοδοτικές ενώσεις της Ρωσίας καλούσαν τον ρυθμιστή να μειώσει το επιτόκιο κατά 1 ποσοστιαία μονάδα, στο 13,5%, ώστε η οικονομία να μη «παγώσει οριστικά». Τα υψηλά επιτόκια ασκούν πίεση στις επιχειρήσεις: οι μεγάλες εταιρείες μειώνουν προσωπικό και ζητούν κρατική στήριξη, ενώ μέρος των μικρών επιχειρήσεων αναγκάζεται να κλείσει.
Η κεντρική τράπεζα είχε αυξήσει απότομα το επιτόκιο σε πολυετή υψηλά επίπεδα το 2024, στον απόηχο της εκτίναξης του πληθωρισμού λόγω των στρατιωτικών δαπανών.
Όπως γράφει το Bloomberg, το έλλειμμα του ρωσικού προϋπολογισμού ανήλθε τους πρώτους πέντε μήνες του 2026 ήδη στα 6 τρισ. ρούβλια (61–62 δισ. ευρώ), ή 2,6% του ΑΕΠ, υπερβαίνοντας κατά 60% το προγραμματισμένο ετήσιο επίπεδο. Σύμφωνα με ανώνυμες πηγές που επικαλείται το πρακτορείο, η κυβέρνηση σχεδιάζει να αυξήσει περαιτέρω τις στρατιωτικές δαπάνες κατά 4–5 τρισ. ρούβλια (41–52 δισ. ευρώ).
Στο Διεθνές Οικονομικό Φόρουμ της Αγίας Πετρούπολης στις αρχές του μήνα, το οποίο η Ελβίρα Ναμπιούλινα δεν παρακολούθησε, ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν απέρριψε τις εκτιμήσεις περί κατάρρευσης της οικονομίας, δηλώνοντας ότι οι ρυθμοί ανάπτυξης του ΑΕΠ απλώς «υποχώρησαν στο επίπεδο των χωρών της ευρωζώνης».