Η παρατεταμένη χαμηλή στάθμη των υδάτων αναγκάζει ευρωπαϊκές βιομηχανίες, από τα διυλιστήρια έως τα πυρηνικά και τα χημικά, να μειώνουν την παραγωγή λόγω έλλειψης πρώτων υλών και νερού ψύξης.
Η Ευρώπη έχει έρθει αντιμέτωπη με ολοένα και πιο έντονους καύσωνες τα τελευταία χρόνια, ενώ τους τελευταίους μήνες έχουν σημειωθεί μια σειρά από ακραία περιστατικά που σχετίζονται με τη ζέστη, μεταξύ των οποίων ξηρασίες και δασικές πυρκαγιές σε Ισπανία, Γαλλία, Ιταλία και άλλες χώρες.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Όμως σε άλλα τμήματα της Ευρώπης εμφανίζεται μια ακόμη συνέπεια, καθώς βασικοί πλωτοί δρόμοι όπως ο Ρήνος και ο Δούναβης έχουν πέσει σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα, καταρρίπτοντας τοπικά ρεκόρ.
Αυτό μπορεί να δυσκολέψει σημαντικά τη μεταφορά φορτίων, αναγκάζοντας ενδεχομένως τα πλοία να μεταφέρουν μικρότερα φορτία, οδηγώντας τη εμπορική ναυσιπλοΐα σε τμήματα αυτών των διαδρομών σχεδόν σε πλήρη παύση ή υποχρεώνοντας τους φορείς εκμετάλλευσης να στραφούν σε πιο δυσκίνητες εναλλακτικές λύσεις.
Μεγάλες ευρωπαϊκές βιομηχανίες, όπως η διύλιση πετρελαίου και η χημική βιομηχανία, ενδέχεται συνεπώς να αντιμετωπίσουν σοβαρές διαταραχές.
Πώς οι αποξηραινόμενοι πλωτοί δρόμοι επηρεάζουν κρίσιμες ευρωπαϊκές βιομηχανίες;
Ένας από τους βασικούς τρόπους με τους οποίους η χαμηλή στάθμη του νερού επηρεάζει τις ευρωπαϊκές βιομηχανίες είναι ότι εμποδίζει τα φορτηγά πλοία να μεταφέρουν πλήρη φορτία. Οι διαχειριστές αναγκάζονται να μοιράζουν το φορτίο σε περισσότερα σκάφη ή να μεταφέρουν μέρος των εμπορευμάτων σε οδικές ή σιδηροδρομικές μεταφορές.
Το βασικό σημείο μέτρησης στο Kaub, στον Ρήνο, έπεσε κάτω από το κρίσιμο όριο των 30 εκατοστών. Σύμφωνα με την ICIS (πηγή στα Αγγλικά), στα τέλη Ιουλίου φέτος καταγράφηκε στα 27 εκατοστά και προβλεπόταν να υποχωρήσει περαιτέρω. Η ένδειξη αφορά το υδρομετρικό όργανο του Kaub και όχι το συνολικό βάθος του ποταμού ή το βάθος του πλωτού διαύλου.
Ο Ρήνος διασχίζει περίπου 1.230 χιλιόμετρα, ή 765 μίλια, από τις Ελβετικές Άλπεις μέσω ή κατά μήκος της Ελβετίας, του Λιχτενστάιν, της Αυστρίας, της Γερμανίας, της Γαλλίας και της Ολλανδίας προτού εκβάλει στη Βόρεια Θάλασσα, αποτελώντας ζωτικής σημασίας αρτηρία για τις μεταφορές, τον τουρισμό και τη βιομηχανία σε αυτές τις περιοχές.
Η χαμηλή στάθμη έχει προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στη ναυσιπλοΐα στον Ρήνο, με τα περισσότερα ποταμόπλοια να αδυνατούν να περάσουν από το στενό σημείο στο Kaub έως τις 27 Ιουλίου, όπως ανέφεραν πλοιοκτήτες στον πάροχο πληροφοριών για τις αγορές εμπορευμάτων Argus. Τα φορτία περιορίστηκαν δραστικά για τα σκάφη που εξακολουθούσαν να πραγματοποιούν το δρομολόγιο, ωθώντας τα ναύλα σε επίπεδα ρεκόρ. «Στην πράξη, ο Άνω Ρήνος και οι ποταμοί Main είναι πλέον ουσιαστικά αποκομμένοι από τον εμπορικό κόμβο Άμστερνταμ-Ρότερνταμ-Αμβέρσα (ARA)», ανέφερε η Argus σε έκθεσή της την Τετάρτη.
Για τις χημικές και πετροχημικές βιομηχανίες, τα μειωμένα βάθη ναυσιπλοΐας περιορίζουν τις παραδόσεις βασικών υλικών, όπως ναφθά και υγραέριο (LPG), από τα λιμάνια της Βόρειας Θάλασσας προς τα εργοστάσια στο εσωτερικό.
Η ICIS ανέφερε ότι η LyondellBasell κήρυξε κατάσταση ανωτέρας βίας (force majeure) για τις προμήθειες βουταδιενίου από το εργοστάσιό της στο Wesseling, μετά τις διαταραχές στις παραδόσεις πρώτων υλών λόγω της χαμηλής στάθμης. Σύμφωνα με το μέσο, η BASF προειδοποίησε επίσης για ενδεχόμενες καταστάσεις ανωτέρας βίας ή ελλείψεις προϊόντων, καθώς βασίζεται στον ποταμό για τις μεταφορές.
Επηρεάζονται και τα βιομηχανικά συστήματα ψύξης και η μεταφορά φορτίων στον Δούναβη
Η άνοδος της θερμοκρασίας του νερού έχει καταστήσει λιγότερο αποτελεσματικά τα βιομηχανικά συστήματα ψύξης, αυξάνοντας περαιτέρω τις πιέσεις στη λειτουργία των εγκαταστάσεων. Αυτό είναι ιδιαίτερα κρίσιμο για τους πυρηνικούς και θερμοηλεκτρικούς σταθμούς παραγωγής.
Οι κλάδοι πετρελαίου και ενέργειας στην περιοχή αντιμετωπίζουν υψηλές προσαυξήσεις λόγω χαμηλής στάθμης και αυξανόμενα ναύλα για τη μεταφορά ντίζελ και πετρελαϊκών προϊόντων προς τα ανάντη, γεγονός που απειλεί τη διανομή στο εσωτερικό. Αντίστοιχα, οι λιγνιτικές και ανθρακικές μονάδες δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν καύσιμο, καθώς τα φορτία των ποταμόπλοιων μειώνονται σημαντικά.
Ούτε η χαλυβουργία και η βαριά βιομηχανία έχουν μείνει αλώβητες. Ο βιομηχανικός όμιλος Thyssenkrupp έχει μειώσει ελαφρά την παραγωγή στα υψικάμινά του στο εργοστάσιο του Ντούισμπουργκ, επειδή τα ποταμόπλοια που μεταφέρουν πρώτες ύλες δυσκολεύονται να περάσουν από ρηχά σημεία συμφόρησης όπως το Kaub. Η εταιρεία ανέστειλε επίσης τις δικές της ποταμοπλοϊκές δραστηριότητες και ναύλωσε σκάφη με μικρότερο βύθισμα, αν και ανέφερε ότι οι παραδόσεις προς τους πελάτες δεν διατρέχουν κίνδυνο.
Η διαθέσιμη χωρητικότητα στα κοντινά σιδηροδρομικά και οδικά δίκτυα είναι ήδη περιορισμένη, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να υποκαταστήσουν πλήρως τη χαμένη ποταμοπλοϊκή ικανότητα. Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο περαιτέρω οικονομικής αναστάτωσης, ιδίως καθώς δεν αναμένεται βελτίωση της στάθμης του νερού στο άμεσο μέλλον.
Παρομοίως, ο ποταμός Δούναβης, που διασχίζει ή οριοθετεί δέκα χώρες, μεταξύ των οποίων η Γερμανία, η Αυστρία, η Σλοβακία, η Ουγγαρία, η Κροατία, η Σερβία, η Βουλγαρία, η Ρουμανία, η Μολδαβία και η Ουκρανία, παρουσίασε ιστορικά χαμηλά επίπεδα νερού τον Ιούλιο.
Λόγω της παρατεταμένης υψηλής θερμοκρασίας και της έλλειψης βροχοπτώσεων, ο Δούναβης έφτασε σε ιστορικά χαμηλή ένδειξη στάθμης 23 εκατοστών στη Βουδαπέστη στις 10 π.μ. CEST την Πέμπτη, 10 εκατοστά κάτω από το προηγούμενο ρεκόρ το 2018, σύμφωνα με την επίσημη υδρολογική υπηρεσία της Ουγγαρίας. Η μέτρηση αφορά τη στάθμη του νερού σε σχέση με συγκεκριμένο τοπικό σημείο αναφοράς και όχι το φυσικό βάθος του ποταμού. Η αρμόδια αρχή προέβλεψε περαιτέρω πτώση τις επόμενες ημέρες.
Το ουγγρικό Υπουργείο Κατασκευών και Μεταφορών ανέφερε στην τελευταία του ενημέρωση την Τρίτη ότι τα περισσότερα φορτηγά πλοία έχουν σταματήσει να κινούνται στο ουγγρικό τμήμα του Δούναβη, ενώ όσα εξακολουθούν να λειτουργούν μεταφέρουν μόλις το 10% έως 20% των συνηθισμένων φορτίων τους. Περίπου 15 πλοία-ξενοδοχεία έχουν επίσης ακινητοποιηθεί.
Η διαταραχή δεν είναι ομοιόμορφη σε όλο το μήκος του ποταμού. Το Associated Press μετέδωσε ότι η μεταφορά εμπορευματικών φορτίων έχει σταματήσει σε ορισμένες πληγείσες περιοχές, ενώ σε άλλες τα σκάφη συνεχίζουν να ταξιδεύουν με έντονα μειωμένα φορτία. Στη Σερβία, για παράδειγμα, φορτηγίδες και δεξαμενόπλοια μεταφέρουν περίπου το 30% έως 40% της συνηθισμένης χωρητικότητάς τους.
Η ενεργειακή τροφοδοσία επηρεάζεται σε Ουγγαρία και Ρουμανία
Η χαμηλή στάθμη του νερού ανάγκασε επίσης τον Πυρηνικό Σταθμό Paks της Ουγγαρίας να μειώσει την παραγωγή και να θέσει εκτός λειτουργίας έναν από τους τέσσερις αντιδραστήρες του, σύμφωνα με τον φορέα MVM. Ουγγρικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι πρόκειται για την πρώτη πλήρη παύση ενός ολόκληρου μπλοκ του πυρηνικού σταθμού. Σε συνδυασμό με προηγούμενες μειώσεις, η διακοπή έφερε την παραγωγή του σταθμού περίπου στο 60% της δυναμικότητας.
Αντίστοιχα, η ρουμανική κρατική εταιρεία πυρηνικής ενέργειας Nuclearelectrica έθεσε εκτός λειτουργίας τη Μονάδα 1 του σταθμού Cernavodă την Τρίτη, λόγω της «πολύ χαμηλής, πρωτοφανής» στάθμης του Δούναβη, όπως την περιέγραψε. Το Υπουργείο Ενέργειας της Ρουμανίας ανακοίνωσε ότι η Μονάδα 2 θα αποσυνδεθεί νωρίς την Πέμπτη, αφήνοντας για πρώτη φορά και τους δύο αντιδραστήρες ταυτόχρονα εκτός λειτουργίας λόγω χαμηλής στάθμης του ποταμού.
Οι διακοπές αυξάνουν την πίεση στην ηλεκτροδότηση της ευρύτερης περιοχής. Η Ουγγαρία καλύπτει την απώλεια παραγωγής με συνδυασμό εισαγωγών και εγχώριας παραγωγής από μονάδες φυσικού αερίου, σύμφωνα με στοιχεία της Mavir που επικαλέστηκε το ουγγρικό εθνικό πρακτορείο ειδήσεων MTI. Το Υπουργείο Ενέργειας της Ρουμανίας ανέφερε ότι η απώλεια και των δύο αντιδραστήρων θα αυξήσει την εξάρτηση της χώρας από εισαγωγές, ασκώντας πρόσθετη ανοδική πίεση στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, σύμφωνα με το Reuters.
Έχει επηρεαστεί και η μεταφορά καυσίμων στη Σερβία. Η χώρα έλαβε μόλις το 25% των προγραμματισμένων εισαγωγών καυσίμων τον Ιούλιο, επειδή η χαμηλή στάθμη του Δούναβη περιόρισε τις παραδόσεις με φορτηγίδες, όπως δήλωσε η υπουργός Ενέργειας Dubravka Đedović Handanović. Η κυβέρνηση στη συνέχεια επέτρεψε στις ενεργειακές εταιρείες να αντλήσουν από τα λειτουργικά αποθέματα καυσίμων ώστε να διασφαλίσουν την τροφοδοσία.
Η χαμηλή στάθμη επηρεάζει και τη γεωργία, διαταράσσοντας τις αποστολές σιτηρών και την άρδευση στη Σερβία, συμπεριλαμβανομένης της βόρειας αγροτικής περιοχής της Βοϊβοντίνας. Στη Ρουμανία, οι αρχές έχουν περιορίσει την άρδευση, καθώς οι ροές του Δούναβη υποχώρησαν στο χαμηλότερο επίπεδο από το 1996, ενώ και η ναυσιπλοΐα στον ποταμό έχει εν μέρει διαταραχθεί.
Ποια μέτρα μπορούν να ληφθούν για την αντιμετώπιση της χαμηλής στάθμης;
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα στον Ρήνο και σε ορισμένα τμήματα του Δούναβη είναι ότι έχουν βραχώδη πυθμένα, οι οποίοι δεν μπορούν να εκβαθυνθούν εύκολα με βυθοκόρηση.
Ως εκ τούτου, η αντιμετώπιση της χαμηλής στάθμης απαιτεί συνδυασμό τεχνικών, τεχνολογικών και λογιστικών λύσεων, ώστε τα φορτηγά πλοία να συνεχίσουν να κινούνται.
Οι γερμανικές αρχές σχεδιάζουν ήδη το έργο «Βελτιστοποίηση βυθίσματος φόρτωσης στον Μέσο Ρήνο», που αποσκοπεί στην εκβάθυνση του πλωτού διαύλου κατά 20 εκατοστά σε κρίσιμα σημεία συμφόρησης μεταξύ Mainz και St Goar, συμπεριλαμβανομένου του Kaub. Αντίστοιχα, η τροποποίηση των αναχωμάτων και άλλων φραγμάτων μπορεί να κατευθύνει περισσότερο νερό στον πλωτό δίαυλο, συμβάλλοντας στη διατήρηση επαρκούς βάθους.
Η αναβάθμιση υφιστάμενων θυροφραγμάτων μπορεί να βοηθήσει στη ρύθμιση της συγκράτησης νερού ανάντη κατά τη διάρκεια ιδιαίτερα έντονων ξηρασιών σε ρυθμιζόμενα τμήματα ποταμών.
Ο σχεδιασμός και η τεχνολογία των πλοίων μπορούν επίσης να προσαρμοστούν σε αυτές τις συνθήκες, με τη χρήση σκαφών μικρού βυθίσματος. Εταιρείες όπως η HGK Shipping και η BASF ήδη χρησιμοποιούν ή αναπτύσσουν πλοία χαμηλής στάθμης, ικανά να μεταφέρουν σημαντικά φορτία σε μειωμένα βάθη ποταμών.
Η χρήση ελαφρών υλικών, όπως χάλυβας υψηλής αντοχής, μπορεί να στηρίξει αυτά τα σχέδια μειώνοντας το κενό βάρος του σκάφους και επιτρέποντάς του να μεταφέρει περισσότερο φορτίο όταν η στάθμη του νερού είναι χαμηλή.
Σε επίπεδο εφοδιαστικής αλυσίδας, η μεταφορά φορτίων μεταξύ διαφορετικών μέσων, όπως η μετακίνηση ευπαθών ή επείγοντων εμπορευμάτων στα σιδηροδρομικά ή οδικά δίκτυα όταν η ποταμοπλοΐα περιορίζεται, μπορεί να βοηθήσει στη διατήρηση ομαλότερης λειτουργίας.
Η κατασκευή μεγαλύτερων αποθηκευτικών εγκαταστάσεων σε εσωτερικά λιμάνια επιτρέπει στις εταιρείες να δημιουργούν αποθέματα πρώτων υλών κατά τις περιόδους υψηλής στάθμης. Η χρήση δικτύων μικρότερων, ρηχότερου βυθίσματος σκαφών αντί για μεμονωμένα πλοία-γίγαντες μπορεί επίσης να κατανείμει το βάρος του φορτίου.
Η Ουγγαρία κήρυξε την Πέμπτη κατάσταση έκτακτου συναγερμού για ξηρασία, μετά την υπέρβαση των ορίων ξηρασίας σε 66 από τις 84 υδρονομικές περιφέρειες της χώρας, όπως δήλωσε ο υπουργός Περιβάλλοντος László Gajdos.
«Αυτό σημαίνει ότι οι ειδικοί της Υπηρεσίας Υδάτινης Διαχείρισης θα εφαρμόσουν μέτρα ανακούφισης από την ξηρασία στο υψηλότερο επίπεδο συναγερμού στο 74% της χώρας», πρόσθεσε, σύμφωνα με την ουγγρική ειδησεογραφική ιστοσελίδα Telex.