Ένας στους πέντε εργαζόμενους στην ΕΕ δηλώνει ότι δέχεται κλήσεις ή μηνύματα για δουλειά εκτός ωραρίου πολλές φορές τον μήνα, τροφοδοτώντας κουλτούρα συνεχούς διαθεσιμότητας και αυξάνοντας το άγχος.
Έχετε βρεθεί ποτέ να απαντάτε σε επαγγελματικά email αργά τη νύχτα; Δυστυχώς, πρόκειται για ένα σκηνικό εξαιρετικά οικείο σε πάρα πολλούς ανθρώπους.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η άνοδος της τηλεργασίας, σε συνδυασμό με τη συνεχιζόμενη αστάθεια και τις απολύσεις στην παγκόσμια αγορά εργασίας, έχει θολώσει ολοένα και περισσότερο τα όρια του λογικού ωραρίου εργασίας.
Ως αποτέλεσμα, εκατομμύρια Ευρωπαίοι διαπιστώνουν ότι η δουλειά εισβάλλει σταδιακά στον προσωπικό τους χρόνο.
Σύμφωνα με σημαντική μελέτη (πηγή στα Αγγλικά) του Eurofound που δημοσιεύτηκε τον Ιούνιο, περίπου ένας στους πέντε εργαζόμενους στην ΕΕ δηλώνει ότι δέχεται επικοινωνία για επαγγελματικούς λόγους εκτός κανονικού ωραρίου πολλές φορές τον μήνα, κάτι που επιφέρει σημαντικό επιπλέον άγχος και ενισχύει μια κουλτούρα διαρκούς διαθεσιμότητας.
Το φαινόμενο αυτό παρατηρείται και στο Ηνωμένο Βασίλειο, με τη νέα Always-On Workforce Report 2026 (πηγή στα Αγγλικά) της εταιρείας βιογραφικών MyPerfectCV να δείχνει ότι πάνω από τους μισούς Βρετανούς υπαλλήλους εργάζονται πέρα από το κανονικό τους ωράριο κάθε μέρα.
Η επικοινωνία εκτός ωραρίου βασικός παράγοντας άγχους
Περίπου το 59% των Ευρωπαίων εργαζομένων που συμμετείχαν στην έρευνα του Eurofound δήλωσε ότι αισθάνεται πάντα ή σχεδόν πάντα στρες στη δουλειά. Η μελέτη διαπίστωσε ότι η συχνότητα με την οποία οι εργαζόμενοι δέχονται επικοινωνία εκτός κανονικού ωραρίου συνδέεται άμεσα με υψηλότερα επίπεδα άγχους.
Αντίθετα, μόλις το 17% των εργαζομένων που δεν δέχονται ποτέ επικοινωνία εκτός ωραρίου ανέφερε ότι νιώθει στρες.
Αντίστοιχα, σύμφωνα με πρόσφατη ανάλυση (πηγή στα Αγγλικά) της Έρευνας Εργατικού Δυναμικού του Ηνωμένου Βασιλείου από το Trades Union Congress (TUC), περίπου 3,5 εκατομμύρια Βρετανοί εργαζόμενοι – δηλαδή ένας στους οκτώ – έκαναν συστηματικά απλήρωτες υπερωρίες πέρυσι, προσφέροντας εργασία αξίας περίπου 28,5 δισ. λιρών (33,3 δισ. ευρώ) χωρίς αμοιβή.
Ως εκ τούτου, η ολοένα πιο διαδεδομένη κουλτούρα συνεχούς διαθεσιμότητας έχει σημαντικές επιπτώσεις στην ψυχική υγεία και την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής.
Σύμφωνα με το Eurofound, ο βαρύς φόρτος εργασίας είναι ο σημαντικότερος παράγοντας πίσω από την επικοινωνία εκτός ωραρίου στην Ευρώπη.
Ιδίως οι εργαζόμενοι εξ αποστάσεως δυσκολεύονται να θέσουν όρια και εκτίθενται συχνότερα σε υπερωρίες, ακανόνιστα ωράρια και εργασία που «ξεχειλίζει» στον ελεύθερο χρόνο τους, σε συνδυασμό με την προσδοκία ότι πρέπει να παραμένουν συνεχώς διαθέσιμοι.
«Μεταξύ των εργαζομένων με ευέλικτο ωράριο έναρξης και λήξης, το 64% αναφέρει ότι έρχεται σε επαφή για θέματα εργασίας εκτός ωραρίου τουλάχιστον περιστασιακά, σε σύγκριση με το 49% όσων έχουν τυπικά ωράρια. Παρόμοιο μοτίβο εμφανίζεται και ως προς τον τόπο εργασίας: το 63% των τηλεργαζομένων αναφέρει τέτοια επικοινωνία, έναντι 48% των εργαζομένων που εργάζονται αποκλειστικά στις εγκαταστάσεις του εργοδότη τους», σημειώνει η έρευνα του Eurofound.
Σύμφωνα με την Always-On Workforce Report, το 92% των εργαζομένων στο Ηνωμένο Βασίλειο δυσκολεύεται να αποσυνδεθεί ψυχικά στον ελεύθερο χρόνο του, ποσοστό πολύ πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 78%. Αντίστοιχα, το 88% δηλώνει ότι νιώθει άγχος ή ενοχές όταν ζητά άδεια.
Ένας συνδυασμός λειτουργικών, προσωπικών και πολιτισμικών παραγόντων εμποδίζει τους εργαζομένους να «κλείσουν τον διακόπτη» πλήρως, από τον φόβο ότι θα χάσουν κάτι, τις προσδοκίες της διοίκησης και τις εφαρμογές εργασίας στα κινητά τους, μέχρι την ανησυχία μήπως θεωρηθούν εύκολα αντικαταστάσιμοι.
Τι κάνουν οι ευρωπαϊκές χώρες για αυτό;
Τι κάνουν οι ευρωπαϊκές χώρες για αυτό;
Σε μια προσπάθεια να προστατεύσουν καλύτερα την ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής των εργαζομένων, αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γαλλία, η Ιταλία, το Βέλγιο, η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Ιρλανδία, η Ελλάδα και το Λουξεμβούργο, έχουν θεσπίσει νομικά μέτρα, κανονισμούς εργασίας ή κώδικες συμπεριφοράς στον χώρο εργασίας με στόχο να περιορίσουν την επικοινωνία εκτός ωραρίου και να διασφαλίσουν το δικαίωμα των εργαζομένων στην ανάπαυση.
Τα μέτρα αυτά κυμαίνονται από νομοθετημένα δικαιώματα στην αποσύνδεση και τροποποιήσεις των εργατικών κωδίκων έως συλλογικές συμβάσεις και μη δεσμευτικούς κώδικες πρακτικής. Αντίθετα, στο Ηνωμένο Βασίλειο δεν υπάρχει προς το παρόν αυτοτελές νομοθετημένο δικαίωμα στην αποσύνδεση.
Παρά τις προόδους, η εφαρμογή και η επιβολή των κανόνων παραμένει δύσκολη. Οι εθνικές προσεγγίσεις διαφέρουν σημαντικά, δημιουργώντας ένα κατακερματισμένο ρυθμιστικό τοπίο στην Ευρώπη. Οι εργοδότες έχουν επίσης να αντιμετωπίσουν βαθιά ριζωμένες κουλτούρες συνεχούς διαθεσιμότητας, ενώ η υβριδική εργασία, η διεθνής συνεργασία και οι διασυνοριακές ομάδες δυσκολεύουν τον καθορισμό σαφών ορίων ανάμεσα στον εργάσιμο και τον προσωπικό χρόνο.
Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τα ανώτερα στελέχη και τους εργαζομένους με ευέλικτες ρυθμίσεις εργασίας, των οποίων οι ρόλοι συχνά συνεπάγονται ακανόνιστα ωράρια, μεγαλύτερη αυτονομία και συνεργασία σε διαφορετικές ζώνες ώρας. Ως αποτέλεσμα, είναι λιγότερο σαφές πότε αναμένεται να είναι διαθέσιμοι και πότε αρχίζει ο προσωπικός τους χρόνος.
Σε ορισμένες χώρες, συγκεκριμένες υποχρεώσεις ισχύουν μόνο για εργοδότες πάνω από ένα συγκεκριμένο μέγεθος, με αποτέλεσμα οι εργαζόμενοι σε μικρότερες επιχειρήσεις να μην απολαμβάνουν το ίδιο επίπεδο προστασίας.
Ο φόβος αντιποίνων ή του να θεωρηθούν λιγότερο αφοσιωμένοι μπορεί επίσης να οδηγήσει τους εργαζομένους να απαντούν οικειοθελώς σε επαγγελματικές επικοινωνίες εκτός κανονικού ωραρίου, κάτι που καθιστά ακόμη δυσκολότερη για τους οργανισμούς την επίτευξη μόνιμης αλλαγής στην εργασιακή κουλτούρα.