Πορτογαλία: η Corticeira Amorim μετατρέπει τον φελλό σε υλικά υψηλής τεχνολογίας, από τη συγκομιδή έως την παραγωγή
Η δουλειά ξεκινάει με το πρώτο φως της ημέρας στα δάση φελλοφόρων δρυών της Corticeira Amorim (πηγή στα Αγγλικά). Η συγκομιδή φελλού γίνεται από τα τέλη Μαΐου έως τον Αύγουστο και σε μεγάλο βαθμό εξακολουθεί να γίνεται χειρωνακτικά.
«Κατά μέσο όρο ένα δέντρο μπορεί να παράγει για 170, 200 χρόνια πάνω-κάτω, προσφέροντάς μας 15 έως 17 αποφλοιώσεις», εξηγεί ο Carlos Abreu, από το Τμήμα Επικοινωνίας της Amorim Florestal.
Μια φελλοφόρα δρυς χρειάζεται τουλάχιστον εννέα χρόνια για να αναπλάσει τον φλοιό της και περίπου 25 για να μπορεί να αποφλοιωθεί για πρώτη φορά. Αυτοί οι μεγάλοι χρόνοι είναι δύσκολο να συμβιβαστούν με τις ανάγκες των μικρών και μεσαίων παραγωγών, που αντιπροσωπεύουν το 90% των προμηθευτών της Amorim.
«Με τις πρωτοβουλίες μας στα δάση μας προσπαθούμε να δείξουμε σε άλλους ιδιοκτήτες γης ότι είναι δυνατόν να διαχειριστούν το δάσος με διαφορετικό τρόπο και να έχουν καλό εισόδημα», λέει ο Nuno Oliveira, διευθυντής δασών στην Amorim Florestal.
Το κτήμα Rio Frio παρουσιάζει τις πιο πρόσφατες καινοτομίες της Amorim. Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα ανθρωποφύτευτα δάση φελλοφόρων δρυών στον κόσμο και λειτουργεί ως υπαίθριο εργαστήριο. Εδώ οι ερευνητές δοκιμάζουν τρόπους να επισπεύσουν την πρώτη αποφλοίωση, να επιλέξουν τα καλύτερα φυτά και να αυξήσουν την παραγωγικότητα χωρίς να διαταράσσουν το οικοσύστημα. Τα υγιή δέντρα παράγουν και φελλό καλύτερης ποιότητας.
Η συγκομιδή είναι μόλις το πρώτο βήμα. Ακόμη μεγαλύτερη πρόκληση είναι να μετατραπεί αυτή η πρώτη ύλη σε μια συνεχώς διευρυνόμενη γκάμα προϊόντων. Ταξιδεύω στη βόρεια Πορτογαλία, στα ιστορικά εργοστάσια της Amorim, όπου ο φελλός μπαίνει σε μία από τις πιο προηγμένες βιομηχανίες στον κόσμο.
Ιδρυμένη ως οικογενειακή επιχείρηση το 1870, η Amorim είναι σήμερα μια πολυεθνική με περίπου 4.000 εργαζομένους, παρουσία σε πάνω από 100 χώρες και ετήσιο τζίρο που ξεπερνά το 1 δισ. ευρώ.
Σήμερα ο φελλός χρησιμοποιείται σε περισσότερους από 30 κλάδους, από την κατασκευή και τη μόνωση μέχρι τα δάπεδα και τα συστήματα στεγανοποίησης. Η αεροδιαστημική είναι από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους τομείς, αλλά και από τους πιο προστατευμένους λόγω βιομηχανικού απορρήτου. Στην αίθουσα εκθεμάτων, όμως, μπορεί κανείς να πιάσει στα χέρια του αυτά τα υλικά υψηλής τεχνολογίας. Ο Eduardo Soares, διευθυντής Καινοτομίας και Ανάπτυξης Επιχειρήσεων, μου δείχνει ένα από τα εμβληματικά τους προϊόντα.
«Το P50, ένα από τα πιο γνωστά μας υλικά, είναι ουσιαστικά ένα σύνθετο υλικό φελλού, μια θερμική ασπίδα προστασίας που χρησιμοποιείται σε πολλά στάδια ενός συστήματος εκτόξευσης, κάθε φορά που χρειάζεται προστασία από τη θερμότητα».
Η Amorim αναφέρει ότι έχει επενδύσει πάνω από €90 εκατ. σε έρευνα και ανάπτυξη την τελευταία 10ετία. Αυτή η προσέγγιση υψηλής τεχνολογίας έχει μεταμορφώσει και την κύρια δραστηριότητά της: τους φελλούς για μπουκάλια. Η εταιρεία διακήρυξε εδώ και χρόνια ότι έχει εξουδετερώσει την TCA, τη χημική ένωση πίσω από το ελάττωμα του φελλού που μπορεί να αλλοιώσει το κρασί.
Για την Πορτογαλία ο φελλός είναι κάτι περισσότερο από μια επιχειρηματική δραστηριότητα. Αποτελεί μέρος της φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας. Η αναζήτηση νέων χρήσεων γι’ αυτόν σημαίνει και διατήρηση αυτής της κληρονομιάς ζωντανής.