Ενώ άλλα μικρά νησιά θάβουν τα σκουπίδια τους, η Τήλος δείχνει άλλον δρόμο: Το πρώτο νησί μηδενικών αποβλήτων στον κόσμο μπορεί να γίνει πρότυπο
Η Τήλος, ένα μικρό ελληνικό νησί, συνήθιζε να θάβει τα σκουπίδια της σε μια πλαγιά. Ο χώρος υγειονομικής ταφής μεγάλωνε συνεχώς. Ο άνεμος σκόρπιζε πλαστικά στις παραλίες από κάτω.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Είναι ένα γνώριμο πρόβλημα για τα μικρά νησιά. Κάτοικοι και τουρίστες παράγουν απορρίμματα, αλλά η αποστολή τους αλλού για ανακύκλωση σπάνια είναι οικονομικά συμφέρουσα. Έτσι, τα περισσότερα νησιά θυσιάζουν μια μικρή, πολύτιμη έκταση γης και θάβουν το πρόβλημα. Μακριά από τα μάτια, μακριά από το μυαλό.
Πριν από λίγα χρόνια, η Τήλος δοκίμασε κάτι διαφορετικό. Σε συνεργασία με την ελληνική εταιρεία κυκλικής οικονομίας Polygreen και με τη στήριξη της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου, το νησί κατάργησε εντελώς τους κάδους στους δρόμους και τους αντικατέστησε με κατ’ οίκον συλλογή. Κάθε νοικοκυριό και κάθε επιχείρηση προμηθεύτηκε ξεχωριστές σακούλες για τα ανακυκλώσιμα και τα οργανικά, καθεμία με δικό της κωδικό QR.
Ως αποτέλεσμα, η Τήλος είναι πλέον το πρώτο νησί στον κόσμο που διαθέτει την πιστοποίηση Zero Waste Cities, με ποσοστό ανακύκλωσης και κομποστοποίησης κοντά στο 90% – πολύ πάνω τόσο από τον ελληνικό μέσο όρο όσο και από τον μέσο όρο της ΕΕ.
Πώς λειτουργεί
Όλα τα απορρίμματα που συλλέγονται από κατοίκους και επιχειρήσεις καταλήγουν στο Κέντρο Κυκλικής Καινοτομίας, που έχει δημιουργηθεί στη θέση του παλιού χώρου υγειονομικής ταφής.
«Είναι ένα νησί που παράγει απορρίμματα αλλά δεν θάβει τίποτα», λέει στο Euronews ο υπεύθυνος του έργου, Σπύρος Καστανάκης. «330 τόνοι τον χρόνο: 60% ανακυκλώσιμα, 30% οργανικά και το υπόλοιπο 10% καταλήγει ως καύσιμο σε τσιμεντοβιομηχανίες».
Τα οργανικά απορρίμματα μετατρέπονται με κομποστοποίηση σε λίπασμα και διανέμονται δωρεάν στους ντόπιους αγρότες. Τα μη ανακυκλώσιμα γίνονται εναλλακτικό καύσιμο. Όλα τα υπόλοιπα διαχωρίζονται σε 15 κατηγορίες, συμπιέζονται και αποστέλλονται στην ηπειρωτική χώρα ως πρώτη ύλη με οικονομική αξία. «Αυτά δεν είναι πια σκουπίδια, είναι πρώτη ύλη», λέει ο γενικός γραμματέας του Δήμου Τήλου, Στάθης Κόντος. «Όλα έχουν μια δεύτερη ζωή».
Το σύστημα λειτουργεί μόνο αν οι κάτοικοι κάνουν σωστή διαλογή στο σπίτι. Για να φτάσουν εκεί χρειάστηκε προσπάθεια. «Πρώτα πήγαμε στα σχολεία και πείσαμε τα παιδιά», λέει στο Euronews η δήμαρχος, Μαρία Κάμμα. «Τα παιδιά το μετέφεραν στους γονείς τους και από εκεί διαδόθηκε».
Το πρόγραμμα Just Go Zero Tilos είναι έτοιμο να επεκταθεί. Οι περιφερειακές αρχές σχεδιάζουν να εφαρμόσουν το ίδιο μοντέλο ώστε περισσότερα μικρά νησιά σε όλη την Ελλάδα να σταματήσουν να θάβουν τα απορρίμματά τους και να αρχίσουν να τα διαχειρίζονται ορθολογικά.