Η Αριάνα Σαγίντ, μία από τις μεγαλύτερες ποπ σταρ του Αφγανιστάν, ξεκινά ευρωπαϊκή περιοδεία μόνο για γυναίκες, φέρνει κοντά τις Αφγανές και υπερασπίζεται τα δικαιώματα των γυναικών.
Ήταν μία από τις μεγαλύτερες σταρ του Αφγανιστάν. Ύστερα οι Ταλιμπάν επέστρεψαν στην εξουσία και εκείνη αναγκάστηκε να φύγει από τη χώρα. Τώρα η Αριάνα Σαγίντ μεταφέρει τη μουσική και το μήνυμά της σε όλη την Ευρώπη, με μία βασική διαφορά: το κοινό θα αποτελείται αποκλειστικά από γυναίκες.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η Σαγίντ παραμένει ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα πρόσωπα στο Αφγανιστάν, έχοντας δημιουργήσει ένα τεράστιο κοινό ως τραγουδίστρια, ως ανοιχτή υπερασπίστρια των δικαιωμάτων των γυναικών και από τη συμμετοχή της ως κριτής στο The Voice Afghanistan και σε άλλα μεγάλα talent shows στη χώρα.
Όμως όταν οι Ταλιμπάν ανέκτησαν τον έλεγχο του Αφγανιστάν το 2021, η ζωή και η καριέρα της άλλαξαν δραματικά. Ανίκανη να επιστρέψει ή να εμφανιστεί εκεί, η Σαγίντ συνέχισε τη δράση της από το εξωτερικό, αξιοποιώντας την πλατφόρμα της και την οργάνωσή της DEFAW (Defenders of Equality, Freedom, and Advancement for Women) - Υπερασπιστές της Ισότητας, της Ελευθερίας και της Προόδου για τις Γυναίκες - για να μιλήσει για τις Αφγανές γυναίκες και τα κορίτσια που ζουν κάτω από αυτό που η ίδια αποκαλεί «σκοτεινές μέρες».
Πέντε χρόνια μετά, μεταφέρει το μήνυμα ελπίδας της σε όλη την Ευρώπη με την περιοδεία «Ladies Only», μια σειρά συναυλιών αποκλειστικά για γυναίκες. Η περιοδεία ξεκινά αυτή την Παρασκευή στο Ρότερνταμ, όπου η Σαγίντ θα εμφανιστεί στη Laurenskerk. Στη συνέχεια θα ταξιδέψει στη Στοκχόλμη στις 5 Σεπτεμβρίου, έπειτα στο Αμβούργο στις 26 Σεπτεμβρίου και στο Βισμπάντεν, κοντά στη Φρανκφούρτη, στις 3 Οκτωβρίου.
Λίγο πριν από τις συναυλίες, το Euronews Culture μίλησε μαζί της για το πώς γεννήθηκε η ιδέα των συναυλιών Ladies Only, για την τρέχουσα κατάσταση των γυναικών και κοριτσιών στο Αφγανιστάν και για το μήνυμα που ελπίζει να μεταδώσει μέσα από τη μουσική και την ακτιβιστική της δράση.
Πότε σκεφτήκατε την ιδέα μιας περιοδείας μόνο για γυναίκες;
Αριάνα Σαγίντ: Σχεδιάζω αυτή την περιοδεία Ladies Only εδώ και τρία-τέσσερα χρόνια. Από τότε που οι Ταλιμπάν πήραν την εξουσία στο Αφγανιστάν, ξέρετε, έχουν ουσιαστικά αποκλείσει τις γυναίκες από σχεδόν τα πάντα. Έχουν, για παράδειγμα, απαγορεύσει στα κορίτσια να πηγαίνουν σχολείο μετά την έκτη τάξη και οι γυναίκες δεν επιτρέπεται πλέον να δουλεύουν. Δεν τους επιτρέπεται ούτε να πηγαίνουν στο πάρκο, σε πράγματα δηλαδή τόσο απλά στην καθημερινή ζωή. Δεν τους επιτρέπεται πια τίποτα από αυτά.
Όταν λοιπόν συνέβησαν όλα αυτά, πέρα από την καριέρα μου ως τραγουδίστρια, είμαι και ακτιβίστρια για τα δικαιώματα των γυναικών στο Αφγανιστάν. Σκέφτηκα λοιπόν ότι πρέπει να αντισταθούμε σε αυτή την αδικία, στους Ταλιμπάν και σε όσα κάνουν. Έτσι στην αρχή μου φάνηκε ότι θα ήταν πολύ καλή ιδέα να οργανώσουμε αυτή τη συναυλία Ladies Only, όπου θα δείξουμε τη δύναμη των γυναικών, θα σταθούμε ενωμένες και θα υψώσουμε τη φωνή μας, θα ευαισθητοποιήσουμε τον κόσμο για τις αδικίες που διαπράττονται στο Αφγανιστάν και θα υπερασπιστούμε τα εκατομμύρια των γυναικών χωρίς φωνή στη χώρα.
Πολλοί άνθρωποι σε όλο τον κόσμο σας γνωρίζουν από το The Voice of Afghanistan. Πόσο επιδραστική υπήρξε η φωνή σας στο Αφγανιστάν και πόσο μεγάλη είναι η απήχησή σας εκεί;
Είναι πραγματικά δύσκολο να μιλάς για τον εαυτό σου και να λες πόσο «μεγάλος» είσαι, αλλά ξέρω ότι όσα έχω κάνει στο Αφγανιστάν τα τελευταία, θα έλεγα, 15 χρόνια ήταν αρκετά αποτελεσματικά. Έχουν φέρει σημαντικές αλλαγές στην κοινωνία και έχουν δώσει τόση ελπίδα στις απελπισμένες γυναίκες του Αφγανιστάν.
Τις ενδυνάμωσαν ώστε να σκέφτονται διαφορετικά, να γνωρίζουν τα δικαιώματά τους και να διεκδικούν αυτά τα δικαιώματα και άλλα τέτοια. Όσο εστίαζα στην καριέρα μου στο τραγούδι, άλλο τόσο εστίαζα και στην ακτιβιστική μου δράση, προσπαθώντας να δώσω φωνή στις γυναίκες του Αφγανιστάν που δεν έχουν φωνή.
Ήμουν κριτής σε αυτά τα talent shows και ήμουν παρούσα σε όλες αυτές τις δυσκολίες και τα προβλήματα. Ακόμη και πριν έρθουν οι Ταλιμπάν, οι Αφγανές δεν είχαν καθόλου πλήρη δικαιώματα. Πριν από τους Ταλιμπάν τα πράγματα πήγαιναν αρκετά καλά και όσα κάναμε στο Αφγανιστάν είχαν πολύ θετική επίδραση στην κοινωνία.
Από τότε που οι Ταλιμπάν επέστρεψαν στην εξουσία πριν από πέντε χρόνια, αισθάνεστε πιο ελεύθερη και πιο «ακουστή» εκτός Αφγανιστάν, ως καλλιτέχνις και ως άνθρωπος που μεταφέρει ένα μήνυμα ελπίδας;
Ακόμα κι όταν βρισκόμουν στο Αφγανιστάν, συνέχιζα να δίνω συναυλίες εκτός χώρας, εξακολουθούσα να κάνω περιοδείες όλο αυτό το διάστημα. Για μένα, σε αυτό το επίπεδο δεν υπάρχει μεγάλη διαφορά. Ωστόσο νιώθω ότι τώρα είμαστε πολύ απομονωμένοι. Αισθάνομαι πως θα μπορούσα να κάνω τόσα πράγματα στη χώρα μου, πολύ περισσότερα από όσα κάνω τώρα. Όμως αυτή τη στιγμή δεν μπορώ, επειδή δεν μου επιτρέπεται να γυρίσω στο Αφγανιστάν, δεν μου επιτρέπεται να είμαι εκεί σωματικά, να εμφανίζομαι στην τηλεόραση, να μεταφέρω τα μηνύματά μου, να είμαι αυτό το στήριγμα και αυτή η ελπίδα για τις Αφγανές γυναίκες.
Ένα πράγμα για το οποίο είμαι ευγνώμων είναι ότι καταφέραμε να ιδρύσουμε την οργάνωση εκτός Αφγανιστάν. Έχω αυτή την οργάνωση που λέγεται DEFAW, από τα αρχικά των λέξεων Defenders of Equality, Freedom and Advancement for Women. Μέσα από αυτήν προσπαθώ να παραμένω ενεργή, να κάνω την ακτιβιστική μου δουλειά, να ενημερώνω τον κόσμο και να στηρίζω τις γυναίκες του Αφγανιστάν που δεν έχουν φωνή, να δίνω συνεντεύξεις σε όλο τον κόσμο και να είμαι, όσο μπορώ, χρήσιμη.
Και το θετικό είναι ότι στο Αφγανιστάν υπάρχει ακόμη το YouTube και άλλες πλατφόρμες, μέσω των οποίων οι γυναίκες μπορούν να συνδέονται μαζί μου· μπορούν ακόμη να με ακούν και να βλέπουν τα βίντεό μου.
Δεν μπορείτε να φιμωθείτε πλήρως, ιδίως από τη στιγμή που τα νεαρά κορίτσια μπορούν ακόμη να έχουν πρόσβαση στη δουλειά σας διαδικτυακά. Τι μήνυμα θα δίνατε σε αυτά τα κορίτσια που σας έχουν ως πρότυπο;
Η συμβουλή που τους δίνω διαρκώς είναι να μην χάνουν την ελπίδα τους, γιατί ειλικρινά, ζουν αυτή τη στιγμή σε σκοτεινά, σκοτεινά, πολύ σκοτεινά χρόνια. Μιλάω κάθε μήνα, μέσω της οργάνωσής μου, μέσω Zoom, με περίπου 100 Αφγανές γυναίκες ή κορίτσια μέσα στο Αφγανιστάν. Έχω τη δυνατότητα να τους μιλάω, να τους κάνω ερωτήσεις, να ακούω τις ιστορίες τους. Και όσα μου διηγούνται είναι σπαρακτικά, πραγματικά πολύ λυπηρά.
Δεν μπορούν σχεδόν να μιλήσουν χωρίς να κλάψουν, επειδή έχουν αποκλειστεί από το σχολείο και από την εργασία· νιώθουν τόσο απελπισμένες και τόσο άχρηστες ως άνθρωποι. Οι περισσότερες αναγκάζονται απλώς να παντρευτούν σε πολύ νεαρή ηλικία, γιατί δεν βλέπουν μέλλον και δεν έχουν άλλη επιλογή.
Ας πούμε μια γυναίκα που δεν έχει σύζυγο και κανέναν να στηρίζει την οικογένεια με εισόδημα, με τροφή, με χρήματα και όλα αυτά. Τι μπορεί να κάνει; Αφού δεν της επιτρέπεται να εργαστεί, η μόνη επιλογή που της μένει είναι να πάει για ύπνο. Αυτό είναι. Και είναι πραγματικά πολύ δύσκολο να ακούς όλες αυτές τις ιστορίες.
Εγώ, ειλικρινά, νιώθω από τα βάθη της καρδιάς μου ότι αυτές οι σκοτεινές μέρες θα περάσουν. Δεν θα κρατήσουν για πάντα. Τουλάχιστον αυτό πιστεύω ως άνθρωπος, γιατί αυτό που έχουν επιβάλει στις γυναίκες του Αφγανιστάν είναι γελοίο και απάνθρωπο, και δεν νομίζω ότι μια τέτοια ζωή μπορεί να διαρκέσει για πάντα.
Κάποια στιγμή ο κόσμος θα υψώσει τη φωνή του. Κάποια στιγμή ο κόσμος θα σταθεί απέναντί τους και η δικαιοσύνη θα επικρατήσει. Ίσως. Δεν ξέρω πότε. Ίσως διαρκέσει άλλα δύο, τρία, τέσσερα ή πέντε χρόνια. Αλλά δεν μπορεί να είναι για πάντα. Δεν το πιστεύω.
Οι άνδρες προφανώς θα έχουν καθοριστικό ρόλο ώστε να γίνει αυτή η αλλαγή. Ποιο είναι το μήνυμά σας προς τους Αφγανούς άνδρες, τόσο μέσα στο Αφγανιστάν όσο και σε αυτούς που ζουν στην εξορία;
Έχω ανεβάσει κυριολεκτικά βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, απευθυνόμενη στους Αφγανούς άνδρες σε όλο τον κόσμο, και ιδιαίτερα μέσα στο Αφγανιστάν, καλώντας τους να υπερασπιστούν τα δικαιώματα των γυναικών τους, των μητέρων τους, των αδελφών τους και των γυναικών γενικότερα. Αυτό είναι το μήνυμά μου προς αυτούς. Έχω την ισχυρή πεποίθηση ότι, αν δεν ενωθούν οι Αφγανοί άνδρες και δεν σταθούν στο πλευρό των γυναικών, οι γυναίκες από μόνες τους δεν μπορούν να κάνουν πολλά για τον εαυτό τους.
Και για να έρθει αυτή η αλλαγή, για να αποκτήσουν οι γυναίκες πλήρη δικαιώματα, οι άνδρες πρέπει να αρχίσουν να τις στηρίζουν. Έχω δει κάποιες μικρές ενδείξεις αυτής της υποστήριξης εδώ κι εκεί. Όχι βέβαια μέσα στο Αφγανιστάν ακόμη, αλλά έχω δει Αφγανούς άνδρες να ενώνονται σε διαδηλώσεις στο εξωτερικό, για παράδειγμα στη Γερμανία, στις ΗΠΑ και σε άλλες χώρες, κάτι που είναι θετικό σημάδι, κάτι καλό που συμβαίνει.
Και ελπίζω ότι στο μέλλον θα υπάρξουν ακόμη περισσότερες τέτοιες πρωτοβουλίες.
Πώς θα περιγράφατε τη μουσική σας;
Κατά βάση τραγουδάω ποπ. Τα τραγούδια μου είναι ποπ· έτσι ξεκίνησα. Ξεκίνησα με R&B και μετά με ποπ, αλλά έχω επίσης πολλά παραδοσιακά τραγούδια. Το αστείο είναι ότι όταν πήγα στο Αφγανιστάν για πρώτη φορά, το 2011, συνδύασα μερικά παλιά τραγούδια, 40-50 χρόνων, με καινούργια μουσική και τα παρουσίασα στη σκηνή, και ο κόσμος τα λάτρεψε.
Για μένα αυτό ήταν ένδειξη ότι ο κόσμος αγαπά ακόμα την παραδοσιακή μουσική. Έτσι συνεχίζω να κάνω και παραδοσιακά κομμάτια, αλλά ένα μεγάλο μέρος των τραγουδιών μου είναι αφιερωμένο στα δικαιώματα των Αφγανών γυναικών. Αυτά, θα έλεγα, είναι και τα πιο δυνατά μέσα στην κοινωνία. Μερικά από αυτά τα έχω παρουσιάσει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στη UNICEF και σε διάφορες μεγάλες κυβερνητικές εκδηλώσεις.
Και είναι εκπληκτική εμπειρία. Αυτή είναι η πλευρά της καριέρας μου που αγαπώ και απολαμβάνω περισσότερο. Αυτά τα τραγούδια μού προσφέρουν κάτι βαθιά ουσιαστικό ως άνθρωπο, και το να τα ερμηνεύω είναι πραγματικά πολύ ικανοποιητικό.
Μιλήσατε για το τι σημαίνει η μουσική για εσάς ως άνθρωπο, οπότε δεν μπορώ να μην σας ρωτήσω για την τεχνητή νοημοσύνη. Σήμερα ένα σημαντικό ποσοστό της μουσικής που αναπαράγεται σε streaming είτε δημιουργείται είτε επηρεάζεται από την τεχνητή νοημοσύνη. Είστε ανοιχτή στη χρήση της στην μουσική σας;
Με τρομάζει. Ειλικρινά, δεν είμαι καθόλου υπέρ της τεχνητής νοημοσύνης. Δεν μου αρέσει. Με φοβίζει και με ανησυχεί ως προς το πού πηγαίνουμε. Ξέρω ότι από μια πλευρά μπορεί να είναι κάτι πολύ καλό, μπορεί να είναι φανταστικό. Αλλά από την άλλη χάνουμε την ανθρώπινη διάσταση. Για παράδειγμα, πλέον μπορούν να δημιουργούν τη φωνή των τραγουδιστών, μπορούν να φτιάξουν τη δική μου φωνή, να φτιάξουν βίντεο με εμένα χωρίς να είμαι καν εκεί.
Αυτό με τρομάζει. Δεν είναι κάτι ευχάριστο. Πιστεύω ότι η ανθρώπινη παρουσία πρέπει να υπάρχει και να παραμένει. Και δεν μπορείς καν να τη συγκρίνεις με την τεχνητή νοημοσύνη. Δεν μου αρέσει η τεχνητή νοημοσύνη, δεν τη χρησιμοποιώ και δεν είμαι υπέρ της. Δεν την υποστηρίζω καθόλου.