Μία ημέρα πριν από τις θερινές διακοπές, η ατμόσφαιρα στο PaRK International School της Λισαβόνας είναι γεμάτη προσμονή.
Κι όμως, ένα τελευταίο μάθημα κρατά αμείωτη την προσοχή των μαθητών σε μια τάξη δημοτικού. Ταμπλέτες στο χέρι, κινούνται μέσα σε πολύχρωμα παιχνίδια, λύνουν γρίφους ή εξερευνούν τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό. Μαθαίνουν προγραμματισμό μέσα από το Ubbu, μια πορτογαλική πλατφόρμα προγραμματισμού για παιδιά ηλικίας από έξι έως δεκατεσσάρων ετών.
«Φαίνεται ότι παίζουν παιχνίδια, στην πραγματικότητα όμως δουλεύουν πάνω σε πολλά διαφορετικά πράγματα», λέει η δασκάλα Τερέζα Κάρι. «Πρέπει να καταλάβουν πώς να χρησιμοποιούν έναν υπολογιστή, πώς να κάνουν ένα ρομπότ να εκτελεί κάτι. Χρειάζονται λογική· στην ουσία είναι μαθηματικά».
Το Ubbu αναπτύχθηκε από την Code for All, μια νεοφυή επιχείρηση που ιδρύθηκε το 2015 από τον Ζουάου Μαγκαλιάες και μια ομάδα φίλων.
«Πιστεύαμε ότι κανείς δεν ήταν προετοιμασμένος για την ταχύτητα με την οποία η τεχνολογία έμπαινε στη ζωή μας», λέει. «Δημιουργήσαμε μια λύση για κάθε εκπαιδευτικό, σχολείο ή κυβέρνηση που θέλει να εισαγάγει τον ψηφιακό γραμματισμό, την υπολογιστική σκέψη, τη δημιουργικότητα και πλέον την τεχνητή νοημοσύνη και την κυβερνοασφάλεια».
Διαθέσιμο σε τέσσερις γλώσσες, το ubbu φτάνει σήμερα σε περίπου μισό εκατομμύριο παιδιά μέσω περισσότερων από 8.000 εκπαιδευτικών σε 20 χώρες.
Τα παιδιά μαθαίνουν συνδυάζοντας οπτικά μπλοκ κώδικα αντί να γράφουν κώδικα. «Όλες οι αφηγήσεις συνδέονται με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ», εξηγεί ο δημιουργός παιδαγωγικού περιεχομένου Αντρέ Ριμπέιρο. «Δημιουργούν ηθικό περιεχόμενο και μαθαίνουν να χρησιμοποιούν την τεχνολογία για καλό».
Η υπεύθυνη έργου Ζοάνα Μιράντα παρουσιάζει ένα έργο μαθητή, στο οποίο τα ρομπότ συνεργάζονται για να σταματήσουν μια δασική πυρκαγιά. «Το να ξέρει κανείς να χρησιμοποιεί την τεχνολογία με ασφάλεια, υπεύθυνα και ηθικά είναι εξαιρετικά σημαντικό», λέει. Το Ubbu στοχεύει επίσης να μειώσει το χάσμα μεταξύ των φύλων στην τεχνολογία. «Πετυχαίνουμε ένα κοινό μοιρασμένο 50-50 στα σχολεία. Τα κορίτσια βλέπουν πρότυπα και συνειδητοποιούν ότι υπάρχουν γυναίκες στην επιστήμη, την τεχνολογία και τη μηχανική».
Η πρόσβαση όλων των παιδιών σε αυτές τις δεξιότητες βρίσκεται στον πυρήνα της αποστολής της εταιρείας. Μέσα από συνεργασίες με εταιρείες και ιδρύματα, το Ubbu προσφέρεται δωρεάν στα δημόσια σχολεία σε μειονεκτικές περιοχές της Πορτογαλίας.
Στο δημοτικό σχολείο του συγκροτήματος σχολείων Amadora Oeste, στα περίχωρα της Λισαβόνας, η δασκάλα Ιζαμπέλ Κούνια λέει ότι η πλατφόρμα έχει μεταμορφώσει την τάξη της. «Τράβηξε την προσοχή των μαθητών μου και από εκεί εξερευνήσαμε πολλά διαφορετικά θέματα», λέει. «Μόνο μέσα σε έναν χρόνο, ξέρουν πλέον να χρησιμοποιούν με ασφάλεια υπολογιστές και ταμπλέτες, να πλοηγούνται στο διαδίκτυο· βλέπω ήδη μεγάλη πρόοδο».
Για την εννιάχρονη Άρβα, την οποία ακολουθούμε στο σπίτι μετά το σχολείο, ο προγραμματισμός είναι απλώς διασκέδαση. Για τον πατέρα της, όμως, το διακύβευμα είναι πολύ μεγαλύτερο. «Σε δέκα ή είκοσι χρόνια δεν θα μπορείς να κάνεις τίποτα χωρίς κώδικα, προγραμματισμό ή ρομποτική», λέει. «Οι άνθρωποι που θα γνωρίζουν αυτά τα πράγματα θα είναι οι ηγέτες του μέλλοντος».