Ξέρατε ότι ένας απλός καφές μπορεί να συμβάλει στην παραγωγή οικολογικού χαρτιού; Στην Ιταλία ένα χαρτοποιείο μετατρέπει αγροτικά και υφαντουργικά απόβλητα σε πρώτη ύλη που αντικαθιστά μέρος της κυτταρίνης από δέντρα.
Οι τοίχοι της βενετσιάνικης χαρτοβιομηχανίας Favini (πηγή στα Αγγλικά), στη βόρεια Ιταλία, είναι ποτισμένοι με ιστορία, αλλά η παραγωγή της εδώ και χρόνια κοιτάζει προς το μέλλον. Η οικογενειακή αυτή επιχείρηση, που φέτος γιορτάζει τα 120 χρόνια της, ήταν από τις πρώτες στον κόσμο που εκβιομηχάνισε την παραγωγή οικολογικού χαρτιού χρησιμοποιώντας εναλλακτικές ίνες και υπολείμματα. Με αυτόν τον τρόπο μειώνεται η πίεση στα δάση και δίνεται δεύτερη ζωή σε υλικά που διαφορετικά θα κατέληγαν στα σκουπίδια, όπως παραπροϊόντα της αγροτικής και της κλωστοϋφαντουργικής δραστηριότητας.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Και η αναζήτηση νέων υλικών δεν σταματά ποτέ.
«Αυτή την περίοδο δουλεύουμε με δύο είδη υπολειμμάτων: φλούδες ντομάτας και καλαμπόκι. Στα χρόνια που πέρασαν δοκιμάσαμε πάνω από 500 διαφορετικά είδη βιομάζας, αλλά μόλις περίπου το 5% τελικά μπορούσε να αξιοποιηθεί σε βιομηχανική κλίμακα», λέει ο Τζάκομο Μπέρτον, διευθυντής Έρευνας και Ανάπτυξης στη Favini.
Τα ανακτημένα υλικά αντιστοιχούν σε ποσοστό από 10 έως 40% του τελικού προϊόντος. Αυτά τα παραπροϊόντα καταλήγουν σε πολυτελή χαρτιά, τσάντες tote και συσκευασίες υψηλής ποιότητας. Ο διευθυντής μάρκετινγκ, Μικέλε Ποσόκο, εξηγεί τι μπορεί να φτιάξει η εταιρεία με 14 διαφορετικούς τύπους αποβλήτων:
«Χρησιμοποιώντας αυτά τα 14 υλικά, δημιουργήσαμε μια σειρά με την ονομασία Crush, την οποία διαθέτουμε παγκόσμια. Είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς υλικά που απορρίπτονται από μία βιομηχανική αλυσίδα μπορούν να αξιοποιηθούν δημιουργικά και να μετατραπούν σε νέες πρώτες ύλες.»
Όλα ξεκίνησαν στα τέλη της δεκαετίας του 1980 και στις αρχές του 1990. Η ανάγκη να αποκατασταθεί η λιμνοθάλασσα της Βενετίας και να αντιμετωπιστεί η εξάπλωση των φυκιών μετέτρεψε ένα πρόβλημα σε ευκαιρία: τη χρήση των φυκιών για την παραγωγή χαρτιού. Έτσι γεννήθηκε το Alga Carta, το πρώτο οικολογικό χαρτί της εταιρείας, που κατοχυρώθηκε με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας το 1992.
«Κάναμε αυτή την επιλογή χάρη στο όραμα του παππού μου», εξηγεί ο διευθυντής Εξαγωγών και Μάρκετινγκ, Αντρέα Φαβίνι. «Τοποθέτησε αυτή τη μικρή εταιρεία σε μια εξειδικευμένη αγορά. Τότε, τα περιβαλλοντικά ζητήματα στη βιομηχανία χαρτιού ενδιέφεραν μόνο έναν πολύ περιορισμένο αριθμό πελατών. Έπρεπε να πείσουμε τους πελάτες να αγκαλιάσουν αυτό το εγχείρημα, γιατί είχε πραγματική αξία για την οικολογία και το περιβάλλον.»
Σήμερα, τα οικολογικά χαρτιά εξακολουθούν να απευθύνονται σε μια εξειδικευμένη αγορά στην Ευρώπη, αλλά είναι το τμήμα με τη μεγαλύτερη ανάπτυξη για την εταιρεία, αντιπροσωπεύοντας το 10% του ετήσιου κύκλου εργασιών της, χάρη σε τιμές συγκρίσιμες με εκείνες άλλων παραδοσιακών χαρτιών υψηλής ποιότητας. Η πρόκληση είναι να εξασφαλιστεί μια σταθερή εφοδιαστική αλυσίδα. Περίπου δώδεκα ιταλικές και διεθνείς εταιρείες προμηθεύουν τη χαρτοβιομηχανία με τα παραπροϊόντα τους. Ανάμεσά τους, η εταιρεία καφέ Dersut (πηγή στα Αγγλικά), με έδρα το Βένετο.
Η διευθύνουσα σύμβουλος της εταιρείας, Λάρα Καμπαλίνι ντι Σασοφεράτο, μας έδειξε τη λεγόμενη «silverskin», τη λεπτή φλούδα που περιβάλλει τον κόκκο του καφέ και αποκολλάται κατά τη διαδικασία του καβουρδίσματος. Είναι και η πρώτη ύλη που η Dersut προμήθευσε στη χαρτοβιομηχανία για την παραγωγή 60.000 ποιοτικών τσαντών αγορών για το brand της.
«Τη συλλέγαμε ανέκαθεν», λέει η Καμπαλίνι ντι Σασοφεράτο. «Μπορεί να χρησιμοποιηθεί, για παράδειγμα, ως λίπασμα εδάφους στη βιολογική γεωργία. Όμως το 2022 ξεκινήσαμε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Πάντοβα, το οποίο διαπίστωσε ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί και στην παραγωγή χαρτιού.»
Το εγχείρημα χάρισε στη Dersut το βραβείο Sustainable Company 2025 (πηγή στα Αγγλικά) και έχει ήδη οδηγήσει τους εμπλεκόμενους εταίρους να εξετάζουν τα επόμενα βήματα της συνεργασίας τους.
Τα οικολογικά χαρτιά είναι είδη πολυτελείας, σχεδιασμένα ώστε να προσφέρουν υψηλές επιδόσεις στην εκτύπωση και την επεξεργασία χαρτιού. Για να διερευνήσω τις εφαρμογές τους, ολοκληρώνω το ταξίδι μου σε μια εταιρεία παραγωγής premium συσκευασιών, η οποία συνεργάζεται με τη χαρτοβιομηχανία Favini εδώ και 30 χρόνια. Εδώ, η βιωσιμότητα συναντά την αισθητική ποιότητα και την προσοχή στη λεπτομέρεια που χαρακτηρίζει τα προϊόντα Made in Italy.
«Τα τελευταία χρόνια, οι αγορές μας από τη Favini έχουν αυξηθεί κατά 300%», λέει ο υπεύθυνος παραγωγής της DUEGI Packaging (πηγή στα Αγγλικά), Γκαμπριέλε Ροστελάτο. «Αυτή η ανάπτυξη έχει προέλθει από πελάτες που εκτιμούν την τεχνογνωσία και την χειροποίητη δουλειά, έχοντας πίσω τους έναν βιομηχανικό συνεργάτη ικανό να παράγει σε μεγάλη κλίμακα. Αναπτυχθήκαμε μαζί και εκείνοι αναπτύχθηκαν μαζί μας.»