Σταθερό μισθολογικό χάσμα και μεγαλύτερες δυσκολίες αποταμίευσης για προκαταβολή σε σχέση με τους άνδρες περιορίζουν την πρόσβαση των γυναικών στην ιδιοκατοίκηση.
Η απόκτηση ιδιόκτητης κατοικίας έχει γίνει πολύ πιο δύσκολη παγκοσμίως τα τελευταία χρόνια. Η άνοδος των επιτοκίων, ο επίμονος πληθωρισμός και η συνεχιζόμενη κρίση κόστους ζωής που παρατηρείται σε πολλές περιοχές της Ευρώπης έχουν κάνει αυτό το όνειρο σημαντικά πιο δύσκολο να πραγματοποιηθεί για πολλούς νέους.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Οι εκτοξευμένες τιμές των ακινήτων και οι στάσιμοι μισθοί διαβίωσης προσθέτουν ακόμη ένα επίπεδο δυσκολίας στο πρόβλημα.
Σύμφωνα με το European Youth Portal (πηγή στα Αγγλικά), περισσότερο από το 10% των νέων Ευρωπαίων ηλικίας 20 έως 29 ετών δαπανούν πάνω από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματός τους μόνο για στεγαστικά έξοδα. Πρόκειται για ποσοστό πολύ πάνω από το καθιερωμένο όριο προσιτότητας του 30%.
Ωστόσο, οι γυναίκες, και ειδικά οι νεότερες που ζουν μόνες, ενδέχεται να βρίσκονται σε ακόμη πιο μειονεκτική θέση όταν σκέφτονται να αγοράσουν σπίτι στην Ευρώπη και στο Ηνωμένο Βασίλειο, γεγονός που οδηγεί στην εμφάνιση ενός στεγαστικού χάσματος μεταξύ των φύλων.
Γιατί είναι πιο δύσκολο για τις γυναίκες να αποκτήσουν δικό τους σπίτι σε σχέση με τους άνδρες;
Ένας από τους βασικότερους λόγους που οι γυναίκες, ιδιαίτερα όσες είναι μόνες, δυσκολεύονται περισσότερο από τους άνδρες να αγοράσουν σπίτι είναι το επίμονο μισθολογικό χάσμα μεταξύ των φύλων που εξακολουθεί να παρατηρείται στο Ηνωμένο Βασίλειο και σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες.
Το 2024, το μισθολογικό χάσμα μεταξύ των φύλων στην ΕΕ ανερχόταν σε 11,1%, ενώ έκθεση του Trades Union Congress που δημοσιεύθηκε τον Φεβρουάριο εκτιμά ότι στο Ηνωμένο Βασίλειο φτάνει σήμερα το 12,8%.
Οι γυναίκες έχουν επίσης συνήθως χαμηλότερα συνολικά εισοδήματα στη διάρκεια της ζωής τους και μεγαλύτερα ποσοστά μερικής απασχόλησης, κυρίως λόγω των αυξημένων ευθυνών για την ανατροφή παιδιών, τις δουλειές του σπιτιού και τη φροντίδα άλλων, κάτι που μπορεί να επηρεάσει σοβαρά την επαγγελματική τους εξέλιξη.
Αν σε αυτό προστεθεί ότι, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (πηγή στα Αγγλικά), οι γυναίκες είναι λιγότερο πιθανό να ζητήσουν αύξηση, δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος από τον οποίο είναι ιδιαίτερα δύσκολο να ξεφύγουν.
Έτσι, δυσκολεύονται περισσότερο να αποταμιεύσουν για την προκαταβολή αγοράς κατοικίας, τον φόρο μεταβίβασης και άλλα έξοδα επισκευής, ανακαίνισης και συντήρησης, πέρα από το στεγαστικό δάνειο, που συνήθως συνοδεύουν την ιδιοκατοίκηση.
Πολλές γυναίκες μειώνουν επίσης τις αποταμιεύσεις για την προκαταβολή λόγω οικονομικών πιέσεων, ενώ σε μεγαλύτερο βαθμό από τους άνδρες αναβάλλουν σημαντικά ορόσημα της ζωής τους, όπως ο γάμος ή η δημιουργία οικογένειας, για να δώσουν προτεραιότητα στην αποταμίευση για την αγορά σπιτιού.
Η οργάνωση Women’s Budget Group (πηγή στα Αγγλικά) έχει διαπιστώσει ότι οι γυναίκες χρειάζονται πάνω από 12 φορές τον ετήσιο μισθό τους για να μπορέσουν να αγοράσουν σπίτι στην Αγγλία, ενώ οι άνδρες χρειάζονται λίγο πάνω από οκτώ φορές. Το χάσμα αυτό μεγαλώνει ακόμη περισσότερο όταν πρόκειται για τις τιμές κατοικιών σε κεντρικούς κόμβους όπως το Λονδίνο.
Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της εξειδικευμένης τράπεζας Aldermore, το 33% των γυναικών θεωρεί ότι η αποταμίευση για την προκαταβολή είναι το μεγαλύτερο εμπόδιο για την απόκτηση κατοικίας, σε σύγκριση με το 20% των ανδρών.
Αντίστοιχα, σύμφωνα με την ίδια έρευνα, το κόστος ενοικίασης φαίνεται να πλήττει περισσότερο τις γυναίκες: το 76% δηλώνει ότι δυσκολεύεται με αυτά τα έξοδα, έναντι 67% των ανδρών.
Καθώς οι γυναίκες μέσης και μεγαλύτερης ηλικίας είναι σημαντικά πιθανότερο να ζουν μόνες σε σχέση με τους άνδρες, στερούνται και τα οφέλη ενός νοικοκυριού με δύο εισοδήματα, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο δύσκολες τις σημαντικές αποταμιεύσεις και την έγκριση στεγαστικών δανείων.
Το πρόβλημα επιτείνεται από το γεγονός ότι οι Ευρωπαίες υφίστανται συνήθως πολύ μεγαλύτερη μείωση του οικογενειακού εισοδήματος μετά από ένα διαζύγιο σε σχέση με τους άνδρες.
Η μοιρασιά της συζυγικής κατοικίας μπορεί επίσης να αφήσει τη γυναίκα με ανεπαρκές κεφάλαιο για να ξαναμπεί στην αγορά ακινήτων ως μοναδική αγοραστής, ωθώντας την αντί γι’ αυτό σε μια ολοένα και πιο ανταγωνιστική αγορά ενοικίων.
Ένα ακόμη σημαντικό οικονομικό εμπόδιο στην απόκτηση κατοικίας από γυναίκες είναι ότι, λόγω των χαμηλότερων ωριαίων και ετήσιων αποδοχών τους, οι τράπεζες εγκρίνουν συνήθως για εκείνες χαμηλότερα ανώτατα ποσά στεγαστικών δανείων σε σχέση με τους άνδρες.
Σε πολλές περιπτώσεις, ακόμη κι όταν έχουν σταθερό ή σχετικά υψηλό εισόδημα, οι τράπεζες μπορεί να θεωρούν τις γυναίκες με μερική απασχόληση ή ελεύθερο επάγγελμα ως πιστούχους υψηλότερου κινδύνου, μειώνοντας έτσι περαιτέρω τις πιθανότητες έγκρισης δανείου.
Πολύ συχνά, οι γυναίκες αντιμετωπίζουν επίσης ένα έλλειμμα αυτοπεποίθησης και γνώσεων στην αγορά ακινήτων, λόγω χαμηλότερου επιπέδου χρηματοοικονομικού αλφαβητισμού. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (πηγή στα Αγγλικά), μόλις το 15% έχει υψηλό επίπεδο χρηματοοικονομικών γνώσεων, έναντι 27% των ανδρών.
Στη διαδικασία αγοράς είναι επίσης πιο πιθανό να μην λαμβάνονται σοβαρά υπόψη από μεσίτες, στεγαστικούς συμβούλους και κτηματομεσίτες, γεγονός που κάνει όλη τη διαδικασία να φαίνεται πιο δύσκολη και γεμάτη εμπόδια.
Ένα ακόμη, συχνά παραγνωρισμένο ζήτημα είναι ότι πολλές νέες κατοικίες δεν προσφέρουν προσιτές, ασφαλείς κατοικίες με περισσότερα δωμάτια για μονογονεϊκές οικογένειες, οι οποίες στην πλειονότητά τους έχουν επικεφαλής γυναίκες. Αυτό συχνά τις οδηγεί να αναβάλλουν για μεγαλύτερο διάστημα την αγορά σπιτιού, παραμένοντας στην ενοικίαση.