Η Ευρώπη ενισχύει τη βιομηχανία ξυλείας, όμως η μη βιώσιμη ανάπτυξη μπορεί να αποδειχθεί καταστροφική.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ο κατασκευαστικός κλάδος ευθύνεται για περισσότερο από το 35% της συνολικής παραγωγής αποβλήτων στην ΕΕ.
Οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου από την εξόρυξη υλικών και την παραγωγή δομικών προϊόντων, καθώς και από την ανέγερση και ανακαίνιση κτιρίων, εκτιμάται ότι αντιστοιχούν στο 5-12% του συνόλου των εθνικών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
«Η παγκόσμια κατασκευαστική βιομηχανία έχει διπλασιάσει το ανθρακικό της αποτύπωμα τις τελευταίες τρεις δεκαετίες και αναμένεται να το διπλασιάσει ξανά έως το 2050», δήλωσε στο Euronews η Δρ Subhra Bhattacharjee.
Όμως, με πάνω από δύο εκατομμύρια κατοικίες να πρέπει να χτίζονται κάθε χρόνο σε ολόκληρη την ΕΕ για να καλυφθεί η τρέχουσα ζήτηση — δηλαδή αύξηση 25% σε σχέση με τον σημερινό ρυθμό δόμησης — πώς μπορούμε να ισορροπήσουμε τη διαρκή επέκταση των αστικών χώρων με τους περιβαλλοντικούς μας στόχους;
Στο συγκεκριμένο επεισόδιο της εκπομπής The Big Question, η Subhra Bhattacharjee, γενική διευθύντρια του Forest Stewardship Council (FSC), βρέθηκε στο στούντιο μαζί με την Angela Barnes για να συζητήσουν αν η Ευρώπη μπορεί να διευρύνει τη βιώσιμη βιομηχανία ξυλείας της και να πετύχει τους στόχους της στον τομέα των κατασκευών.
Είναι ασφαλή τα ξύλινα σπίτια;
Καθώς οι προθεσμίες πλησιάζουν και η περιβαλλοντική πολιτική γίνεται ολοένα πιο αυστηρή, στην Ευρώπη συντελείται μια σαφής στροφή προς τη χρήση ξύλου στις κατασκευές. Ιστορικά, σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, οι Ευρωπαίοι επέλεγαν συνήθως το σκυρόδεμα, τον χάλυβα και το τούβλο.
Προσφέρουν όμως οι ξύλινες κατασκευές ποιότητα, καλή σχέση κόστους–οφέλους και ασφάλεια; Αποτελούν κίνδυνο πυρκαγιάς καθώς το καλοκαίρι οι πυρκαγιές μαίνονται σε όλη την ήπειρο;
«Δεν χρειάζεται να γίνονται εκπτώσεις στην ποιότητα, γιατί οι πρόσφατες καινοτομίες στο επεξεργασμένο ξύλο δημιουργούν πιο ανθεκτικές και πιο ευέλικτες κατασκευές», εξήγησε η Subhra.
«Και προσφέρει ένα υλικό ανθεκτικό στις καιρικές συνθήκες, ανθεκτικό στη φωτιά, ελαφρύτερο αλλά και πιο ισχυρό. Άρα δεν χρειάζεται να γίνονται συμβιβασμοί στην ποιότητα.»
Η Subhra δηλώνει βέβαιη ότι τα πράγματα θα βελτιώνονται ακόμη περισσότερο όσο συνεχίζεται η καινοτομία.
Είναι ακριβά τα ξύλινα σπίτια;
Οι διαδικασίες που σχετίζονται με την κατασκευή σε ξύλο είναι πολύ φθηνότερες από τις παραδοσιακές τεχνικές που χρησιμοποιούνται στην Ευρώπη, επομένως, θεωρητικά, αυτές οι εξοικονομήσεις μπορούν να μετακυλιστούν στους αγοραστές. Η Subhra ανέφερε ότι το κόστος μπορεί να είναι έως και 25% χαμηλότερο σε σχέση με τα παραδοσιακά σπίτια.
«Η διαφορά κόστους προκύπτει γιατί, πρώτον, τα έξοδα μεταφοράς είναι χαμηλότερα – το ξύλο είναι πιο ελαφρύ στη διαχείριση. Τα εργατικά κόστη στο εργοτάξιο μειώνονται, επειδή μπορείτε να φέρετε προκατασκευασμένα δομικά στοιχεία, κάτι που οδηγεί αφενός σε πιο γρήγορη ολοκλήρωση των κτιρίων ή της κατασκευής και αφετέρου σε χαμηλότερα ασφάλιστρα για τη διάρκεια των εργασιών.»
Για τους ίδιους τους ιδιοκτήτες κατοικιών, η ασφάλιση ωστόσο προσαρμόζεται λίγο πιο αργά.
«Οι ασφαλιστικές εταιρείες πρέπει να ενημερωθούν για τα νέα προϊόντα ξύλου – τα δομικά προϊόντα από επεξεργασμένο ξύλο, τα οποία είναι πυράντοχα και μπορούν να αντέξουν τους κινδύνους πυρκαγιάς.»
Όπως εξήγησε η Subhra, αυτή η δουλειά βρίσκεται σε εξέλιξη, με τους κατασκευαστές, τις παραγωγικές εταιρείες και τις ασφαλιστικές να συνεργάζονται πλέον πιο στενά από πριν. Η αλλαγή αυτή επιταχύνεται και, σε περιοχές όπου ο κίνδυνος πυρκαγιάς είναι μικρότερος, τα ασφάλιστρα αρχίζουν ήδη να σταθεροποιούνται.
«Επομένως είναι θέμα χρόνου να προσαρμοστεί πλήρως και ο ασφαλιστικός κλάδος», πρόσθεσε.
Είναι το ξύλο ευεργετικό για την ευρωπαϊκή οικονομία;
Σύμφωνα με την Eurofer, ο κλάδος του χάλυβα δημιούργησε περίπου 152 δισ. ευρώ σε ακαθάριστη προστιθέμενη αξία και απασχόλησε άμεσα 293.000 εργαζομένους το 2025. Συνεπώς, θα σημάνει η ανάπτυξη της βιομηχανίας ξυλείας κάμψη για τη χαλυβουργία;
«Δεδομένου ότι οι ανάγκες στέγασης αυξάνονται πολύ γρήγορα, δεν βλέπω περιθώριο για μια πλήρη ύφεση», προέβλεψε η Subhra.
«Το ιδανικό σενάριο θα ήταν το χαμηλών εκπομπών τσιμέντο, ο ανακυκλωμένος χάλυβας και η δομική ξυλεία να λειτουργήσουν συμπληρωματικά, μειώνοντας το ανθρακικό αποτύπωμα ολόκληρου του κλάδου και συμβάλλοντας στην παροχή οικονομικά προσιτής στέγασης.»
Και ακόμη κι αν υπάρξουν ορισμένες μειώσεις στον κλάδο του χάλυβα, οι προοπτικές ανάπτυξης για το ξύλο αποτελούν ελκυστική οικονομική ευκαιρία.
«Η Βόρεια Αμερική και η Ευρώπη είναι οι δύο αγορές όπου οι κατασκευές από ξύλο αναπτύσσονται ταχύτερα από οπουδήποτε αλλού στον κόσμο. Πρόκειται για μια αγορά ύψους 5 δισ. δολαρίων (4,32 δισ. ευρώ), η οποία αυξάνεται κατά μέσο όρο 10% τον χρόνο. Οι δυνατότητες είναι λοιπόν τεράστιες.»
Επιπλέον, η πράσινη οικονομία αναμένεται να δημιουργήσει περίπου 1,5 εκατομμύριο νέες θέσεις εργασίας, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που θα καλύψουν τα κενά από συνταξιοδότηση εργαζομένων.
«Στον πράσινο κατασκευαστικό κλάδο, και ειδικότερα στον τομέα των κατασκευών από ξύλο, θα χρειαστούμε περισσότερους εξειδικευμένους εργαζομένους. Εξειδικευμένη εργασία σημαίνει υψηλότερο εισόδημα, υψηλότερα ημερομίσθια. Συνεπώς, οι δυνατότητες απασχόλησης είναι μεγάλες.»
«Και αν ακολουθήσουμε την αλυσίδα εφοδιασμού, από την παραγωγή επεξεργασμένου ξύλου μέχρι την ανάγκη για πιο υπεύθυνη διαχείριση των δασών, οι αγροτικές οικονομίες είναι πιθανό να αναζωογονηθούν. Υπάρχουν δυνατότητες σε όλη την αλυσίδα, από το δάσος έως το τελικό κτίριο», κατέληξε.
The Big Questionείναι μια σειρά της Euronews Business, όπου συνομιλούμε με ηγετικές μορφές της αγοράς και ειδικούς για ορισμένα από τα σημαντικότερα θέματα της σημερινής ατζέντας.
Δείτε το βίντεο επάνω για ολόκληρη τη συζήτηση σχετικά με τη βιομηχανία ξυλείας στην Ευρώπη.