Περίπου 37 τρισ. ευρώ παραμένουν ουσιαστικά αδρανή σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Γιατί οι Ευρωπαίοι δεν επενδύουν περισσότερο και τι χρειάζεται για να κινητοποιηθεί αυτό το κεφάλαιο;
Από την ίδρυσή της το 2011, η Βερένα Ρος έχει αναλάβει ανώτερες διοικητικές θέσεις στην Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ESMA), υπηρετώντας αρχικά ως εκτελεστική διευθύντρια πριν αναλάβει την προεδρία το 2021.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Αποστολή της ESMA είναι να ενισχύει την προστασία των επενδυτών, να προάγει την εύρυθμη λειτουργία των χρηματοπιστωτικών αγορών και να διασφαλίζει τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Καθώς η Ρος ετοιμάζεται να αποχωρήσει από την προεδρία τον Οκτώβριο του 2026, η Άντζελα Μπερνς συνομίλησε μαζί της για την εκπομπή The Big Question σχετικά με το επενδυτικό τοπίο στην Ευρώπη, τις προκλήσεις που παραμένουν και τις προτεραιότητες που θα περιμένουν τη διάδοχό της.
Γιατί επενδύουν περισσότεροι Αμερικανοί από Ευρωπαίους;
Μία από τις βασικές προτεραιότητες της ESMA είναι η συμβολή στην υλοποίηση της Ένωσης Κεφαλαιαγορών (Capital Markets Union, CMU), της μακρόπνοης πρωτοβουλίας για την εμβάθυνση των ευρωπαϊκών χρηματοπιστωτικών αγορών, η οποία πρόσφατα μετονομάστηκε σε Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων (Savings and Investments Union, SIU).
«Εξακολουθούμε, όπως λέτε, να έχουμε πιο συχνά 27 εθνικές αγορές παρά μία πραγματικά ενιαία ευρωπαϊκή κεφαλαιαγορά», εξήγησε η Βερένα Ρος.
Στόχος της SIU είναι να ενισχύσει περαιτέρω την ολοκλήρωση των κατακερματισμένων κεφαλαιαγορών της ΕΕ, μειώνοντας τη μεγάλη εξάρτηση των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων από τον τραπεζικό δανεισμό και προσφέροντας στους επενδυτές ουσιαστικές διασυνοριακές ευκαιρίες.
«Το κεφάλαιο πρέπει να ρέει τόσο ελεύθερα όσο και οι άνθρωποι μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση», πρόσθεσε. Όπως υποστήριξε, οι πολίτες θα πρέπει να αισθάνονται εξίσου ελεύθεροι να κάνουν τα χρήματά τους να δουλεύουν για αυτούς, όπου κι αν επιλέγουν να ζουν και να επενδύουν.
«Έχει γίνει πολύς διάλογος τον τελευταίο χρόνο. Πώς μπορούμε να κάνουμε ένα πραγματικό άλμα προς τα εμπρός; Πώς μπορούμε να αξιοποιήσουμε τις σημαντικές αποταμιεύσεις που διαθέτουμε στην Ευρώπη και να τις μετατρέψουμε σε παραγωγικές επενδύσεις που στηρίζουν την ανάπτυξη και δουλεύουν προς όφελος των επιχειρήσεων και των επενδυτών;
Κάθε φορά που συζητούνται οι ευρωπαϊκές κεφαλαιαγορές, οι συγκρίσεις με τις ΗΠΑ είναι αναπόφευκτες. Οι αμερικανικές αγορές είναι βαθύτερες, με μεγαλύτερη ρευστότητα και υποστηρίζονται από μια ισχυρότερη επενδυτική κουλτούρα», πρόσθεσε η Ρος.
Τι είναι λοιπόν αυτό που συγκρατεί τους Ευρωπαίους; Γιατί είμαστε λιγότερο ενεργοί στις δικές μας κεφαλαιαγορές; Φταίει μόνο ο κατακερματισμός;
«Γενικά στην Ευρώπη, οι άνθρωποι είναι μάλλον λίγο λιγότερο εξοικειωμένοι με τα χρηματοοικονομικά, αλλά αυτό δεν οφείλεται στο ότι δεν έχουν τη νοημοσύνη ή τη διάθεση να μάθουν», δήλωσε η Βερένα Ρος στην εκπομπή The Big Question.
«Περισσότερο έχει να κάνει με το ότι στην Αμερική, επειδή δεν υπάρχουν κρατικά, διανεμητικά συνταξιοδοτικά συστήματα με εγγυημένες παροχές, κάθε εργαζόμενος που πρέπει να σκεφτεί τα γεράματά του χρειάζεται να ασχοληθεί άμεσα με το πώς θα επενδύσει στις κεφαλαιαγορές.»
Για να ενθαρρυνθούν περισσότεροι Ευρωπαίοι να υιοθετήσουν αυτή τη νοοτροπία, η Ρος υποστήριξε ότι οι πολίτες χρειάζονται πιο σαφείς και προσιτές πληροφορίες, καθώς και καλύτερα εργαλεία σύγκρισης επενδυτικών επιλογών, ώστε να μπορούν να «κατανοούν τους κινδύνους, το κόστος και τις ευκαιρίες που συνοδεύουν τις επενδύσεις στις κεφαλαιαγορές».
Καλύτερες συντάξεις, ισχυρότερες επιχειρήσεις;
Ο τρόπος με τον οποίο οι Ευρωπαίοι αποταμιεύουν δεν επηρεάζει μόνο τη δική τους μακροπρόθεσμη οικονομική ασφάλεια. Έχει επίσης ευρύτερες συνέπειες για το πώς οι επιχειρήσεις αντλούν χρηματοδότηση και πώς αναπτύσσεται η ευρωπαϊκή οικονομία.
«Αυτή τη στιγμή στην Ευρώπη, ένα μεγάλο μέρος της χρηματοδότησης εξακολουθεί να προέρχεται από τραπεζικό δανεισμό. Αυτό όμως που πρέπει να αναπτύξουμε είναι μια πιο διαφοροποιημένη βάση χρηματοδότησης… Και, με έναν τρόπο, είναι μια κατάσταση όπου όλοι κερδίζουν, όταν μπορείς να φέρεις σε επαφή αυτές τις αποταμιεύσεις με τις παραγωγικές επενδύσεις που μπορούν να χρηματοδοτήσουν», είπε η Ρος.
Η εξάρτηση της Ευρώπης από τον τραπεζικό δανεισμό σημαίνει ότι οι επιχειρήσεις είναι πιο εκτεθειμένες όταν οι συνθήκες χρηματοδότησης γίνονται πιο αυστηρές, ενώ ένα σημαντικό μέρος των αποταμιεύσεων των νοικοκυριών παραμένει σε τραπεζικές καταθέσεις αντί να διοχετεύεται μέσω των κεφαλαιαγορών.
Η Βερένα ελπίζει ότι η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων θα συμβάλει στη διεύρυνση των μορφών χρηματοδότησης που είναι διαθέσιμες στις επιχειρήσεις, θα ενθαρρύνει μια πιο ολοκληρωμένη κεφαλαιαγορά και θα καταστήσει την Ευρώπη πιο ελκυστική για διεθνείς επενδυτές.
«Ζούμε σε έναν παγκόσμιο κόσμο και, ιδίως, οι κεφαλαιαγορές είναι εκ φύσεως παγκόσμιες. Πρέπει λοιπόν να είμαστε ελκυστικοί και για επενδυτές από το εξωτερικό, είτε είναι Αμερικανοί, είτε Ασιάτες είτε από όπου κι αν προέρχονται, και να διασφαλίσουμε ότι η Ευρώπη είναι προορισμός για αυτό το επενδυτικό κεφάλαιο», συνέχισε.
Τελικά, θεωρεί ότι η πρόκληση είναι να μειωθούν τα εμπόδια που δημιουργεί ο κατακερματισμός των εθνικών κεφαλαιαγορών και να δημιουργηθεί μια πιο ολοκληρωμένη αγορά που θα ωφελεί τόσο τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις όσο και τους επενδυτές.
Το μέλλον των επενδύσεων στην Ευρώπη
Ενώ η Βερένα Ρος επιδιώκει να βελτιώσει τη δημόσια κατανόηση των κεφαλαιαγορών, προειδοποίησε επίσης για τους κινδύνους της προσφυγής σε χαμηλής ποιότητας χρηματοοικονομικές πληροφορίες από «finfluencers» και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης.
«Πιστεύω ότι τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να διαδραματίσουν ουσιαστικό ρόλο, αλλά προσφέρουν ταυτόχρονα ευκαιρίες και προσθέτουν κινδύνους», τόνισε, αναγνωρίζοντας ότι η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί πλέον μια από τις βασικές πηγές ενημέρωσης για το κοινό.
«Ταυτόχρονα, πρέπει να είμαστε σαφείς ότι τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να ενσωματώνουν ορισμένες μεροληψίες και να δίνουν λανθασμένες πληροφορίες. Γι’ αυτό είναι πολύ σημαντικό οι επενδυτές να μην εμπιστεύονται τυφλά ό,τι προκύπτει από οποιοδήποτε εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης χρησιμοποιούν», είπε.
Καθώς η πρόεδρος της ESMA κοιτά προς το τέλος της θητείας της, χωρίς ακόμη να έχει ανακοινώσει τα μελλοντικά της σχέδια, ελπίζει ότι ο διάδοχός της θα συμβάλει στην υλοποίηση μιας πιο ολοκληρωμένης ευρωπαϊκής κεφαλαιαγοράς.
«Ελπίζω πραγματικά ότι σε 10 με 15 χρόνια θα έχουμε μια ευρωπαϊκή κεφαλαιαγορά βαθιά και με ρευστότητα, που θα προσφέρει ευκαιρίες στους επενδυτές να επενδύουν σε ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και θα διασφαλίζει ότι οι κεφαλαιαγορές στηρίζουν την ευρωπαϊκή οικονομία, τη θέση της και την ανταγωνιστικότητά της στον κόσμο», πρόσθεσε.
Το αν αυτό το όραμα θα γίνει πραγματικότητα θα εξαρτηθεί από την πρόοδο που θα σημειωθεί στην υπέρβαση των χρόνιων εμποδίων σε μια πραγματικά ολοκληρωμένη ευρωπαϊκή κεφαλαιαγορά.
The Big Questionείναι μια σειρά της Euronews Business όπου συνομιλούμε με ηγέτες της αγοράς και ειδικούς για ορισμένα από τα σημαντικότερα θέματα της σημερινής ατζέντας.
Δείτε το βίντεο στην αρχή του άρθρου για ολόκληρη τη συζήτηση με τη Βερένα Ρος.