Η νορβηγική μοναρχία ανάγεται στον βασιλιά Χάραλντ Επικαλλής τον 9ο αιώνα. Το 1905, σε εθνικό δημοψήφισμα, το 75% στήριξε την επαναφορά της.
Η Νορβηγία έχει νέο βασιλιά. Ο διάδοχος του θρόνου Χάακον, 53 ετών, έγινε ο βασιλιάς Χάακον Η΄ όταν απεβίωσε ο πατέρας του, Χάραλντ Ε΄.
Το πρωτότοκο παιδί του, η Ίνγκριντ Αλεξάνδρα, αποκτά τώρα τον τίτλο της διαδόχου πριγκίπισσας και γίνεται κληρονόμος του θρόνου.
Ο Χάακον είναι ήδη εξοικειωμένος με τον ρόλο, καθώς τα τελευταία χρόνια είχε ασκήσει αρκετές φορές καθήκοντα αντιβασιλέα, όσο η υγεία του πατέρα του επιδεινωνόταν.
Η νορβηγική μοναρχία ανάγεται στον βασιλιά Χάραλντ Φέιρχερ τον 9ο αιώνα.
Σήμερα ο ρόλος του μονάρχη είναι σε μεγάλο βαθμό συμβολικός, καθώς η πολιτική εξουσία ανήκει στο εκλεγμένο κοινοβούλιο. Παρ’ όλα αυτά, η βασιλική οικογένεια διατηρεί έντονη δημόσια παρουσία και εκπροσωπεί τη Νορβηγία στο εξωτερικό.
Ποιος είναι ο Χάακον Η΄;
Ο Χάακον είναι το νεότερο παιδί του Χάραλντ, γεννημένος δύο χρόνια μετά την αδελφή του, την πριγκίπισσα Μάρτα Λουίζε. Ωστόσο, ως ο μεγαλύτερος γιος έγινε διάδοχος του θρόνου όταν πέθανε ο παππούς του, ο βασιλιάς Όλαφ, το 1991.
Η Νορβηγία τροποποίησε το Σύνταγμά της το 1990, δίνοντας προτεραιότητα στη διαδοχή στον πρωτότοκο, ανεξαρτήτως φύλου. Η αλλαγή δεν εφαρμόστηκε αναδρομικά.
Σε βιβλίο που εκδόθηκε το 1998, ο Χάακον είχε πει ότι ως παιδί ονειρευόταν να ανοίξει ένα κατάστημα παιχνιδιών, αλλά σύντομα συνειδητοποίησε ότι η πορεία του ήταν ήδη προδιαγεγραμμένη και ότι μια μέρα θα γινόταν βασιλιάς.
Ο νέος βασιλιάς είναι κάτοχος πτυχίου πολιτικών επιστημών από το Πανεπιστήμιο του Μπέρκλεϊ και μεταπτυχιακού στις αναπτυξιακές σπουδές από το London School of Economics, με ειδίκευση στο διεθνές εμπόριο και την Αφρική.
Έχει επίσης εκπαιδευτεί στη Βασιλική Νορβηγική Ναυτική Ακαδημία και έχει ολοκληρώσει πρόγραμμα διπλωματικής κατάρτισης.
Παθιασμένος με το σέρφινγκ και το σκι, είχε δηλώσει κάποτε στη νορβηγική δημόσια ραδιοτηλεόραση NRK ότι, αν δεν ήταν μέλος της βασιλικής οικογένειας, θα είχε γίνει σέρφερ.
Λάτρης της ροκ και της ραπ, στα νεανικά του χρόνια παρακολουθούσε μουσικά φεστιβάλ σε όλη την Ευρώπη.
Πώς ο γάμος του δίχασε τη χώρα
Ο Χάακον γνώρισε τη Μέτε-Μάριτ Τζέσεμ Χόιμπι, μια ανύπαντρη μητέρα, σε μουσικό φεστιβάλ το 1999.
Η σχέση τους δίχασε τη Νορβηγία, εν μέρει λόγω των δεσμών της με ένα περιβάλλον διασκέδασης όπου γίνονταν χρήση παράνομων ναρκωτικών.
Ενώ ορισμένοι χαιρέτισαν το ζευγάρι, άλλοι αμφισβήτησαν αν ήταν κατάλληλη για τον μελλοντικό βασιλιά.
Παρά τις αντιδράσεις, ο Χάακον έλαβε την άδεια του πατέρα του να παντρευτεί τη Μέτε-Μάριτ και, παρά το παρελθόν της, με τον καιρό κέρδισε μεγάλο μέρος της νορβηγικής κοινής γνώμης.
Το ζευγάρι παντρεύτηκε στον Καθεδρικό Ναό του Όσλο τον Αύγουστο του 2001 και απέκτησε δύο παιδιά, την Ίνγκριντ Αλεξάνδρα και τον πρίγκιπα Σβέρε Μάγκνους.
Ο Χάακον έγινε επίσης πατριός του γιου της Μέτε-Μάριτ, Μάριους Μποργκ Χόιμπι, ο οποίος δεν φέρει βασιλικό τίτλο.
Οι μεγάλες προκλήσεις: οι σχέσεις της συζύγου του με τον Έπσταϊν και η δίκη του θετού του γιου
Ο Χάακον καλείται να σταθεροποιήσει τη μοναρχία και να αποκαταστήσει τη δημοτικότητα της βασιλικής οικογένειας, ύστερα από τις αποκαλύψεις για τις παλαιότερες επαφές της συζύγου του με τον εκλιπόντα δράστη σεξουαλικών εγκλημάτων Τζέφρι Έπσταϊν και την καταδίκη του θετού γιου του για βιασμό.
Τον Ιούνιο ο Χόιμπι καταδικάστηκε σε τέσσερα χρόνια φυλάκιση, αφού κρίθηκε ένοχος για δύο από τις τέσσερις κατηγορίες βιασμού. Καταδικάστηκε επίσης για επίθεση και κακοποίηση. Οι δικηγόροι του δήλωσαν ότι θα ασκήσει έφεση κατά της απόφασης.
Η δίκη διεξήχθη σε μια περίοδο που η βασιλική οικογένεια βρισκόταν ξανά υπό αυξημένο έλεγχο λόγω των σχέσεων της Μέτε-Μάριτ με τον Έπσταϊν. Η ίδια έχει ζητήσει συγγνώμη που διατήρησε επαφή με τον εκλιπόντα δράστη, αναγνωρίζοντας ότι έδειξε κακή κρίση. Δεν κατηγορείται για κάποια αξιόποινη πράξη.
Μία από τις προκλήσεις που θα αντιμετωπίσει ο Χάακον ως βασιλιάς, είναι να ξανακερδίσει τη στήριξη της κοινής γνώμης προς τη βασιλική οικογένεια, η οποία έχει μειωθεί τα τελευταία χρόνια και υπονομεύτηκε περαιτέρω από τη δίκη του Χόιμπι.
Η αδελφή του Χάακον, η Μάρτα Λουίζε, έχει επίσης δεχτεί κριτική για τις ανορθόδοξες πεποιθήσεις της, μεταξύ άλλων για τον ισχυρισμό ότι μπορεί να επικοινωνεί με αγγέλους.
Δημοσκόπηση του 2022 που δημοσίευσε η νορβηγική εφημερίδα Dagbladet έδειξε ότι το 68% των ερωτηθέντων τάσσεται υπέρ της διατήρησης της μοναρχίας, ποσοστό μειωμένο από το 81% σε δημοσκόπηση της δημόσιας τηλεόρασης NRK το 2017.