Γερμανικά στρατεύματα στη Λιθουανία: Άρματα, drones και αποτροπή

Λίγα μόλις χιλιόμετρα από τα σύνορα με τη Λευκορωσία, χιλιάδες στρατιώτες του ΝΑΤΟ έχουν στραμμένη την προσοχή τους σε έναν στόχο: την υπεράσπιση του εδάφους της Συμμαχίας στη Λιθουανία. Για περίπου έξι εβδομάδες, σχεδόν 3.000 στρατιώτες – οι περισσότεροι από τον γερμανικό στρατό – εκπαιδεύτηκαν στο Παμπραντέ, χρησιμοποιώντας drones, μέσα ηλεκτρονικού πολέμου, βαριά τεθωρακισμένα, πυροβολικό, πεζικό, ελικόπτερα και μαχητικά αεροσκάφη, για να εξασκηθούν στην άμυνα του εδάφους του ΝΑΤΟ απέναντι σε αυτό που ο στρατός περιγράφει ως «συμβατικό επιτιθέμενο».

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Κεντρικό ρόλο στην άσκηση Freedom Shield I έχει η 45η Τεθωρακισμένη Ταξιαρχία της Γερμανίας, γνωστή και ως Ταξιαρχία Λιθουανίας. Πριν από περισσότερα από τρία χρόνια, η Γερμανία αποφάσισε να σταθμεύσει μόνιμα περίπου 4.800 στρατιώτες στη Λιθουανία έως τα τέλη του 2027. Η ταξιαρχία θα απλωθεί σε δύο περιοχές και θα αποτελείται από πέντε τάγματα.

Η αποστολή της: η αποτροπή της Ρωσίας.

Ποιοι όμως είναι οι άνδρες και οι γυναίκες που επέλεξαν να αφήσουν τη Γερμανία και να συμβάλουν στην άμυνα του ανατολικού άκρου του ΝΑΤΟ; Η Euronews συνόδευσε δύο στρατιώτες από το Τάγμα Αρμάτων 203 στο Άουγκουστντορφ, το οποίο αναμένεται να μετασταθμεύσει στη Λιθουανία έως τα τέλη του 2027.

Ο δεκανέας Κέβιν, οδηγός γνωστός με το παρατσούκλι «Rogi», έχει υπογράψει να υπηρετήσει στην ταξιαρχία έως το τέλος του 2029. Ο αρχιλοχίας Κέβιν, διοικητής άρματος, έχει προσφερθεί εθελοντικά για έξι χρόνια υπηρεσίας στη Λιθουανία.

Μάθετε γιατί ο Κέβιν και ο Rogi επέλεξαν να υπηρετήσουν στη Λιθουανία στο ειδικό ρεπορτάζ της Euronews: «Γερμανικά στρατεύματα στη Λιθουανία: άρματα, drones και αποτροπή».

Γιατί γερμανικά στρατεύματα σταθμεύουν μόνιμα στη Λιθουανία;

Μία πλάκα στο Δημαρχείο του Βίλνιους – που αυτή την περίοδο καλύπτεται από προστατευτικά πανιά λόγω εργασιών – φέρει ένα απόσπασμα του Γερμανού καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς: «Η ασφάλεια της Λιθουανίας είναι και δική μας ασφάλεια. Η προστασία του Βίλνιους σημαίνει προστασία του Βερολίνου».

Η Γερμανία συνεισφέρει στρατεύματα στην πολυεθνική μάχιμη ομάδα του ΝΑΤΟ στη Λιθουανία από το 2017, στο πλαίσιο της ενισχυμένης Προκεχωρημένης Παρουσίας (eFP) της Συμμαχίας, η οποία δημιουργήθηκε ως απάντηση στην αυξανόμενη απειλή από τη Ρωσία. Ωστόσο, η ανάπτυξη βασιζόταν σε κυκλικό μοντέλο, με τα στρατεύματα και τον εξοπλισμό να αντικαθίστανται τακτικά αντί να σταθμεύουν μόνιμα στη χώρα.

Μετά τη γενικευμένη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η Λιθουανία πίεσε για ισχυρότερη και πιο μόνιμη παρουσία του ΝΑΤΟ. Τον Ιούνιο του 2022, ο τότε καγκελάριος Όλαφ Σολτς δεσμεύτηκε ότι η Γερμανία θα ηγηθεί μιας ταξιαρχίας στη χώρα. «Υποσχέθηκα στους φίλους μας στη Λιθουανία ότι η Γερμανία θα ηγηθεί μιας ισχυρής ταξιαρχίας της Bundeswehr, με φυσική παρουσία στο έδαφος της Λιθουανίας και με δυνατότητα άμεσης ενίσχυσης με στρατεύματα από τη Γερμανία σε περίπτωση κρίσης», δήλωσε ο Σολτς στη Μπούντεσταγκ. «Αυτό είναι η αλληλεγγύη μεταξύ φίλων και συμμάχων στην πράξη».

Αρχικά, η Γερμανία δεν σχεδίαζε να σταθμεύσει μόνιμα μια πλήρως στελεχωμένη ταξιαρχία στη Λιθουανία. Μόνο το αρχηγείο της ταξιαρχίας επρόκειτο να εδρεύει στη χώρα, ενώ οι μονάδες μάχης θα εξακολουθούσαν να μετακινούνται από τη Γερμανία για ασκήσεις ή σε περίπτωση κρίσης, ακολουθώντας σε γενικές γραμμές το υφιστάμενο κυκλικό μοντέλο.

Σύμφωνα με την Ένωση Γερμανικών Ενόπλων Δυνάμεων (πηγή στα Αγγλικά), αυτή η προσέγγιση άλλαξε το καλοκαίρι του 2023. Η στροφή ήρθε μετά την αποτυχημένη εξέγερση του επικεφαλής της Wagner, Γεβγκένι Πριγκόζιν, εναντίον της στρατιωτικής ηγεσίας της Ρωσίας και τη μετέπειτα μετακίνηση μεγάλου αριθμού μαχητών της Wagner στη γειτονική Λευκορωσία. Η γερμανική κυβέρνηση δήλωσε ότι η ανταρσία της Wagner και η μεταφορά μισθοφόρων στη Λευκορωσία δεν ήταν οι μόνοι λόγοι για την απόφαση να δημιουργηθεί μόνιμη παρουσία. Το Βερολίνο, αναγνώρισε (πηγή στα Αγγλικά) ωστόσο ότι οι εξελίξεις έδωσαν «επιπλέον ώθηση» στη σχετική συζήτηση.

Τελικά, η Γερμανία άλλαξε πορεία. Κατά τη διάρκεια επίσκεψης σε στρατεύματα στη Λιθουανία, ο υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους και ο αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων, στρατηγός Κάρστεν Μπρόιερ, ανακοίνωσαν ότι, για πρώτη φορά στην ιστορία της Bundeswehr, μια πλήρως μάχιμη ταξιαρχία θα σταθμεύσει μόνιμα εκτός Γερμανίας. Ο Πιστόριους επανέλαβε τη δέσμευση το φθινόπωρο του 2023: «Η αποστολή μας είναι να διαδραματίσουμε καθοριστικό ρόλο στην άμυνα της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ».

Το σχέδιο προβλέπει στελέχωση της ταξιαρχίας με εθελοντές. Ωστόσο, ήδη υπάρχουν ενδείξεις ότι η αποκλειστική στήριξη σε εθελοντές ίσως δεν αποδειχθεί επαρκής.

«Θέλω δίπλα μου στρατιώτες που πιστεύουν στην αποστολή»

Σύμφωνα με τον διοικητή του τάγματος, αντισυνταγματάρχη Όλιβερ Κάουφμαν, το Τάγμα Αρμάτων 203 έχει «πολύ υψηλό ποσοστό εθελοντών». Μιλώντας στην Euronews, ο Κάουφμαν σημείωσε ότι οι αριθμοί που δημοσιοποιούνται πρέπει να μπουν στο σωστό πλαίσιο.

«Μπορώ να μιλήσω για το δικό μου τάγμα, και η συντριπτική πλειονότητα των στρατιωτών είναι έτοιμη να πάει εθελοντικά στη Λιθουανία. Και αυτό ακριβώς θέλω: θέλω δίπλα μου στρατιώτες που πιστεύουν στην αποστολή και που είναι έτοιμοι να αναλάβουν από κοινού αυτή τη σημαντική ευθύνη ως μέλη της ομάδας του Τάγματος Αρμάτων 203», δήλωσε ο Κάουφμαν στην Euronews.

Σύμφωνα με την εφημερίδα Bild, περίπου το 60 % της σχεδιαζόμενης ταξιαρχίας έχει μέχρι στιγμής στελεχωθεί από εθελοντές, αφήνοντας ένα κενό της τάξης των 2.000 στρατιωτών. Στις δυνάμεις που ήδη σταθμεύουν στη Λιθουανία, το ποσοστό στελέχωσης φτάνει το 92 %. Πρόκειται κυρίως για την πολυεθνική μάχιμη ομάδα, η οποία έχει αναπτυχθεί εκεί από το 2017.

Το Τάγμα Αρμάτων 203 και το Μηχανοκίνητο Τάγμα Πεζικού 122 δεν προβλέπεται να μετασταθμεύσουν στη Λιθουανία πριν από το 2027. Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα της Bild, οι μονάδες αυτές υπολείπονται ακόμη περίπου κατά 40 % του απαιτούμενου προσωπικού.

«Όλοι είναι εθελοντές. Φυσικά, υπάρχουν κατά καιρούς ελλείψεις, ιδίως σε ειδικότητες όπως η πληροφορική και η επιμελητεία, αν και δεν περιορίζονται μόνο εκεί. Η κατάσταση δεν διαφέρει από ό,τι βλέπουμε στην πατρίδα. Εξακολουθούμε να βασιζόμαστε σε εθελοντές και προσφέρουμε στις οικογένειές τους όσο το δυνατόν καλύτερες συνθήκες. Όταν εξαντλήσουμε όλες τις δυνατότητες που έχουμε, θα εξετάσουμε εναλλακτικές», ανέφερε ο υπουργός.

Ο Πιστόριους πρόσθεσε πάντως ότι η μετάθεση σε άλλη περιοχή είναι «τίποτα το ασυνήθιστο» για τους στρατιώτες της Bundeswehr, σε περίπτωση που η στήριξη αποκλειστικά σε εθελοντές δεν επαρκέσει.

Η Euronews πέρασε μία εβδομάδα με διάφορες μονάδες της Bundeswehr στη Λιθουανία και άκουσε διαφορετικές απόψεις επί του θέματος. Ορισμένοι συμφωνούν με τον Πιστόριους, ενώ άλλοι θεωρούν ότι οι στρατιώτες με οικογένεια ίσως είναι λιγότερο πρόθυμοι να μετακινηθούν. Αν και οι στρατιώτες θα μπορούν να πετούν τακτικά μεταξύ Βίλνιους και Γερμανίας, «η υπηρεσία στη Λιθουανία δεν θα διαφέρει ουσιαστικά από την κανονική στρατιωτική ζωή στη Γερμανία». Αυτό σημαίνει ότι ασκήσεις, σκοπιές, περίοδοι επιφυλακής και άλλες στρατιωτικές υποχρεώσεις μπορεί να πραγματοποιούνται και τα Σαββατοκύριακα.

Πίσω από τις πολιτικές αποφάσεις και τις συζητήσεις για αριθμούς στρατευμάτων και αποτροπή βρίσκονται οι στρατιώτες που τελικά θα υλοποιήσουν την αποστολή.

Η Euronews παρακολούθησε δύο μέλη της ταξιαρχίας για να διαπιστώσει γιατί προσφέρθηκαν εθελοντικά να υπηρετήσουν στη Λιθουανία, τι περιμένουν από τη νέα τους αποστολή και τι σημαίνει για τους ίδιους προσωπικά μια μόνιμη μετάθεση.

Δείτε ολόκληρο το ρεπορτάζ της Euronews, «Γερμανικά στρατεύματα στη Λιθουανία: άρματα, drones και αποτροπή», για περισσότερα.