«Μπορεί να μην έχουμε τον ήλιο και την θάλασσα όπως το παραδοσιακό τουριστικό προϊόν της Κύπρου αλλά έχουμε επενδύσει στο μείγμα του παλιού με το νέο, της Ανατολής με της Δύσης και προσφέρουμε κάτι μοναδικό», σχολιάζει ο δήμαρχος Λευκωσίας
Αποστολή στη Λευκωσία: Γιάννης Γιαγκίνης
Κορυφαίος Πολιτιστικός Προορισμός της Ευρώπης για το 2026 ανακηρύχθηκε η Λευκωσία από τον θεσμό European Best Destinations (EBD). Με άριστα το 20 συγκέντρωσε βαθμολογία 18,6 που είναι η υψηλότερη μεταξύ όλων των υπολοίπων όλεων που βαθμολογήθηκαν, καταλαμβάνοντας την 1η θέση μπροστά από δημοφιλείς προορισμούς όπως η Φλωρεντία και η Βιέννη, τις μόνες άλλες ευρωπαϊκές πόλεις που συγκέντρωσαν άνω του 18 και εντάχθηκαν στην πρώτη τριάδα της σχετικής λίστας.
Η Λευκωσία συγκέντρωσε βαθμολογία στους Experts 18.8/20 και στους Travelers 18.4/20, για να πετύχει τον μέσι όρο του στο Final Cultural Score 18.6/20. Η Φλωρεντία συγκέντρωσε 18.45 και η Βιέννη 18.35. Στην πρώτη δεκάδα των κορυφαίων πολιτιστικών πόλεων της Ευρώπης για το 2026 περιλαμβάνονται επίσης οι πόλειςΛουβένη, Σίμπενικ, Βερόνα, Τομάρ, Ρουέν, Οξφόρδη και Γκρατς.
«Είναι μια πολύ μεγάλη τιμή για μας, αφού βγήκε μέσα από μια ανταγωνιστική διαδικασία από επισκέπτες από 131 χώρες. Περίπου 22.000 επισκέπτες αξιολόγησαν πόλεις της Ευρώπης σε σχέση με το πόσο αξιόλογες είναι ως πολιτιστικός προορισμός», σχολίασε στο Euronews το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας του European Best Destinations ο δήμαρχος Λευκωσίας Χαράλαμπος Προύντζος. Μάλιστα, η πανευρωπαϊκή αυτή διάκριση ήρθε σε μια περίοδο που η Κύπρος γίνεται η καρδιά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αν και γεωργαφικά βρίσκεται στο νοτιανατολικότερο άκρο της, καθώς ασκεί αυτό το εξάμηνο την Προεδρία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
«Η Λευκωσία είναι μια πόλη που αν μπορούσε κάποιος να την περιγράψει με δυο λόγια, θα έλεγε ότι είναι ένας συνδυασμός του παλιού με το νέο. Είναι μέσα στο dna μας αυτό το πράγμα, είναι μια πόλη που κατοικείται εδώ και πάνω από 3000 χρόνια, πολύ ιστορική πόλη με διακριτές ιστορικές περιόδους και αυτές οι περίοδοι έχουν αφήσει το στίγμα τους στα πολιτιστικά χαρακτηριστικά της πόλης μας. Αυτό εντόπισαν και οι αξιολογητές, αφού πρώτα από όλα είπαν ότι η Λευκωσία είναι μια πόλη αυθεντική, κάτι που μας χαροποίησε ιδιαίτερα γιατί αποδεικνύει ότι είμαστε μια πόλη που δεν είναι φτιαχτή αλλά σέβεται την ιστορία και τον πολιτισμό της κοιτάζοντας ταυχτόχρονα μπροστά», προσθέτει ο δήμαρχος.
Μάλιστα, αυτό γίνεται αντιληπτό από την πρώτη βόλτα που κάνει κάποιος στη Λευκωσία. Ο δήμαρχος εξηγεί: «Βλέπουμε παραδοσιακά διατηρητέα κτίρια παραδοσιακής αρχιτεκτονικής να συνυπάρχουν μαζί με ψηλά κτίρια από γνωστούς και παγκοσμίου φήμης αρχιτέκτονες. Η ίδια η πλατεία Ελευθερίας που ενσαρκώνει αυτό που έχω περιγράψει. Το παλιό με το νέο. Από τη μια έχουμε τα μεσαιωνικά τείχη της Λευκωσίας που κατασκευάστηκαν από τους Ενετούς, από τον σπουδαίο αρχιτέκτονα Τζούλιο Σαβορνιάνο πριν απο τόσα χρόνια και από την άλλη έχουμε την πλατεία Ελευθερίας, μια πλατεία η οποία χτίστηκε πριν από ελάχιστα χρόνια από τη σπουδαία αρχιτέκτονα Ζάχα Χαντίντ, μια από τις κορυφαίες αρχιτέκτονες στον κόσμο, η οποία έφυγε από τη ζωή σχετικά πρόσφατα».
Η προσφάτως ανακαινισμένη Πλατεία Ελευθερίας
Η Πλατεία Ελευθερίας λειτούργησε διαχρονικά ως ο κεντρικός χώρος συγκέντρωσης των πολιτών, ταυτίστηκε με όλες τις ιστορικές στιγμές της Κύπρου και φιλοξένησε τους σημαντικότερους εορτασμούς της πρωτεύουσας. Το έργο της Ανάπλασης στόχευσε να συνδέσει λειτουργικά και αισθητικά το σύγχρονο κέντρο της πρωτεύουσας με την εντός των τειχών πόλη.
«Η πλατεία Ελευθερίας εγκαινιάστηκε πριν 4 χρόνια και έχει δημιουργηθεί από τη διάσημη αρχιτέκτονα Ζάχα Χαντίντ, η οποία κέρδισε το διαγωνισμό αρχιτεκτονικής γιατί εμπνεύστηκε το σχήμα της πλατείας. Είναι εμπνευσμένο από το σχήμα του προμαχώνα των Ενετικών Τειχών», εξηγεί στο Euronews η ξεναγός Χριστίνα Μήτα.
Το διεθνούς φήμης γραφείο της Ζaha Ηadid ανέλαβε τη μελέτη και το σχεδιασμό μετά από πανευρωπαϊκό διαγωνισμό αναβαθμίζοντας πλήρως τη λειτουργικότητα και την αισθητική ποιότητα του δημόσιου χώρου, καθιστώντας το στον τομέα αυτό ως έργο αναφοράς έντονης σημασίας. Μάλιστα, το έργο συγχρηματοδοτήθηκε από τα Διαρθρωτικά Ταμεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την Κυπριακή Δημοκρατία και τον Δήμο Λευκωσίας.
Τα Μεσαιωνικά Ενετικά Τείχη της Λευκωσίας
Ο καινοτόμος σχεδιασμός της πλατείας εξασφαλίζει ανεμπόδιστη θέα στα Μεσαιωνικά Ενετικά Τείχη, τα οποία αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της ταυτότητας της πόλης.
Τα πρώτα τείχη κατασκευάστηκαν από τους Φράγκους, περίπου τον 14ο αιώνα αλλά γκρεμίστηκαν και ξαναναχτίστηκαν από τους Βενετούς τον 16ο αιώνα.
Η τάφρος γύρω από τα τείχη έχει σήμερα διάφορες χρήσεις, από αθλητικές εγκαταστάσεις και εκθέσεις γλυπτικής ανοιχτού χώρου μέχρι δημόσιους κήπους και χώρους.
Το Λεβέντειο Δημοτικό Μουσείο Λευκωσίας
Ενας ιδανικος προορισμός για να γνωρισει κανείς αυτήν την ξεχωριστή ιστορία της Λευκωσίας είναι το Λεβέντειο Δημοτικό Μουσείο της, το οποίο άνοιξε τις πύλες του στο κοινό το 1989 και μόλις δύο χρόνια αργότερα τιμήθηκε με το βραβείο «Ευρωπαϊκό Μουσείο της Χρονιάς». Πήρε το όνομά του προς τιμήν του δημιουργού του ιδρύματος που το χρηματοδότησε, του Αναστάσιου Λεβέντη, ο οποίος ήταν ο πρώτος πρέσβης της Κύπρου στην UNESCO.
Το Μουσείο εκτείνεται σε τρεις ορόφους και στεγάζεται σε ένα πετρόκτιστο συγκρότημα τριών παραδοσιακών νεοκλασικών κτηρίων, στην παλιά εντός των τειχών πόλη της Λευκωσίας, όχι πολύ μακριά από την Πλατεία Ελευθερίας. Λειτουργεί Τρίτη με Κυριακή και η είσοδος σε αυτό είναι δωρεάν. Όλες οι πληροφορίες που συνοδεύουν τις εκθέσεις του Μουσείου εμφανίζονται στα Ελληνικά και Αγγλικά, ενώ επίσης μοιράζονται καθοδηγητικοί χάρτες του Μουσείου στα Ελληνικά, Αγγλικά, Γερμανικά, Γαλλικά και Ιταλικά.
«Το Λεβέντειο Δημοτικό Μουσείο Λευκωσίας είναι το Ιστορικό Μουσείο της Λευκωσίας, της τελευταίας μοιρασμένη πρωτεύουσας της Ευρώπης. Εδώ οι επισκέπτες μπορούν να περιηγηθούν στις αίθουσες του και να έχουν μια εμπειρία. Ένα ταξίδι δηλαδή στην ιστορία της πόλης που ξεκινάει από την αρχαιότητα και ολοκληρώνεται μέχρι και το 1960 με την ανεξαρτησία της Κύπρου», αναφέρει στο Euronews η Μαργαρίτα Κουνναφή, υπεύθυνη Δημοσίων Σχέσεων και Επικοινωνίας του Μουσείου.
Η μόνιμη έκθεση του Μουσείου καταγράφει την ιστορία και την ανάπτυξη της περιοχής κυρίως μέσα από αντικείμενα της καθημερινής ζωής. Παρουσιάζεται μέχρι και νυφικό που έχει φτιαχτεί από αλεξίπτωτο, αποκαλύπτει στο Euronews η κα. Κουνναφή.
Οι αίθουσες χωρίζονται χρονικά από την χαλκολιθική περίοδο μέχρι την Βυζαντινή και Μεσαιωνική, την Ενετική, την Οθωμανική και φυσικά την περίοδο της Αγγλοκρατίας. Παρουσιάζονται ενδυμασίες, έπιπλα, βιβλία, φωτογραφίες, συλλογές κοσμημάτων και κεντημάτων ενώ υπάρχει και διαδραστικότητα, κάτι που βοηθά ώστε το Μουσείο να είναι αρεστό και στις μικρότερες ηλικίες.
Το μουσείο διαθέτει ακόμα και τρεις χώρους περιοδικών εκθέσεων, όπου φιλοξενούνται εκθέσεις που οργανώνει το ίδιο το Μουσείο ή εκθέσεις από άλλα Μουσεία και Ιδρύματα της Κύπρου και του εξωτερικού, με θέματα συναφή με τον χαρακτήρα και τους στόχους του Μουσείου.
Η υπερσύγχρονη Λεβέντειος Πινακοθήκη
Στο Λεβέντειο Δημοτικό Μουσείο φιλοξενούνται και λίγοι πίνακες ζωγραφικής. Πολύ περισσότεροι, σχεδόν 800 για την ακρίβεια, εκτίθενται λίγα μέτρα πιο μακριά, σε ένα άλλο κτήριο του ίδιου ιδρύματος: τη Λεβέντειο Πινακοθήκη.
Η Πινακοθήκη εγκαινιάστηκε το 2014, όταν και ολοκληρώθηκε μετά από διεθνή αρχιτεκτονικό διαγωνισμό η ανέγερσή της. Πρόκειται για ένα σύγχρονο, φιλόξενο κτήριο, φιλικό προς το περιβάλλον και εξοπλισμένο με τελευταίας τεχνολογίας οπτικοακουστικά μουσειολογικά μέσα, ώστε να ενημερώνει και να ψυχαγωγεί επισκέπτες κάθε ηλικίας.
Στην Λεβέντειο Πινακοθήκη στεγάζονται μόνιμα τρεις συλλογές: αυτή του Παρισιού με σπουδαία έργα από ένα ευρύ φάσμα ευρωπαϊκής τέχνης, από πολλές καλλιτεχνικές σχολές και τεχνοτροπίες που χρονολογούνται από τον 17ο έως τον 20ό αιώνα, την Ελληνική Συλλογή με έργα σημαντικών Ελλήνων καλλιτεχνών του 19ου και 20ού αιώνα και την πιο πρόσφατη Κυπριακή Συλλογή.
Οι τρεις αυτές Συλλογές και η Πινακοθήκη σαν κτήριο συνιστούν ένα σημείο αναφοράς, ένα ορόσημο για τη Λευκωσία, και συνάμα έναν φόρο τιμής στο μεγαλείο της κοινής ευρωπαϊκής κληρονομιάς.
Η πλούσια καλλιτεχνική σκηνή και το Φεστιβάλ Λευκωσίας
Πέρα όμως απο μουσεία, η Λευκωσία έχει να επιδείξει και πλούσια καλλιτεχνική σκηνή. Σχολιάζει ο δήμαρχος Χαράλαμπος Προύντζος: «Ανάμεσα στα ζητήματα που αξιολογήθηκαν είναι και η καλλιτεχνική σκηνή της Λευκωσίας. Η πόλη προσφέρει υψηλού επιπέδου εκδηλώσεις και πολιτιστικές παραγωγές που σέβονται την παράδοση αλλά δεν αποκλείουν και τις σύγχρονες μορφές τέχνης».
Ενα χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το Διεθνές Φεστιβάλ Λευκωσίας που πλέον έχει γιγαντωθεί και έχει γίνει θεσμός, στο πλαίσιο του οποίου παρουσιάζονται παραστάσεις από όλον τον κόσμο αλλά και ντόπιες δημιουργίες, καθώς υπάρχει τοπική πολιτιστική παραγωγή από νέες πειραματικές σκηνές.
«Εμένα αυτο που μου αρέσει είναι ότι συνδυάζουμε φεστιβάλ παράδοσης όπως είναι το "Αντάμα" στον Δημοτικό Κήπο με 5.000 κόσμο να χορεύει παραδοσιακούς χορούς, πολλοί κάτω των 35 ετών αλλά μέσα σε ένα πολύ σύγχρονο περιβάλλον, αλλά και παραστάσεις όπως ο "Ακραν Καν" και λοιπές χορευτικές παραστάσεις ή θεατρικές παραγωγές από αρχαίες τραγωδίες ή από κωμωδία», λέει ο δήμαρχος.
Το πιο σημαντικό; Υπάρχουν στην πόλη και οι κατάλληλες υποδομές, όπως οι εγκαταστάσεις του Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου αλλά και το Δημοτικό Θέατρο Λευκωσίας.
«Δεν έχουμε ήλιο και θάλασσα αλλά... δρόμους του καφέ»
Στην αξιολόγηση του European Best destinations εκτιμήθηκαν και πράγματα «όπως η γαστρονομία, η σπουδαία κυπριακή κουζίνα που εχει επιρροές και Ανατολής, καθώς καί τα εδέσματα καί τα επιδόρπιά μας συναποτελούν πολιτιστικά χαρακτηριστικά της Λευκωσίας», αποκαλύπτει ο δήμαρχος της πρωτεύουσας και προσθέτει: «Επίσης είμαστε μια πόλη προσιτή ως τουριστικός προορισμός, αφού δεν έχουν εκτοξευθεί οι τιμές, όπως συμβαίνει σε άλλες πόλεις και λοιπούς τουριστικούς προορισμούς».
Μάλιστα αποκαλύπτει ότι το τελευταίο διάστημα πραγματοποιούνται πολιτιστικοί περίπατοι ώστε οι επισκέπτες να μπορούν ευκολα να πάρουν μια γεύση της πόλης, χάρη στους οποίους αναδεικνύεται η καθημερινότητα. «Παραδείγματος χάριν μέσα από ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα αναδείξαμε τους δρόμους του καφέ στην Λευκωσία, δηλαδή γίνονται στάσεις σε διάφορα παραδοσιακά καφενεία αλλά και σε νεώτερα πoυ έχουν την αυθεντικότητα και μέσα από αυτά τα καφενεία, ο κόσμος γνωρίζει την ιστορία του καφέ στην πόλη», αποκαλύπτει ο δήμαρχος.
Όπως αναφέρεται στην σχετική ανακοίνωση, η Λευκωσία ξεχώρισε για τον πλούτο και την αυθεντικότητα της πολιτιστικής της κληρονομιάς, για την δυναμική καλλιτεχνική της παραγωγή, για το πλήθος των πολιτιστικών υποδομών που διαθέτει καθώς επίσης και για την ξεχωριστή εμπειρία που προσφέρει στους επισκέπτες, τους οποίους πλέον φιλοξενεί όλες τις εποχές του χρόνου.
Σύμφωνα με τη δημοτική αρχή της κυπριακής πρωτεύουσας, η φετινή πρωτιά στα European Best Destinations σηματοδοτεί ένα δυναμικό ξεκίνημα και επιβεβαιώνει τη σταθερή πορεία της πόλης προς τη διεθνή πολιτιστική αναγνώριση και την ανάδειξη της ως νέου προορισμού φιλοξενίας.
«Παρόλο που δεν έχουμε τον ήλιο και την θάλασσα όπως το παραδοσιακό τουριστικό προϊόν της Κύπρου, η Λευκωσία ποντάρει στον πολιτισμό της και καλεί τον κόσμο από όλη την Ευρώπη να την επισκεφθεί. Όλα αυτά δίνουν ένα μείγμα Ανατολής, Ευρώπης αλλά και βεβαίως της ελληνικής παράδοσης της Κύπρου μέσα σε ένα πολιτιστικό χαρακτηριστικό που νομίζω είναι μοναδικό. Και αυτό στο τέλος της ημέρας είναι που εκτιμήθηκε από τους αξιολογητές, αλά είναι και αυτό που θέλουμε να δείξουμε προς τα έξω», καταλήγει ο δήμαρχος Χαράλαμπος Προύντζος.