"Να είσαι θρασύς, απλά να ευχαριστείς τον εαυτό σου" είναι αυτό που οι θαυμαστές της τραγουδίστριας Charli xcx θεωρούν "παλιόπαιδο". Αυτή η τάση της ποπ κουλτούρας του περασμένου καλοκαιριού σκηνοθετείται και εξετάζεται τώρα στην Berlinale. Η ίδια παίζει τον πρωταγωνιστικό ρόλο στο παρωδιακό ντοκιμαντέρ "The Moment".
Στην πραγματικότητα, τα πάντα στην Μπερλινάλε είναι κόκκινα και χρυσά - η Χρυσή Άρκτος, το κόκκινο χαλί, το κόκκινο λογότυπο. Αλλά μέσα σε αυτά τα γνώριμα χρώματα του φεστιβάλ, φέτος αναμιγνύεται ένα φανταχτερό δηλητηριώδες πράσινο - θα είναι το "brat".
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το "brat" είναι το όνομα του ίσως πιο γνωστού άλμπουμ της Βρετανίδας τραγουδίστριας Charli xcx. Ωστόσο, ο όρος αντιπροσωπεύει εδώ και καιρό κάτι περισσότερο από τη μουσική: μια στάση, μια στάση ζωής, μια αισθητική μεταξύ αυτοδυναμίας και υπολογισμένης πρόκλησης.
Τι σχέση έχει αυτό το ποπ-πολιτισμικό φαινόμενο με την Berlinale - και τι σημαίνει στην πραγματικότητα "brat".
Η ταινία "Η στιγμή"
Η Charli xcx -με πραγματικό όνομα Charlotte Emma Aitchison- εμφανίζεται συνήθως στις μεγαλύτερες σκηνές του κόσμου. Τώρα μπορεί κανείς να τη δει στη μεγάλη οθόνη: Η 33χρονη παρουσίασε το κινηματογραφικό της ντεμπούτο "The Moment" στη φετινή Berlinale. Το παρωδιακό ντοκιμαντέρ μιλάει για τα σκαμπανεβάσματα της επιτυχίας, την πίεση των συνεχών προσδοκιών και την αυτοδραματοποίηση - καθώς και για το φαινόμενο "παλιόπαιδο".
Ο σκηνοθέτης Aidan Zamiri παρουσιάζει την 33χρονη πιο προσωπικά από ποτέ. Ανάμεσα στον ποπ μύθο και την αυτοκριτική, αναδύεται το πορτρέτο μιας καλλιτέχνιδας που αναλύει το δικό της hype.
Το "The Moment" έχει σχεδιαστεί ως mockumentary - ένα ντοκιμαντέρ που παίζει με τα μέσα της μυθοπλασίας και δεν παίρνει τον εαυτό του πολύ στα σοβαρά. Η Charli xcx αναλαμβάνει τον πρωταγωνιστικό ρόλο και υποδύεται τον εαυτό της. Τα όρια μεταξύ του ντοκιμαντέρ και του σκηνοθετημένου είναι σκόπιμα θολά. Η ταινία διάρκειας 100 λεπτών παρέχει πληροφορίες για τα παρασκήνια - και για τις αβύσσους. Σατιρική, υπερβολική και ταυτόχρονα εκπληκτικά σοβαρή.
Επεξεργάζεται επίσης τι σήμαινε το "brat" για την καριέρα της: μια παγκόσμια πτήση της φαντασίας. Κυκλοφορεί μουσική από το 2008. Το διεθνές της άνοιγμα ήρθε το 2014 με το "Fancy". Το 2023, συμμετείχε μάλιστα στο soundtrack της ταινίας"Barbie", η οποία έγινε παγκόσμια εισπρακτική επιτυχία και κυριάρχησε στην ποπ κουλτούρα για ένα καλοκαίρι.
Αλλά το επόμενο καλοκαίρι, η ίδια έγινε το θέμα συζήτησης. Το άλμπουμ της "Brat" δημιούργησε το δικό της "Brat Summer" - μια ποπ-πολιτιστική ατάκα που έγινε τόσο καθοριστική για την ταυτότητα κάποιων που την έκαναν ακόμη και τατουάζ στο σώμα τους.
Τι σημαίνει "brat";
Αλλά τι ακριβώς είναι το "brat"; Το Euronews ρώτησε τους οπαδούς.
Για πολλούς, είναι μια συμπεριφορά. "Να είσαι θρασύς, να είσαι εξωφρενικός, να ευχαριστείς τον εαυτό σου και ταυτόχρονα να μην θέλεις να ευχαριστήσεις κανέναν", λέει ένας επισκέπτης της ταινίας. Κάποιος άλλος το συνδέει πάνω απ' όλα με την ελευθερία: "Το να είσαι ελεύθερος, το να είσαι άγριος [...] Το συνδέω επίσης πολύ με το καλοκαίρι και τη στάση ζωής ότι μπορείς να κάνεις ό,τι έχεις όρεξη να κάνεις".
Άλλοι περιγράφουν το "brat" ως σκόπιμη υπερβολή - κάπου ανάμεσα στην απόδραση και την ειρωνεία. Πρόκειται για την "απόλαυση της τελευταίας στιγμής μιας ανθρωπότητας που φθίνει αργά - εξαιρετικά καταθλιπτική και πολύ ειρωνική ταυτόχρονα", λέει ένας θαυμαστής.
Ανάμεσα στην πρόκληση, την καλοκαιρινή φαντασίωση και το συναίσθημα του τέλους, γίνεται σαφές ότι το "brat" δεν είναι τόσο ένας σαφώς καθορισμένος όρος όσο μια επιφάνεια προβολής.
Η προσοχή ως το πιο σκληρό νόμισμα
Στην ίδια την ταινία, το "brat" χτυπά επίσης μια πιο ήπια, σκοτεινή νότα. Μεταξύ της αυτοσκηνοθεσίας και της μόνιμης παρουσίας, υπάρχει μια αυξανόμενη αίσθηση ότι χάνουμε τον εαυτό μας - και μερικές φορές επίσης ότι χάνουμε τον έλεγχο της τέχνης μας. Η διαφημιστική εκστρατεία, η οποία εξακολουθούσε να εμπνέει, μοιάζει ξαφνικά με μηχανισμό που παίρνει τη δική του ζωή.
Στη συνέντευξη Τύπου, η ίδια η Charli xcx μίλησε για αυτή τη στιγμή απώλειας του ελέγχου. Όταν η τέχνη φτάνει σε ένα ευρύ κοινό - "στην περίπτωσή μου, το ευρύτερο κοινό που έχω φτάσει ποτέ"- τότε οι απόψεις αυτού του κοινού αρχίζουν να επηρεάζουν το έργο. Αυτό αλλάζει, το νόημά του μετατοπίζεται. Με την επιτυχία έρχεται "αυτό το αίσθημα της απώλειας του ελέγχου σε κάτι που είχα τον έλεγχο για τόσο πολύ καιρό".
Το "The Moment" είναι κάτι περισσότερο από το απλό πορτρέτο ενός καλλιτέχνη. Η ταινία ζωγραφίζει την εικόνα μιας βιομηχανίας στην οποία η προσοχή έχει γίνει το πιο σκληρό νόμισμα - επιταχυνόμενη από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και μια οικονομία που ευδοκιμεί με συνεχείς υπερπροσφορές. Οι καλλιτέχνες βρίσκονται υπό πίεση όχι μόνο για να παραμείνουν επίκαιροι, αλλά και για να ξεπερνούν συνεχώς τον εαυτό τους.
Αυτή η δυναμική μπορεί να συνοψιστεί με μια αιχμηρή συμβουλή της Kylie Jenner που παρατίθεται στην ταινία - μυθιστορηματικά διατυπωμένη, αλλά με πραγματικό πυρήνα: "Μόλις νομίζεις ότι ο κόσμος έχει βαρεθεί μαζί σου, πρέπει να υπερβάλλεις ακόμα περισσότερο".
Μια φράση που ακούγεται σαν νηφάλια λογική της βιομηχανίας - και ταυτόχρονα υπαινίσσεται πού έχει ήδη μετατοπιστεί η καλλιτεχνική αυτοσκηνοθεσία σε καιρούς συνεχούς προσοχής.