Η έκθεση ζητά ευρωπαϊκό μητρώο που θα καταγράφει κάθε έργο με πνευματικά δικαιώματα που χρησιμοποιείται για εκπαίδευση μοντέλων ΤΝ και αν οι δημιουργοί έχουν εξαιρεθεί.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υιοθέτησε (πηγή στα Αγγλικά) την Τρίτη μια σειρά συστάσεων, με τις οποίες καλεί τους νομοθέτες να βρουν μια «μόνιμη» λύση για την προστασία των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας από τη χρήση τους από την τεχνητή νοημοσύνη (AI), κίνηση που, σύμφωνα με φορείς της δημιουργικής βιομηχανίας, σηματοδοτεί ισχυρή πολιτική στήριξη προς τους καλλιτέχνες και τους δικαιούχους.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η έκθεση, που συντάχθηκε από την επιτροπή νομικών υποθέσεων του Κοινοβουλίου, ζητεί να εφαρμόζεται η ενωσιακή νομοθεσία για τα πνευματικά δικαιώματα σε όλα τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης που διατίθενται σε χρήστες εντός της Ένωσης.
Μεταξύ των βασικών προτάσεων περιλαμβάνεται η δημιουργία ενός ευρωπαϊκού μητρώου στο Γραφείο Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUIPO), το οποίο θα καταγράφει (πηγή στα Αγγλικά) κάθε έργο που προστατεύεται από πνευματικά δικαιώματα και έχει χρησιμοποιηθεί για την εκπαίδευση μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης, καθώς και τους καλλιτέχνες που έχουν επιλέξει να εξαιρεθούν από τη χρήση των έργων τους. Η έκθεση προτείνει επίσης οι εταιρείες να αποκαλύπτουν από ποιους ιστότοπους έχουν συλλέξει δεδομένα για την εκπαίδευση των μοντέλων τους.
Οι ευρωβουλευτές προειδοποιούν ότι η μη συμμόρφωση με αυτές τις απαιτήσεις διαφάνειας «θα μπορούσε να ισοδυναμεί με προσβολή των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας», εκθέτοντας ενδεχομένως τις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης σε νομικές συνέπειες.
Οι ευρωβουλευτές τόνισαν ότι το προστατευόμενο υλικό πρέπει να «αμείβεται δίκαια», προκειμένου να προστατευθεί ο δημιουργικός τομέας της Ένωσης, ο οποίος παράγει σχεδόν το επτά τοις εκατό του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος της ΕΕ.
«Η γενετική τεχνητή νοημοσύνη δεν πρέπει να λειτουργεί εκτός κράτους δικαίου», είχε δηλώσει (πηγή στα Αγγλικά) για την έκθεση τον Ιανουάριο ο ευρωβουλευτής Άξελ Φος. «Εφόσον έργα που προστατεύονται από πνευματικά δικαιώματα χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση συστημάτων AI, οι δημιουργοί δικαιούνται διαφάνεια, νομική βεβαιότητα και δίκαιη αμοιβή.»
Σύμφωνα με το ισχύον ευρωπαϊκό πλαίσιο, οι εταιρείες μπορούν να χρησιμοποιούν προστατευόμενο υλικό για εξόρυξη κειμένων και δεδομένων, συμπεριλαμβανομένης της εκπαίδευσης συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης, εκτός εάν ο δημιουργός έχει «διατηρήσει τα δικαιώματά του», είχε αναφέρει ο Μαρκ ντι Μουλέν, γενικός γραμματέας της Ευρωπαϊκής Συμμαχίας Συνθετών και Στιχουργών (ECSA), σε προηγούμενη συνέντευξή του στο Euronews Next.
Μικτές αντιδράσεις από τους φορείς του κλάδου
Οι οργανώσεις του δημιουργικού τομέα εξέφρασαν ανάμικτες αντιδράσεις για την ψηφοφορία στο Κοινοβούλιο.
Η έγκριση της έκθεσης δείχνει ότι το Κοινοβούλιο «λαμβάνει σαφή θέση» υπέρ των δικαιωμάτων των δημιουργών, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Ομάδα Εταιρειών Συλλογικής Διαχείρισης Δημιουργών και Συνθετών (GESAC).
«Η ψηφοφορία αυτή προστίθεται στη διευρυνόμενη αναγνώριση σε επίπεδο ΕΕ του τι διακυβεύεται. Η καινοτομία, η δικαιοσύνη και η πολιτιστική κυριαρχία πρέπει να πηγαίνουν χέρι χέρι», δήλωσε η Αντριάνα Μοσκώσο ντελ Πράδο, γενική διευθύντρια της GESAC, σε δήλωσή της στο Euronews Next.
Η Μοσκώσο ντελ Πράδο στήριξε επίσης το αίτημα της έκθεσης για μια αγορά αδειοδότησης που θα διασφαλίζει ότι οι δημιουργοί αμείβονται όταν τα έργα τους χρησιμοποιούνται για την εκπαίδευση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης.
Η Αν Μπέκερ, πρόεδρος της Creativity Works!, ενός συνασπισμού που εκπροσωπεί τις δημιουργικές βιομηχανίες, υποστήριξε ότι θα πρέπει να εφαρμοστεί η υφιστάμενη νομοθεσία για να αντιμετωπιστεί η μη εξουσιοδοτημένη χρήση καλλιτεχνικών έργων από εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης.
«Προτεραιότητα πρέπει τώρα να είναι η πλήρης εφαρμογή και επιβολή των υφιστάμενων κανόνων, αντί για νομοθετικές αλλαγές που θα μπορούσαν να αποδυναμώσουν την τρέχουσα προστασία και να θέσουν σε κίνδυνο τις επενδύσεις στον πολιτισμό και τη δημιουργία», δήλωσε.
Σε παρόμοιο μήκος κύματος κινήθηκε και η Ένωση Βιομηχανίας Υπολογιστών και Επικοινωνιών (CCIA), υποστηρίζοντας ότι η απαίτηση προηγούμενης άδειας από τους καλλιτέχνες πριν από τη χρήση των έργων τους για την εκπαίδευση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσε να ισοδυναμεί με έναν «φόρο συμμόρφωσης» για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις σε πολλούς κλάδους.
Πολλές εταιρείες, όπως υποστήριξε, θα δυσκολευτούν να διαπραγματευτούν περίπλοκες συμφωνίες αδειοδότησης με μεγάλους εκδότες. Αντίθετα, η ένωση ανέφερε ότι η έμφαση θα πρέπει να δοθεί στην καλύτερη εφαρμογή της υφιστάμενης ενωσιακής νομοθεσίας, συμπεριλαμβανομένου του νόμου για την τεχνητή νοημοσύνη (EU AI Act) και της Οδηγίας για τα Πνευματικά Δικαιώματα.
«Η σημερινή μη δεσμευτική έκθεση στέλνει λάθος μήνυμα προς τους καινοτόμους και κινδυνεύει να φρενάρει την ψηφιακή ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης σε παγκόσμιο επίπεδο», δήλωσε ο Μποναφάς ντε Σαμπρί, επικεφαλής πολιτικής για την τεχνητή νοημοσύνη στην Ένωση Βιομηχανίας Υπολογιστών και Επικοινωνιών.
Ομάδες του δημιουργικού τομέα έχουν δηλώσει στο παρελθόν στο Euronews Next ότι οι ισχύοντες κανόνες δεν προσφέρουν έναν σαφή μηχανισμό, ώστε οι καλλιτέχνες να μπορούν να εξαιρούν τα έργα τους από τη χρήση για την εκπαίδευση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης.