Ισπανία: Ο αυτόματος μοναχός του 16ου αιώνα που έσωσε τη μοναρχία - Ένα θαύμα της ρομποτικής

Τον 16ο αιώνα, το μέλλον της ισπανικής μοναρχίας βρισκόταν στα πρόθυρα της κατάρρευσης. Ο Κάρολος της Αυστρίας, πρίγκιπας της Αστούριας και γιος του Φιλίππου Β', υπέστη μια σοβαρή πτώση από σκάλα που προκάλεσε πυρετό, παραλήρημα και απώλεια της όρασης. Η κατάσταση έγινε απελπιστική: δεκάδες γιατροί από όλη την Ευρώπη προσπάθησαν να τον σώσουν χωρίς επιτυχία, ενώ στην αυλή πολλαπλασιάστηκαν οι προσευχές, οι πομπές και οι θρησκευτικές τελετές.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Ο βασιλιάς, ένας από τους ισχυρότερους μονάρχες στον κόσμο, ήταν αβοήθητος. Κυβερνούσε εδάφη στην Ευρώπη, την Αμερική και την Ασία, αλλά δεν μπορούσε να βοηθήσει τον γιο του. Σύμφωνα με τους ιστορικούς, ο Φίλιππος Β' γονάτισε στο κρεβάτι του πρίγκιπα και υποσχέθηκε στον Θεό ότι αν ο γιος του θεραπευόταν, θα του ανταπέδιδε τη χάρη με ένα θαύμα.

Λίγες ημέρες αργότερα, ο διάδοχος άρχισε να αναρρώνει. Αρχικά ανέκτησε την όρασή του και, εβδομάδες αργότερα, φάνηκε εντελώς θεραπευμένος. Το θαύμα, σύμφωνα με τον θρύλο, είχε συμβεί.

Ο ίδιος ο πρίγκιπας αφηγήθηκε τότε ένα όνειρο: ένας Φραγκισκανός μοναχός είχε έρθει στο κρεβάτι του και του ανακοίνωσε ότι θα θεραπευόταν. Η περιγραφή έμοιαζε πολύ με τον Ντιέγκο ντε Αλκάλα, έναν μοναχό που είχε πεθάνει έναν αιώνα νωρίτερα. Ο Φίλιππος Β', απελπισμένος κατά τη διάρκεια της ασθένειάς του, είχε διατάξει να μεταφερθούν τα λείψανά του στο δωμάτιο του διαδόχου.

Ο βασιλιάς αποφάσισε τότε να εκπληρώσει την υπόσχεσή του. Ανέθεσε στον ωρολογοποιό και μηχανικό Χουανέλο Τουριάνο να δημιουργήσει έναν μηχανικό μοναχό εμπνευσμένο από τον Ντιέγκο ντε Αλκάλα. Το αποτέλεσμα ήταν ένα από τα πιο εκπληκτικά δημιουργήματα της Αναγέννησης.

Κατασκευασμένος από ξύλο και σίδερο γύρω στο 1562, ο μοναχός έχει μήκος μόλις 40 εκατοστά, αλλά εκτελεί πολύπλοκες κινήσεις: περπατάει, γυρίζει το κεφάλι του, κινεί τα μάτια, χτυπάει το στήθος, φιλάει έναν σταυρό και μοιάζει να προσεύχεται καθώς κινείται προς τα εμπρός. Όλα αυτά κινούνται από έναν μηχανισμό ρολογιού που είναι κρυμμένος στο εσωτερικό του.

Περισσότεροι από τέσσερις αιώνες μετά, το ομοίωμα εξακολουθεί να λειτουργεί. Σήμερα φυλάσσεται στο Εθνικό Μουσείο Αμερικανικής Ιστορίας του Σμιθσόνιαν στην Ουάσιγκτον, όπου συνεχίζει να περπατά και να προσεύχεται όπως έκανε τον 16ο αιώνα.

Αν και η ιστορία αναμειγνύει μηχανική και θρύλους, ο μοναχός αποτελεί ένα από τα πρώτα παραδείγματα ρομποτικής μηχανικής στην ιστορία και μια απόδειξη της γοητείας της Αναγέννησης για τις μηχανές που ήταν ικανές να μιμηθούν τη ζωή.

Χουανέλο Τουριάνο: H ιδιοφυΐα που γοήτευσε τους αυτοκράτορες

Ο Χουανέλο Τουριάνο, που γεννήθηκε στην Κρεμόνα γύρω στο 1500 και πέθανε στο Τολέδο το 1585, ήταν ένας από τους σπουδαιότερους επιστήμονες της ισπανικής Αναγέννησης. Ωρολογοποιός του Καρόλου Α΄ και του Φιλίππου Β΄, διακρίθηκε για τη δημιουργία ομοιομάτων που κινούνταν με μηχανισμούς ρολογιού.

Η εφευρετικότητά του εξέπληξε τους συγχρόνους του και προκάλεσε ακόμη και υποψίες. Λέγεται ότι μια από τις κούκλες του περπατούσε στους δρόμους του Τολέδο συλλέγοντας ελεημοσύνες, γεγονός που οδήγησε σε έρευνες από την Ιερά Εξέταση, η οποία είδε σε αυτά τα θαύματα κάτι που έμοιαζε με το διαβολικό. Ένα άλλο δημιούργημα, έφερνε πρωινό στον αυτοκράτορα. Τουλάχιστον τέσσερα από αυτά τα τεχνουργήματα έχουν διασωθεί μέχρι σήμερα,

-Μια μουσική κυρία με λαούτο, που φυλάσσεται στο Μουσείο Ιστορίας της Τέχνης στη Βιέννη, η οποία προσομοιώνει το παίξιμο του οργάνου.

-Ένας δεύτερος γενειοφόρος μοναχός, που χρονολογείται γύρω στο 1560, εκτίθεται στο Γερμανικό Εθνικό Μουσείο στο Μόναχο.

- Ο λεγόμενος «κωδωνοκρουστής», ένας φαλακρός μοναχός που χτυπάει μια καμπάνα καθώς κινείται, στο Μουσείο Εφαρμοσμένων Τεχνών της Βουδαπέστης.

Όλα μοιράζονται παρόμοιες διαστάσεις και πολύπλοκους εσωτερικούς μηχανισμούς, ικανούς να εκτελούν συντονισμένες κινήσεις που προδικάζουν τη σύγχρονη ρομποτική. Ξεχασμένη ιδιοφυΐα, διασκορπισμένη κληρονομιά.

Τα αυτόματα του Χουανέλο Τουριάνο εγκατέλειψαν την Ισπανία με την πάροδο των αιώνων και σήμερα βρίσκονται διάσπαρτα σε όλη την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Κανένα δεν έχει παραμείνει στη χώρα όπου σχεδιάστηκε. Ο δημιουργός τους, παρά το γεγονός ότι υπηρέτησε αυτοκράτορες και βασιλιάδες, πέθανε στο Τολέδο το 1585 σε συνθήκες φτώχειας, μια συχνή μοίρα για πολλούς καινοτόμους της εποχής του.

Ωστόσο, η κληρονομιά του συνεχίζει να ζει. Κάθε φορά που ο μικρός μηχανικός μοναχός του 16ου αιώνα κάνει ένα βήμα, γυρίζει το κεφάλι του ή χτυπάει το στήθος του, υπενθυμίζει ότι η Ισπανία υπήρξε, πριν από 400 και πλέον χρόνια, πρωτοπόρος σε μια τεχνολογία που σήμερα καθορίζει το μέλλον: τη ρομποτική.