Ο συντηρητικός δισεκατομμυριούχος Βενσάν Μπολορέ λέει ότι η Grasset «θα συνεχίσει» μετά τη μαζική έξοδο δεκάδων συγγραφέων
Περισσότεροι από 300 συγγραφείς και παράγοντες του εκδοτικού κόσμου, με επικεφαλής τους Λέιλα Σλιμάνι, Βιρζινί Ντεσπέντες και Εμμανυέλ Καρέρ, ζήτησαν τη δημιουργία μιας «ρήτρας συνείδησης», σε άρθρο γνώμης που δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα La Tribune Dimanche (πηγή στα Γαλλικά). Η κίνηση έρχεται μετά την ανακοίνωση 170 συγγραφέων νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, που επέλεξαν να αποχωρήσουν από τον εκδοτικό οίκο Grasset. Η απόφαση αποτελεί αντίδραση στην απομάκρυνση του Ολιβιέ Νόρα.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Οι συγγραφείς αναστάτωσαν τον συνήθως σιωπηλό κόσμο των γαλλικών εκδόσεων αρνούμενοι να εκδώσουν νέα έργα στον Grasset μετά την αποχώρηση του διευθύνοντος συμβούλου, για την οποία κατηγορούν τον Μπολορέ. Σε ανοιχτή επιστολή τους μετά την ομαδική τους αποχώρησή, κατήγγειλαν «απαράδεκτη επίθεση στην ανεξαρτησία» του εκδοτικού οίκου που ιδρύθηκε το 1907.
«Ήρθε η ώρα να τραβήξουμε μια γραμμή. Αυτό το όριο έχει ένα όνομα: ρήτρα συνείδησης. Υπάρχει για τους δημοσιογράφους. Πρέπει να επεκταθεί, όχι για να αποδυναμωθούν οι εταιρείες, αλλά για να αποκατασταθεί η βασική ισορροπία μεταξύ της ελευθερίας της επιχείρησης και της ελευθερίας να μην υπηρετούμε αυτό που αποδοκιμάζουμε», ζήτησαν οι 308 υπογράφοντες την επιστολή, που δημοσιεύθηκε την Κυριακή 19 Απριλίου.
Ως αποτέλεσμα της ιδεολογικής μετατόπισης που έχει προωθήσει στον όμιλο ο Βενσάν Μπολορέ, ο συντηρητικός επιχειρηματίας που ελέγχει την Hachette, τον νούμερο ένα εκδοτικό οίκο βιβλίων της Γαλλίας και μητρική εταιρεία της Grasset, «οι συγγραφείς βλέπουν τα εκδοτικά τους δικαιώματα και το έργο τους να τίθενται υπό τον έλεγχο ενός μετόχου του οποίου την εκδοτική πολιτική αμφισβητούν. Οι εργαζόμενοι συμμετέχουν στη διάδοση πολιτικού λόγου τον οποίο αποδοκιμάζουν. Οι εκδότες δημοσιεύουν έργα των οποίων τη λογοτεχνική αξία δεν συμμερίζονται. Τελικά, η πολυφωνία διαγράφεται υπέρ μιας συγκεκριμένης πολιτικής γραμμής», αναφέρεται στο κείμενο.
Στους υπογράφοντες περιλαμβάνονται συγγραφείς από διάφορους εκδοτικούς οίκους, μεταξύ των οποίων οι Λέιλα Σλιμάνι (Gallimard) και ο Ερβέ Λε Τελιέ (Gallimard), καθώς και στελέχη της Grasset, όπως οι Γκαέλ Φαίη και Μπερνάρ-Ανρί Λεβί, και πρόσφατοι νικητές του Prix Goncourt, όπως ο Ζαν-Μπατίστ Άντρια. Για τους υπογράφοντες, «η απόλυση του Ολιβιέ Νορά, διευθύνοντος συμβούλου της Grasset είναι ενδεικτική μιας εξαιρετικά αρνητικής πορείας».
Σύμφωνα με τους υπογράφοντες, επηρεάζεται ένας ολόκληρος τομέας, από τους επικοινωνιολόγους μέχρι τους βιβλιοπώλες και τους εργαζόμενους. « Η γαλλική νομοθεσία δεν έχει καμία πρόβλεψη γι' αυτούς. Τους λέει να δεχτούν ή να φύγουν. Φεύγοντας σημαίνει ότι εγκαταλείπουν χρόνια προϋπηρεσίας, δικαιώματα και μια σταθερότητα που μερικές φορές χτίστηκε επί δεκαετίες. Το να μείνουν σημαίνει να συναινέσουν σε μια μορφή ηθικής ασυμφωνίας», υποστηρίζουν.
Η σοσιαλιστής γερουσιαστής Σιλβί Ρομπέρ, ηγετική φυσιογνωμία της βιομηχανίας του βιβλίου, επίσης ζήτησε τη δημιουργία μιας «ρήτρας συνείδησης» για τους συγγραφείς «σε περίπτωση ριζικής αλλαγής της εκδοτικής γραμμής». Το μέτρο αυτό υποστηρίζεται επίσης από τον βουλευτή των Οριζόντων Ζερεμί Πατριέ-Λεϊτούς, πρόεδρο της εξεταστικής επιτροπής για τη δημόσια ραδιοτηλεόραση.
Ο βουλευτής δήλωσε στο AFP ότι «επεξεργάζεται έναν νόμο» που θα επιτρέπει «την υποχρεωτική και αυτόματη συμπερίληψη στα εκδοτικά συμβόλαια μιας ρήτρας γνωστής ως intuitu personae», ανοίγοντας τον δρόμο για τη λύση των συμβολαίων των συγγραφέων. Όταν ρωτήθηκε σχετικά με την πρόταση αυτή, ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν ζήτησε να υπάρξει «σκέψη και διάλογος», χωρίς να λάβει οριστικές αποφάσεις. Είναι «ένα ζήτημα που θα προκύψει», σημείωσε.
«Η Grasset θα συνεχίσει παρά τις αντιδράσεις μιας μικρής κάστας»
Από την πλευρά του, ο συντηρητικός δισεκατομμυριούχος Βενσάν Μπολορέ υποσχέθηκε να βρει νέους συγγραφείς για έναν από τους πιο διάσημους εκδοτικούς οίκους της Γαλλίας, μετά την αποχώρηση όσων αμφισβητούν την πολιτική του.
Ο Μπολορέ, ένας ευσεβής καθολικός που έχει επενδύσει μέρος της οικογενειακής του περιουσίας σε μια αυτοκρατορία μέσων ενημέρωσης σύμφωνα με τις συντηρητικές του πεποιθήσεις, δήλωσε έκπληκτος από την «αναταραχή» στον εκδοτικό οίκο, αλλά επέμεινε ότι θα συνεχίσει.
Σε σπάνια δήλωσή του στην Journal du Dimanche (πηγή στα Γαλλικά), της οποίας επίσης είναι ιδιοκτήτης, ο Μπολορέ επέκρινε «μια μικρή κάστα που πιστεύει ότι είναι υπεράνω όλων και που συνεταιρίζεται και υποστηρίζει τον εαυτό της».
Παρά τις διαμαρτυρίες, «η Grasset θα συνεχίσει και όσοι αποχωρήσουν θα επιτρέψουν σε νέους συγγραφείς να εκδοθούν, να προωθηθούν, να αναγνωριστούν και να εκτιμηθούν», δήλωσε ο Μπολορέ.
Η οικογένεια Μπολορέ έκανε την περιουσία της μέσω των λιμανιών και του εμπορίου στην Αφρική. Το 2023, ο μεγιστάνας αγόρασε τον όμιλο Hachette, στον οποίο ανήκουν η Grasset και άλλοι μεγάλοι εκδοτικοί οίκοι, καθώς και τα συνδρομητικά κανάλια Canal+ και C-News, ο ραδιοφωνικός σταθμός Europe 1 και περιοδικά όπως το Elle.
Η απόφαση χαιρετίστηκε από τους συντηρητικούς, οι οποίοι βλέπουν την κίνηση ως εξισορρόπηση αυτού που θεωρούν ως επίμονη αριστερή προκατάληψη στα γαλλικά μέσα ενημέρωσης. Ο Ολιβιέ Νορά, από την πλευρά του, είχε εγγυηθεί για την ανεξαρτησία του Grasset μετά την εξαγορά της Hachette από τον Μπολορέ.
«Όσον αφορά τις επιθέσεις κατά της ιδεολογίας μου, θα ήθελα να επαναλάβω για άλλη μια φορά ότι είμαι χριστιανοδημοκράτης και οι διευθυντές της Hachette θα συνεχίσουν να εκδίδουν όλους τους συγγραφείς που το επιθυμούν», απάντησε ο Μπολορέ.
Επεσήμανε ότι ο Νορά, ο οποίος διηύθυνε τον εκδοτικό οίκο επί 26 χρόνια, είχε παραιτηθεί μετά από διαφωνία σχετικά με την ημερομηνία έκδοσης ενός βιβλίου του Γαλλοαλγερινού συγγραφέα Μπουαλέμ Σανσάλ, ο οποίος είχε αποφυλακιστεί στην Αλγερία το προηγούμενο έτος.
Επέκρινε επίσης τη διαχείριση του Grasset από τον Νορά (πολύ απογοητευτική οικονομική απόδοση του Maison Grasset), επισημαίνοντας ότι, παρά την πτώση των πωλήσεων κατά 25% το 2025, ο μισθός του Νορά είχε αυξηθεί από 830.000 ευρώ σε 1 εκατομμύριο ευρώ (από 977.000 δολάρια σε 1,17 εκατομμύρια δολάρια).
Ο Νορά θα αντικατασταθεί από έναν έμπιστο του δισεκατομμυριούχου, τον Ζαν- Κριστόφ Τιερί, διευθύνοντα σύμβουλο του ομίλου Louis Hachette.
Ο Μπολορέ, ο οποίος προχώρησε σε σειρά επενδύσεων στη δεκαετία του 2010, κατέχει επίσης τον όμιλο Canal+ και τα Prisma Media (Voici, Capital, Femme actuelle, κ.λπ.) και Lagardère media (Europe 1, JDD).
Η Fayard, το CNews, το Europe 1 και το JDD κατηγορούνται τακτικά από αριστερούς πολιτικούς για προώθηση συντηρητικών και ακροδεξιών απόψεων, κάτι που τα μέσα ενημέρωσης κατηγορηματικά αρνούνται.