Σύμφωνα με τους ενυδρειολόγους, πλέον η ίδια η φύση «υπαγορεύει» την ολοκλήρωσή της
Η εργασία απαιτεί την ακρίβεια ενός χάρακα και ενός τριγώνου. Με λεπτομέρεια και φροντίδα, ένας ενυδρειολόγος του Ενυδρείου της Λισαβόνας λειαίνει την άμμο στο ενυδρείο της έκθεσης «Βυθισμένα Δάση».
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η δουλειά απαιτεί παρατεταμένες καταδύσεις. Η εξομάλυνση του βυθού, με την εξάλειψη κάθε ίχνους διαταραχής ή ανθρώπινης παρουσίας, αποτελεί το τελευταίο στάδιο μετά το κλάδεμα των φυτών που συνθέτουν το οικοσύστημα. Ελαφριές αλλά ακριβείς τομές διαμορφώνουν τη βλάστηση σε αυτό το ενυδρείο μήκους 40 μέτρων, το οποίο περιέχει συνολικά 160.000 λίτρα γλυκού νερού. Σχεδιάστηκε πριν από περισσότερα από δέκα χρόνια από τον Ιάπωνα καλλιτέχνη Τακάσι Αμάνο.
Κάθε ημέρα, πριν ανοίξουν οι πόρτες για το κοινό, οι ενυδρειολόγοι που είναι υπεύθυνοι για τη συντήρηση καταδύονται για εργασίες καθαρισμού και φροντίδας. Από το 2015, όταν άνοιξε, η έκθεση έχει συγκεντρώσει περίπου 11.000 ώρες εξειδικευμένων καταδύσεων, με στόχο τη διατήρηση του αρχικού οράματος του δημιουργού.
«Είναι σχεδόν αδιανόητο. Κανένα άλλο ενυδρείο δεν έχει τόσες ώρες εργασίας μέσα στο νερό και αυτό είναι απολύτως απαραίτητο, καθώς πρόκειται για ένα ενυδρείο 40 μέτρων», δήλωσε στο Euronews ο Τιάγκο Ρέις, συντονιστής ειδών στο Ενυδρείο της Λισαβόνας.
«Παραμένει το μεγαλύτερο “nature aquarium” στον κόσμο, γι’ αυτό και το χωρίζουμε σε ζώνες. Υπάρχει πρόγραμμα καταδύσεων και περίπου 3 έως 4 άτομα καταδύονται καθημερινά, ώστε να διατηρούν τα πάντα ακριβώς όπως τα οραματίστηκε ο δημιουργός, Τακάσι Αμάνο».
Φωτογράφος τοπίου και μία από τις σημαντικότερες μορφές παγκοσμίως στο aquascaping, ο Τακάσι Αμάνο απεβίωσε τέσσερις μήνες μετά τα εγκαίνια της έκθεσης. Ο ίδιος οραματίστηκε αυτό το ενυδρείο, το οποίο εξακολουθεί να θεωρείται το μεγαλύτερο «φυσικό ενυδρείο» στον κόσμο — μια έννοια που επίσης του αποδίδεται — και βασίζεται στην αναπαράσταση ενός οικοσυστήματος, όπου φυτά και οργανισμοί αλληλεπιδρούν και συνυπάρχουν, εμπνευσμένοι από τους μηχανισμούς της φύσης.
Για έμπνευση και καθοδήγηση, ο Τακάσι Αμάνο ταξίδεψε σε δάση σε πολλές ηπείρους, αφιερώνοντας τη ζωή του στην ενίσχυση της περιβαλλοντικής συνείδησης και στην ανάδειξη της σημασίας της προστασίας των οικοσυστημάτων. Το ενυδρείο θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της κληρονομιάς του.
Το τέλος μιας εποχής
Σχεδιασμένη αρχικά για τρία χρόνια, η προσωρινή έκθεση ξεπέρασε κατά πολύ το προβλεπόμενο χρονικό της όριο. «Αυτό συνέβη επειδή το ενυδρείο κατάφερε, με την πάροδο του χρόνου, να εκπληρώνει και να διατηρεί τον στόχο του, που ήταν να δημιουργεί ένα συναίσθημα στους επισκέπτες», εξηγεί ο Τιάγκο Ρέις.
Μετά από 11 χρόνια και περισσότερους από δέκα εκατομμύρια επισκέπτες, ο κύκλος του Τακάσι Αμάνο στο ενυδρείου ολοκληρώνεται. «Πιστεύουμε ότι αν παρατείναμε τη λειτουργία του ενυδρείου, θα μπορούσαμε να παραβιάσουμε το όραμα του ίδιου του δημιουργού, καθώς με την πάροδο του χρόνου το ενυδρείο αλλάζει. Θα ήταν κάπως ασέβεια να το διατηρήσουμε επ’ αόριστον», σημειώνει.
Από τις 30 Ιουνίου, η έκθεση δεν θα είναι πλέον διαθέσιμη στο κοινό — ένα τέλος κύκλου, όπως ακριβώς το είχε προβλέψει ο ίδιος ο Τακάσι Αμάνο.
«Αποδεχόμαστε αυτό το κλείσιμο, καθώς πίσω από τη δημιουργία του ενυδρείου υπάρχει και μια ιαπωνική φιλοσοφία, η φιλοσοφία wabi-sabi, που μας υπενθυμίζει ότι τίποτα δεν είναι αιώνιο. Ο ίδιος ο Τακάσι Αμάνο είχε πει ότι το ενυδρείο θα φτάσει στο τέλος του και πρέπει να το αποδεχτούμε, γιατί πρόκειται για τη φυσική εξέλιξη αυτού του οικοσυστήματος», προσθέτει.
Πρόκειται για μια «ζωντανή» έκθεση που θα δώσει νέα ζωή στα είδη που φιλοξενεί. Τα ζώα θα μεταφερθούν σε άλλα ιδρύματα που πληρούν τις προδιαγραφές ευζωίας που εφαρμόζει το ενυδρείο, σύμφωνα με τον Τιάγκο Ρέις. «Μετά το κλείσιμο, το ενυδρείο θα παραμείνει σε λειτουργία έως ότου βρεθούν οι κατάλληλοι φορείς για τη φιλοξενία τους».
Το ενυδρείο φιλοξενεί περίπου 40 είδη τροπικών ψαριών γλυκού νερού, 46 είδη υδρόβιων φυτών και περισσότερους από 10.000 ζωντανούς οργανισμούς. Σύμφωνα με το ενυδρείο, η δομή του περιλαμβάνει 12 τόνους άμμου, 25 τόνους ηφαιστειακής πέτρας και 78 κορμούς δέντρων.
Ανακαλύπτοντας ξανά τα «Βυθισμένα Δάση»
Παρότι η εμβληματική έκθεση πλησιάζει στο τέλος της, το κοινό μπορεί ακόμη να την επισκεφθεί. Όσοι την έχουν ήδη δει, έχουν την ευκαιρία να ανακαλύψουν εκ νέου το όραμα του Τακάσι Αμάνο μέσα από νέες εμπειρίες.
Κατόπιν κράτησης, είναι δυνατή η ξενάγηση στα παρασκήνια του ενυδρείου, διάρκειας περίπου 60 λεπτών, με τη συνοδεία θαλάσσιου εκπαιδευτή, όπου παρουσιάζονται οι καθημερινές διαδικασίες φροντίδας και άγνωστες πτυχές της λειτουργίας του.
«Προσφέρουμε ξεναγήσεις στα παρασκήνια, όπου μπορεί κανείς να δει όλα τα εργαλεία που χρησιμοποιούμε, καθώς και εκείνα που χρησιμοποιήθηκαν από ιαπωνικές ομάδες σε συνεργασία με το ενυδρείο. Μπορεί να δει τον τρόπο εργασίας μας, γιατί στην πραγματικότητα κανένα άλλο ενυδρείο στον κόσμο δεν έχει τολμήσει κάτι αντίστοιχο», εξηγεί ο Τιάγκο Ρέις.
Επιπλέον, σε συγκεκριμένες ημέρες, οι επισκέπτες έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν ζωντανά τη διαδικασία κλαδέματος κατά τη διάρκεια του ωραρίου λειτουργίας.