Τραγουδώντας την αλήθεια στην εξουσία: Τα καλύτερα τραγούδια διαμαρτυρίας της τελευταίας δεκαετίας

ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ: Το άρθρο περιέχει γλώσσα που κάποιοι μπορεί να θεωρήσουν προσβλητική.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

«Όλη αυτή η ιστορία με την τέχνη για την τέχνη είναι βλακείες. Τι λένε αυτοί οι άνθρωποι; Προσπαθείς σοβαρά να μου πεις ότι ο Σαίξπηρ και ο Αισχύλος δεν έγραφαν για βασιλιάδες; Κάθε καλή τέχνη είναι πολιτική! Δεν υπάρχει τέχνη που να μην είναι. Και όσοι προσπαθούν με νύχια και με δόντια να μην είναι πολιτικοί, είναι πολιτικοί ακριβώς επειδή λένε: “Λατρεύουμε το κατεστημένο”.» - Toni Morrison -

Παρά όσα κάποιοι, μάλλον ανόητα, υποστηρίζουν, πολιτισμός και πολιτική πάνε χέρι-χέρι. Η τέχνη σε όλες της τις μορφές είναι ένας καθρέφτης στραμμένος προς τον κόσμο, που αντανακλά τα ταραγμένα χρόνια στα οποία ζούμε.

Η μουσική έχει γνωρίσει το μερίδιό της σε εξέγερση και αντίσταση μέσα από τραγούδια διαμαρτυρίας, με μουσικούς που αξιοποιούν την τέχνη τους ως εργαλείο καταγγελίας, ενδυνάμωσης, κινητοποίησης και έμπνευσης για αλλαγή.

Από την Aretha Franklin μέχρι τους Rage Against The Machine, περνώντας από τις Nina Simone, Fela Kuti, Bob Marley, Marvin Gaye, Bob Dylan, NWA, Public Enemy, Dead Kennedys, The Clash και Bikini Kill (για να αναφέρουμε μόνο μερικούς), η παράδοση των καλλιτεχνών που κυκλοφορούν πολιτικά και κοινωνικά στρατευμένα τραγούδια κάθε άλλο παρά καινούργια είναι.

Όσοι ισχυρίζονται ότι η εποχή των τραγουδιών διαμαρτυρίας κορυφώθηκε τη δεκαετία του 1970, απλώς δεν προσέχουν αρκετά: η τέχνη του protest song είναι σήμερα ζωντανή και δραστήρια, με καλλιτέχνες όπως οι System Of A Down, Run The Jewels, Kendrick Lamar και Fontaines D.C. να συνεχίζουν να εκφράζουν τη διαφωνία τους μέσα από τη μουσική. Μόνο φέτος, είδαμε τον Bruce Springsteen να κυκλοφορεί το ‘Streets Of Minneapolis’, ένα τραγούδι διαμαρτυρίας που καταγγέλλει τον «Βασιλιά Τραμπ και τον ιδιωτικό του στρατό» μετά τη δολοφονία των Alex Pretti και Rennee Good από πράκτορες της ICE· τους U2 να κυκλοφορούν δύο EΡ με έντονο πολιτικό φορτίο· και τους Massive Attack να συνεργάζονται με τον Tom Waits για να κυκλοφορήσουν έναν από τους πιο δυνατούς ύμνους διαμαρτυρίας του 21ου αιώνα.

Μπορεί η μουσική να αλλάξει τον κόσμο; Σίγουρα μπορεί να αφυπνίσει συνειδήσεις και να δώσει δύναμη σε όσους επιλέγουν να την ακούσουν.

Ακολουθεί η –αναπόφευκτα– ελλιπής λίστα μας με τα πιο επιδραστικά τραγούδια διαμαρτυρίας των τελευταίων 10 ετών: έργα ανθρώπων που πιστεύουν ότι η μουσική όντως έχει τη δύναμη να αλλάζει τα πράγματα προς το καλύτερο.

Beyoncé & Kendrick Lamar – Freedom (2016)

Από την κυκλοφορία του το 2016, αυτό το gospel-rock κομμάτι έχει γίνει ύμνος για διάφορα κοινωνικά και πολιτικά κινήματα – πιο χαρακτηριστικά για τις διαδηλώσεις μετά τη δολοφονία του George Floyd το 2020 και για την προεδρική καμπάνια της Kamala Harris το 2024. Είναι ένα τραγούδι για τις διακρίσεις και τις προκαταλήψεις, που αντιστέκεται στην καταπίεση σε όλες της τις μορφές. Όταν η Beyoncé τραγουδά «I can’t move», ο στίχος αντηχεί το «I can’t breathe» – τα τελευταία λόγια του Eric Garner πριν πεθάνει από ασφυξία από τα χέρια της αστυνομίας. Σύμφωνα με μια έρευνα των New York Times το 2020 (πηγή στα Αγγλικά), αυτές οι τρεις λέξεις ειπώθηκαν από περισσότερους από 70 ανθρώπους που πέθαναν ενώ κρατούνταν από την αστυνομία στις ΗΠΑ.

Βασικοί στίχοι: «Freedom / Freedom / I can't move / Freedom, cut me loose»

Pussy Riot – Putin Lights Up The Fires (2016)

Το ρωσικό φεμινιστικό punk rock κολεκτίβο Pussy Riot έχει εξεγερθεί ενάντια στην καταπίεση, την ομοφοβία, τον σεξισμό και ήταν από τα πρώτα συγκροτήματα που έβαλαν στο στόχαστρο τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Πολλά τραγούδια τους τον κατονομάζουν (έρχονται στον νου τα ‘Organs’ και ‘Putin Has Pissed Himself’), και το ‘Putin Lights Up The Fires’ ξεχωρίζει ως ένα punk άσμα για το οποίο θα ήταν περήφανες και οι Bikini Kill. Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι ότι το κολεκτίβο έχει καταστήσει απολύτως σαφές πως ακόμη και μπροστά στην προοπτική φυλάκισης, η σιωπή δεν είναι επιλογή.

Βασικοί στίχοι: (μετάφραση) «Η χώρα βγαίνει με θάρρος στους δρόμους / Η χώρα ετοιμάζεται να αποχαιρετήσει το καθεστώς / Η χώρα είναι μια σφήνα φεμινιστριών / Κι ο Πούτιν φεύγει»

Kae Tempest – Europe Is Lost (2016)

Στο ‘Europe Is Lost’, η Kae Tempest δημιουργεί μια κοφτερή και καταιγιστική κραυγή αφύπνισης. Είναι ένα κάλεσμα να τελειώνουμε με την απάθεια και τον «ακτιβισμό του καναπέ» τύπου “thoughts and prayers”. Μπροστά στο χάος του κόσμου, ξεγυμνώνει σκληρές αλήθειες και την ίδια μας την υποκρισία όταν αντικρίζουμε την απόγνωση που διαδραματίζεται ακριβώς μπροστά μας. Αποτελεί ιδανικό συμπλήρωμα στο τραγούδι της του 2019 ‘People’s Faces’ – ένα σπαρακτικό κομμάτι για τη διαλυμένη Βρετανία, τις πληγές του Brexit και τη παρηγοριά που μπορεί να βρει κανείς στα πρόσωπα των ανθρώπων.

Βασικοί στίχοι: «Την ίδια στιγμή, ο κόσμος πέθαινε κατά σωρούς / Και όχι, κανείς δεν το πρόσεξε / Ε, μερικοί το πρόσεξαν / Φαινόταν από το emoji που ανάρτησαν»

Anohni – Drone Bomb Me (2016)

Ένα δυνατό αλλά εύθραυστο τραγούδι για τη γεωπολιτική, τον πόλεμο με drones και την απογύμνωση της ανθρώπινης αξίας, το 'Drone Bomb Me' είναι ένας φόρος τιμής σε ένα μικρό κορίτσι από το Αφγανιστάν, του οποίου η οικογένεια έχει σκοτωθεί. Το τραγούδι αφηγείται πώς πλέον επιθυμεί την ίδια μοίρα. Περιλαμβάνεται στο εύγλωττα τιτλοφορημένο άλμπουμ 'Hopelessness', στο οποίο υπάρχει και το ‘4 Degrees’ – ένα στρατευμένο κομμάτι για την υποκρισία μας απέναντι στην κλιματική αλλαγή.

Βασικοί στίχοι: «Drone bomb me / Ρίξε μου βόμβα από τα βουνά / Και μέσα στη θάλασσα»

Nadine Shah – Out The Way (2017)

Στο πολιτικά φορτισμένο τρίτο άλμπουμ της ‘Holiday Destination’ (τη συνέχεια του υπέροχου ‘Fast Food’), το ‘Out The Way’ καταπιάνεται με τον εθνικισμό και τη δαιμονοποίηση των μεταναστών από την άκρα δεξιά. Η Shah, η ίδια δεύτερης γενιάς μετανάστρια, καταφέρνει να κάνει τα συγκρουσιακά της τραγούδια ταυτόχρονα δυνατά και μελωδικά υπέροχα, καταγγέλλοντας την αποανθρωποποίηση με τον πιο ουσιαστικό τρόπο.

Βασικοί στίχοι: «Λες "Out the way! Out the way! Out!" / Πού θέλεις να πάω; / Είμαι δεύτερης γενιάς, δεν το ξέρεις;»

Hurray For The Riff Raff – Pa’lante (2017)

Προερχόμενο από την ισπανική φράση «para adelante» («μπροστά», «προχωράμε»), αυτό το τραγούδι – προτελευταίο στο οπωσδήποτε προς ακρόαση άλμπουμ ‘The Navigator’ – είναι η φλογερή έκκληση της Alynda Segarra για επιμονή. Η τραγουδίστρια, με καταγωγή από το Πουέρτο Ρίκο, καταγγέλλει τη συστημική καταπίεση και τη διαγραφή της πολιτισμικής ταυτότητας των Πορτορικανών. Είναι μια κραυγή ελπίδας απέναντι στην οικονομική, πολιτιστική και περιβαλλοντική καταστροφή – και συνάμα απολύτως μαγνητική. Αν ποτέ έχετε την ευκαιρία να δείτε τους Hurray For The Riff Raff ζωντανά, είναι πολύ πιθανό το κομμάτι που θα κλείσει το σετ να είναι το ‘Pa’lante’. Ετοιμαστείτε για ανατριχίλες.

Βασικοί στίχοι: «Αποικιοποιημένος, υπνωτισμένος, γίνε κάτι / Στειρωμένος, απανθρωποποιημένος, γίνε κάτι / Ε, πάρε τον μισθό σου / Και μείνε στην άκρη, γίνε κάτι / Α, κάνε ό,τι καλύτερο μπορείς / Μα γάμησ’ τους όλους τους άλλους, γίνε κάτι»

Kneecap – C.E.A.R.T.A. (2017)

Οι Ιρλανδοί ράπερ Kneecap κυκλοφόρησαν το πρώτο τους single το 2017, με τίτλο που σημαίνει «δικαιώματα». Η ιστορία λέει ότι ένα μέλος του συγκροτήματος και ένας φίλος του έγραψαν με σπρέι τη λέξη σε μια στάση λεωφορείου. Όταν συνελήφθησαν, οι αστυνομικοί – οι επονομαζόμενοι “peelers” – τους ανάγκασαν να περάσουν μια νύχτα στο κρατητήριο επειδή αρνήθηκαν να μιλήσουν αγγλικά. Το περιστατικό αφηγείται στο τραγούδι, αλλά και στη θαυμάσια ταινία Kneecap. Το ‘C.E.A.R.T.A’ απαγορεύτηκε από ορισμένους ραδιοσταθμούς, όμως αυτό δεν εμπόδισε το κομμάτι να συστήσει το συγκρότημα στο ευρύ κοινό. Βοήθησε και το γεγονός ότι η δημοφιλία του τραγουδιού συνέπεσε με την προσπάθεια για την Irish Language Act στο βρετανικό κοινοβούλιο – μια πρωτοβουλία που στόχευε να αναγνωρίσει επίσημα και να προστατεύσει την ιρλανδική γλώσσα.

Βασικοί στίχοι: (μετάφραση) «Δε δίνω δεκάρα για κανέναν Garda / Με αναμμένο τσιγάρο, τρέχω πολύ / Δε θα με δεις να στέκομαι για πολύ»

Childish Gambino – This Is America (2018)

Ο Donald Glover, με το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο Childish Gambino, κυκλοφόρησε αυτό το πιασάρικο αλλά βαθιά πολιτικοποιημένο τραγούδι το 2018. Μιλά για τη ζωή των μαύρων στην Αμερική, καταγγέλλει τον βαθιά ριζωμένο ρατσισμό και αντιτίθεται στη βία που πηγάζει από τις προκαταλήψεις. Τα θέματα αυτά αναδεικνύονται κυρίως μέσα από το καθηλωτικό μουσικό βίντεο, φορτωμένο συμβολισμούς. Με κάθε χρονιά που περνά στις ΗΠΑ, το μήνυμά του γίνεται ακόμη πιο επίκαιρο ως ένα άτυπο «state of the union».

Βασικοί στίχοι: «This is America / Don't catch you slippin' now / Look at how I'm livin' now / Police be trippin' now»

Angèle – Balance Ton Quoi (2019)

Στο απόηχο του κινήματος #MeToo (#BalanceTonPorc στα γαλλικά – «Κάρφωσε το γουρούνι σου»), η Βελγίδα τραγουδίστρια Angèle κυκλοφόρησε ένα ευθύ και χωρίς περιστροφές κομμάτι, στο οποίο σχολιάζει τη μισογυνία που αντιμετωπίζουν καθημερινά οι γυναίκες. Οι στίχοι της καταγγέλλουν το πώς οι γυναίκες εξακολουθούν να αντιμετωπίζονται σαν πολίτες δεύτερης κατηγορίας, ενώ στο εξώφυλλο του single η Angèle φορούσε μπλουζάκι που έγραφε: «Οι γυναίκες χρειάζονται περισσότερο ύπνο από τους άντρες, γιατί το να παλεύεις την πατριαρχία είναι εξουθενωτικό».

Βασικοί στίχοι: (μετάφραση) «Μου λένε, υπονοώντας ταυτόχρονα: “Για όμορφο κορίτσι, δεν είσαι και τόσο χαζή” / “Για αστείο κορίτσι, δεν είσαι και τόσο άσχημη” / “Οι γονείς σου και ο αδερφός σου βοηθούν, κάπου θα είναι χρήσιμοι αυτοί”»

H.E.R. - I Can’t Breathe (2020)

Η H.E.R. κέρδισε το Grammy για Τραγούδι της Χρονιάς και το MTV Video Music Award στην κατηγορία Video For Good για το ‘I Can’t Breathe’ – ένα πένθιμο κομμάτι που απαιτεί αλλαγή μπροστά σε μια τραγωδία που επαναλαμβάνεται. Ο τίτλος και οι στίχοι αναφέρονται στην αστυνομική βαρβαρότητα και τον θεσμοθετημένο ρατσισμό στην καρδιά των ΗΠΑ. Είναι ένα εύγλωττο και ευθύ τραγούδι διαμαρτυρίας, το οποίο πλαισιώνεται από το βίντεο κλιπ με πλάνα από πορείες ανά τον κόσμο ενάντια στην αστυνομική βία και τον ρατσισμό. Το βίντεο αποτίει επίσης φόρο τιμής στα θύματα αστυνομικής βίας, αναφέροντας ονομαστικά, μεταξύ άλλων, τους George Floyd, Ahmaud Arbery και Philando Castile.

Βασικοί στίχοι: «Όλα αυτά τα ονόματα που αρνείσαι να θυμάσαι / Ήταν ο αδερφός κάποιου, φίλος / Ή ο γιος μιας μάνας που κλαίει και λέει / Δεν μπορώ να ανασάνω, μου παίρνεις τη ζωή»

Run The Jewels – A Few Words For The Firing Squad (Radiation) (2020)

Οι Run The Jewels δεν δίστασαν ποτέ να κάνουν δυνατές πολιτικές δηλώσεις, και αυτό το τελευταίο κομμάτι στο εξαιρετικό τέταρτο άλμπουμ τους ‘RTJ4’ είναι ακόμη ένα παράδειγμα της ευφυούς στιχουργίας και του μαχητικού τους πνεύματος. Είναι μια φλογερή καταδίκη της καταπίεσης και ταυτόχρονα κάλεσμα για την εξέλιξη της κοινωνίας, με τον τίτλο να παραπέμπει στην παράδοση των τελευταίων λόγων πριν από μια εκτέλεση. Η αναφορά στο «απόσπασμα εκτέλεσης» υποδηλώνει ότι το άτομο πρόκειται να σκοτωθεί από ένα καταπιεστικό καθεστώς. Πολλοί στίχοι παραπέμπουν σε παλιότερα τραγούδια διαμαρτυρίας, όπως η εικόνα σωμάτων κρεμασμένων σαν «strange fruit» – άμεσος υπαινιγμός στο τραγούδι της Billie Holiday για τα λιντσαρίσματα μαύρων στις ΗΠΑ.

Βασικοί στίχοι: «Αυτό είναι για τους καλοπροαίρετους που οι κακοπροαίρετοι χρησιμοποίησαν και μετά κακοποίησαν / Για τους αλήτες της αλήθειας δεμένους στον πάσσαλο, αφημένους δαρμένους, σακατεμένους, μελανιασμένους / Για εκείνους των οποίων το σώμα κρεμόταν από δέντρο σαν ένα κομμάτι παράξενου καρπού / Δώστα όλα, τελευταίες λέξεις στο απόσπασμα εκτέλεσης ήταν: “Άντε γαμηθείτε κι εσείς”»

Fiona Apple – Under The Table (2020)

Η ασύγκριτη Fiona Apple καταγγέλλει εδώ και χρόνια μέσα από τα τραγούδια της σεξιστικές συμπεριφορές, περίπλοκες κοινωνικές σχέσεις και ανισότητες φύλου. Το 2017 κυκλοφόρησε μάλιστα και ένα αντι-Τραμπ τραγούδι, το ‘Tiny Hands’, προς τιμήν της Πορείας των Γυναικών στην Ουάσινγκτον. Τρία χρόνια αργότερα μας χάρισε το αριστούργημά της, το άλμπουμ ‘Fetch The Bolt Cutters’, με τραγούδια-στοιχειά για την άρνηση της σιωπής και τη δυνατότητα απελευθέρωσης μετά την κακοποίηση. Το ‘Under The Table’ είναι ένα από αυτά – ένα παθιασμένο κάλεσμα να απορρίψουμε τις κοινωνικές και πολιτισμικές προσδοκίες που επιβάλλονται διαρκώς στις γυναίκες.

Βασικοί στίχοι: «Κλώτσα με κάτω από το τραπέζι όσο θέλεις / Δεν θα σωπάσω / Δεν θα σωπάσω»

Bob Vylan – We Live Here (2020)

«Αυτό το μέρος έχει γίνει τόσο άσχημο / Αλλά αυτή είναι η γαμημένη μου χώρα / Και ποτέ δεν ήταν γαμημένα όμορφη.» Αυτό το εκρηκτικό κομμάτι από το αμφιλεγόμενο βρετανικό punk-rap ντουέτο Bob Vylan κυκλοφόρησε το καλοκαίρι των διαδηλώσεων του Black Lives Matter και γκρεμίζει με τη μία τα στερεότυπα της Βρετανίας ως δήθεν ανεκτικής χώρας. Ζωγραφίζει την εικόνα μιας χώρας διαλυμένης, που εξακολουθεί να μαστίζεται από ρατσιστική βία.

Βασικοί στίχοι: «Δυνατός μαύρος άντρας που διαμορφώνεται / Μισητός από τον τόπο όπου γεννήθηκα / Αυτή η χώρα τελείωσε, μα είναι περήφανοι που είναι Βρετανοί / Ποιον νομίζουν ότι κοροϊδεύουν;»

Shervin Hajipour – Baraye (2022)

Το 2022, ο Ιρανός τραγουδιστής Shervin Hajipour μοιράστηκε με τον κόσμο το τραγούδι του ‘Baraye’ μέσω μιας ανάρτησης στο Instagram. Το κομμάτι ηχογραφήθηκε ως απάντηση στις διαδηλώσεις που ξέσπασαν μετά τον τραγικό θάνατο της Mahsa Amini, της 22χρονης που συνελήφθη από την «αστυνομία ηθών» του Ιράν επειδή υποτίθεται ότι δεν φορούσε σωστά τη μαντίλα της. Πέθανε από τα τραύματα που υπέστη όσο βρισκόταν υπό κράτηση. Το ‘Baraye’ εξελίχθηκε σε ύμνο του κινήματος «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία». Το δυνατό αυτό τραγούδι έγραψε ιστορία το 2023, όταν κέρδισε το πρώτο βραβείο στην νέα κατηγορία των Grammys «Καλύτερο Τραγούδι για Κοινωνική Αλλαγή». Ανακοινώνοντας τον νικητή, η τότε Πρώτη Κυρία των ΗΠΑ Τζιλ Μπάιντεν περιέγραψε το τραγούδι ως «μια δυνατή και ποιητική κραυγή για ελευθερία και τα δικαιώματα των γυναικών». Ένα χρόνο αργότερα, ο Hajipour καταδικάστηκε σε 3 χρόνια και 8 μήνες με την κατηγορία ότι «ενθάρρυνε και υποκίνησε τον λαό σε εξέγερση προκειμένου να διασαλευθεί η εθνική ασφάλεια». Ευτυχώς, έλαβε χάρη.

Βασικοί στίχοι: (μετάφραση) «Για τα νεύρα που είναι κουρασμένα και άυπνα / Για τους άντρες, την πατρίδα, την αιωνιότητα / Για το κορίτσι που ήθελε ένα αγόρι / ή γυναίκα, ζωή, ελευθερία / Για την ελευθερία / Για την ελευθερία»

Fontaines D.C. - I Love You (2022)

Όπως και οι Kneecap, έτσι και οι Ιρλανδοί post-punkers Fontaines D.C. συνεχίζουν να εκφράζουν την οργή τους για τη σύγχρονη πολιτική πραγματικότητα και τις ακόμη φρέσκες πληγές της ιστορίας, καθώς και την αλληλεγγύη τους στους Παλαιστινίους που αντιμετωπίζουν γενοκτονία. Ο frontman Grian Chatten έχει περιγράψει το ‘I Love You’ ως το πρώτο «ανοιχτά πολιτικό» τραγούδι του συγκροτήματος· ένα υπέροχο κομμάτι που χωρά πολλές αναγνώσεις. Επιφανειακά μοιάζει με ωδή σε έναν αγαπημένο άνθρωπο. Γρήγορα όμως γίνεται σαφές ότι αφορά την Ιρλανδία: ένα τραγούδι διαμαρτυρίας για μια νεολαία παρατημένη, μέσα σε κλίμα πολιτικής αβεβαιότητας. Ειδικό τόσο στην έκκλησή του για αλλαγή στην Ιρλανδία όσο και καθολικό στον τρόπο που περιγράφει το βαρύ συναίσθημα ότι δεν μπορείς ποτέ να επιστρέψεις στον τόπο που κάποτε αγάπησες όπως ήταν, το ‘I Love You’ είναι ένα σύγχρονο αριστούργημα στο πάνθεον των τραγουδιών διαμαρτυρίας.

Βασικοί στίχοι: «Πουλάνε γενοκτονία και μισοσπασμένη περηφάνια, το καταλαβαίνω / Έπρεπε να είμαι εκεί από την αρχή, έπρεπε να είμαι ο γαμημένος άντρας / Ήταν σκαρφάλωμα για τη ζωή, φίλησα κάθε δαχτυλίδι που μου άπλωσαν / Με πότιζαν ποτό, ικανοποίησα κάθε τους απαίτηση»

Rina Sawayama – This Hell (2022)

Το ‘This Hell’ είναι η απάντηση της Γιαπωνέζας-Βρετανίδας τραγουδίστριας Rina Sawayama στους θρησκευτικούς φανατικούς που στοχοποιούν βίαια την κουήρ κοινότητα. Προερχόμενο από το δεύτερο άλμπουμ της ‘Hold The Girl’, το κομμάτι «ανάβει τα αίματα» των ομοφοβικών, καταγγέλλοντας το μίσος και τη μισαλλοδοξία σε έναν ύμνο ενδυνάμωσης για την LGBTQ κοινότητα. Με την κυκλοφορία του τραγουδιού, στη διάρκεια του Pride Month, η Sawayama δήλωσε ότι «ήθελε να γράψει ένα western pop τραγούδι που να γιορτάζει την ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ και την ΑΓΑΠΗ σε μια εποχή που ο κόσμος φαινόταν κολασμένος».

Βασικοί στίχοι: «Δεν ξέρω τι έκανα, αλλά φαίνονται αρκετά έξαλλοι γι’ αυτό / Ο Θεός μας μισεί; Εντάξει λοιπόν / Δέσου, με το χάραμα καλπάζουμε»

Iyah May – Karmageddon (2025)

Η Αυστραλή τραγουδίστρια και πρώην γιατρός σε ΤΕΠ Iyah May έχει συγκεντρώσει μεγάλη προσοχή – αλλά και αντιδράσεις – με το ‘Karmageddon’, το οποίο έχει γίνει viral στα social media. Το τραγούδι – ένα από τα πιο διχαστικά της λίστας – φέρεται να οδήγησε τη δισκογραφική της να τη διαγράψει από το ρόστερ επειδή αρνήθηκε να αλλάξει ορισμένους στίχους. Κάποιοι από αυτούς καταγγέλλουν τις μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες, την cancel culture, τη βία κατά των γυναικών, τα δικαιώματα οπλοκατοχής, έναν «ανθρώπινα κατασκευασμένο ιό» (αναφορά στην COVID) και τη γενοκτονία. Είναι μια «συρραφή» πολλών θεμάτων με μία και μόνη ριπή. Κάποιοι την επαίνεσαν για την «δε με νοιάζει τίποτα» ειλικρίνειά της· άλλοι θρηνούν για το γεγονός ότι το τραγούδι υιοθετήθηκε από την άκρα δεξιά.

Βασικοί στίχοι: «Diss tracks για το πώς θα δείρεις τη βασίλισσά σου / Ενώ ο θάνατος των γυναικών δεν κάνει ούτε θόρυβο / Όσο μας ταΐζουν όλα αυτά τα αποπροσανατολιστικά / Παιδιά σκοτώνονται από τις πράξεις του Ισραήλ»

Massive Attack & Tom Waits – Boots On The Ground (2026)

Η φετινή χρονιά έχει ήδη δώσει αρκετά τραγούδια διαμαρτυρίας – είτε πρόκειται για τον Bruce Springsteen που δείχνει τη μέση στον Τραμπ και αποτίει φόρο τιμής στα θύματα της ICE είτε για τους U2 που κυκλοφορούν ένα πολιτικά φορτισμένο EP που μιλά τόσο για το πώς «η Αμερική θα ξεσηκωθεί απέναντι στους ανθρώπους του ψέματος» όσο και για το πώς μπορεί κανείς να ζει με ενσυναίσθηση σε εποχές βίας. Ίσως το πιο δυνατό κομμάτι μέχρι στιγμής προέρχεται από τους Βρετανούς θρύλους του trip-hop Massive Attack και τον αμερικανό θρύλο της τραγουδοποιίας Tom Waits, που συνεργάστηκαν στο ‘Boots On The Ground’. Ταυτόχρονα «πύραυλος» εναντίον των εγκληματικών πρακτικών της ICE και ευρύτερο σχόλιο στην κατάσταση («Σε ολόκληρο το δυτικό ημισφαίριο, ο κρατικός αυταρχισμός και η στρατιωτικοποίηση των αστυνομικών δυνάμεων συγχωνεύονται ξανά με τη νεοφασιστική πολιτική»), το τραγούδι είναι μοναδικά στοιχειωτικό και αναμφισβήτητα επιδραστικό. Συνοδεύτηκε από ένα συγκλονιστικό βίντεο, στο οποίο χρησιμοποιείται η δουλειά του photo artist thefinaleye (πηγή στα Αγγλικά). Όταν καλλιτέχνες τέτοιου διαμετρήματος παραδίδουν τόσο σπιρτόζικα τραγούδια, είναι δύσκολο να μη νιώσεις ότι ίσως η ανθρωπότητα δεν είναι τελείως καταδικασμένη.

Βασικοί στίχοι: «Και ποιοι στο διάολο είναι όλοι αυτοί οι ομοσπονδιακοί καραγκιόζηδες; / Κρυμμένοι στη Γερουσία σαν φουσκωμένα τσιμπούρια / Κωλοστραβωμένοι αξιωματούχοι με κλιματισμό / Καθισμένοι σε μια αίθουσα γεμάτη στρατιωτικές αφίσες»