Η ηλιακή ενέργεια βοηθά τους Ευρωπαίους να ξεφύγουν από το αυξανόμενο κόστος των ορυκτών καυσίμων, αλλά ειδικοί προειδοποιούν ότι οι λογαριασμοί ρεύματος μπορεί να αυξηθούν λόγω του «φαινομένου ανάκαμψης».
Η ηλιακή ενέργεια έχει χαρακτηριστεί ως το «λαμπρό αστέρι» της ευρωπαϊκής μετάβασης στην καθαρή ενέργεια, λειτουργώντας ως ασπίδα για τα νοικοκυριά απέναντι στα ασταθή σοκ από τα ορυκτά καύσιμα.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Μέσα στον πόλεμο κατά του Ιράν, που έχει εκτοξεύσει τις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, οι Ευρωπαίοι σπεύδουν να αποκτήσουν ενεργειακή ανεξαρτησία.
Στη Γερμανία, η εταιρεία ανανεώσιμων πηγών ενέργειας Enpal BV είδε τα αιτήματα για φωτοβολταϊκά πάνελ να αυξάνονται κατά 30% από την έναρξη της αμερικανοϊσραηλινής σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, ενώ η εταιρεία 1KOMMA5° GmbH αναφέρει επίσης ότι το ενδιαφέρον για την ηλιακή ενέργεια σχεδόν διπλασιάστηκε.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η εταιρεία ενέργειας EON κατέγραψε άνοδο του ενδιαφέροντος για φωτοβολταϊκά κατά 23% μεταξύ 23 Φεβρουαρίου και 1ης Μαρτίου, η οποία εκτοξεύτηκε σε επιπλέον 63% μεταξύ 2 και 8 Μαρτίου.
Δεν είναι μόνο τα κλασικά φωτοβολταϊκά στις στέγες που κερδίζουν έδαφος. Ο σύνδεσμος SolarPower Europe, ένας εμπορικός φορέας με μέλη από τον ευρωπαϊκό κλάδο φωτοβολταϊκών (PV), αναφέρει ότι αυξάνονται και οι πωλήσεις plug-in φωτοβολταϊκών σε όλη την ήπειρο, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι «είναι δύσκολο να αποτυπωθούν με ακρίβεια τα στοιχεία».
Γιατί τα plug-in φωτοβολταϊκά κερδίζουν έδαφος στην Ευρώπη
Η Γερμανία εδώ και χρόνια πρωτοστατεί στην προώθηση των plug-in φωτοβολταϊκών, με πάνω από ένα εκατομμύριο συστήματα να έχουν εγκατασταθεί την περίοδο 2022-2025. Η έκρηξη αυτή αποδίδεται στα κρατικά κίνητρα, που ανταμείβουν τους αγοραστές plug-in φωτοβολταϊκών με εγγυημένες τιμές απορρόφησης, προσφέροντάς τους σταθερή τιμή για κάθε κιλοβατώρα ηλεκτρικής ενέργειας που διοχετεύεται στο δίκτυο.
Η κατάργηση του ΦΠΑ και η κατακόρυφη πτώση των τιμών έχουν επίσης καταστήσει την τεχνολογία πολύ πιο προσιτή. Η υπόλοιπη Ευρώπη έχει κινηθεί πιο αργά στην υιοθέτηση των plug-in φωτοβολταϊκών, αλλά οι αλλαγές στο νομικό πλαίσιο αναμένεται σύντομα να αλλάξουν την εικόνα.
Τον περασμένο Απρίλιο, το Βέλγιο νομιμοποίησε τα πάνελ που εγκαθίστανται από τους ίδιους τους ιδιοκτήτες, επιτρέποντάς τους να αγοράζουν plug-in φωτοβολταϊκά χωρίς να πληρώνουν πιστοποιημένο εγκαταστάτη. Η Ισπανία κατέγραψε επίσης πρόσφατα άνοδο στις πωλήσεις, με την εταιρεία Tornasol Energy να εγκαθιστά πέρυσι ηλιακά κιτ σε περισσότερα από 1.300 σπίτια.
Το Ηνωμένο Βασίλειο είναι η πιο πρόσφατη ευρωπαϊκή χώρα που αίρει τους περιορισμούς στα plug-in φωτοβολταϊκά, ανακοινώνοντας πρόσφατα ότι χαμηλού κόστους πάνελ θα διατίθενται από αλυσίδες λιανικής χαμηλού κόστους, όπως τα Lidl και η Iceland.
Από τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ, μόνο η Σουηδία και η Ουγγαρία εξακολουθούν να απαγορεύουν την αυτοεγκατάσταση plug-in φωτοβολταϊκών.
Plug-in φωτοβολταϊκά ή κλασικά πάνελ στη στέγη: ποια είναι η καλύτερη επιλογή;
Το κόστος των φωτοβολταϊκών στη στέγη στην Ευρώπη διαφέρει σημαντικά, ανάλογα με το μέγεθος του συστήματος και το αν αγοράζεται και μπαταρία αποθήκευσης. Οι τιμές κυμαίνονται από 7.000 έως 30.000 ευρώ. Πολλές όμως χώρες προσφέρουν κίνητρα, όπως επιδοτήσεις, για να βοηθήσουν με το κόστος εγκατάστασης.
Ο χρόνος απόσβεσης των φωτοβολταϊκών στη στέγη εξαρτάται επίσης από πολλούς παράγοντες, όπως η θέση των πάνελ, η ηλιοφάνεια που δέχονται και οι συνήθειες κατανάλωσης ενέργειας.
Ο οργανισμός Energy Savings Trust του Ηνωμένου Βασιλείου εκτιμά ότι, χωρίς να υπολογιστούν οι πληρωμές για την ενέργεια που διοχετεύεται στο δίκτυο, ένα σπίτι στο Λονδίνο με φωτοβολταϊκά στη στέγη μπορεί να εξοικονομεί 650 λίρες (750 ευρώ) τον χρόνο, εάν οι ένοικοι βρίσκονται στο σπίτι όλη μέρα. Το όφελος μειώνεται στις 530 λίρες (611 ευρώ) αν λείπουν μέχρι τις 6 το απόγευμα τις περισσότερες ημέρες.
Αυτό σημαίνει ότι τα φωτοβολταϊκά στη στέγη προσφέρουν σημαντικό όφελος σε όσους καταναλώνουν ηλεκτρική ενέργεια κυρίως τις ώρες της ημέρας, όπως συνταξιούχοι ή άτομα που εργάζονται από το σπίτι.
«Ένα τυπικό σύστημα στη στέγη μπορεί να μειώσει αισθητά τους λογαριασμούς, ιδίως σε σπίτια με υψηλή κατανάλωση στη διάρκεια της ημέρας λόγω φόρτισης ηλεκτρικών αυτοκινήτων ή αντλιών θερμότητας», λέει στην Euronews Earth ο Κίαν Μίλροϊ, ηλεκτρολόγος μηχανικός ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην Heatable (πηγή στα Αγγλικά).
«Το αρχικό κόστος είναι σαφώς υψηλότερο και η απόσβεση χρειάζεται περισσότερο χρόνο, αλλά συνολικά προσφέρει καλύτερη αξία».
Ο Μίλροϊ χαρακτηρίζει τα plug-in φωτοβολταϊκά, που στο Ηνωμένο Βασίλειο διατίθενται από μόλις 400 λίρες (461 ευρώ), περισσότερο ως «συμπληρωματικό προϊόν» που ταιριάζει καλύτερα σε ενοικιαστές, διαμερίσματα ή σε όποιον δεν μπορεί να εγκαταστήσει φωτοβολταϊκά στη στέγη.
«Έχει τα πλεονεκτήματά του, αλλά είναι περιορισμένο», εξηγεί. «Είναι πολύ πιο εύκολο στην εγκατάσταση, αλλά δεν παράγει αρκετή ενέργεια ώστε να μειώσει δραστικά τους λογαριασμούς».
Σε αντίθεση με τη Γερμανία, οι οικιακές πρίζες στο Ηνωμένο Βασίλειο δεν είναι γενικά σχεδιασμένες για αντίστροφη ροή ηλεκτρικής ενέργειας, πράγμα που σημαίνει ότι τα νοικοκυριά με plug-in φωτοβολταϊκά δεν μπορούν να πουλούν την περίσσεια παραγωγή στο δίκτυο, όπως συμβαίνει με τα συστήματα στη στέγη.
Ωστόσο, τα plug-in φωτοβολταϊκά δεν έχουν σχεδιαστεί για να παράγουν μεγάλες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας. Στόχος τους είναι κυρίως να τροφοδοτούν συσκευές που μένουν συνεχώς σε λειτουργία, όπως ψυγεία, ρούτερ wifi και άλλες συσκευές σε κατάσταση αναμονής.
Η Νάταλι Μάθι, ειδικός σε θέματα ενέργειας στην Uswitch.com (πηγή στα Αγγλικά), δηλώνει στην Euronews Earth ότι τα plug-in πάνελ που παράγουν μεταξύ 400 και 500 βατ μπορούν πιθανώς να τροφοδοτήσουν ενεργειακά αποδοτικές συσκευές, όπως οι αργοί φούρνοι (που χρησιμοποιούν γύρω στα 300 βατ, ανάλογα με το μέγεθος), αλλά δεν επαρκούν για ενεργοβόρες συσκευές, όπως φορητές μονάδες κλιματισμού ή φριτέζες αέρος.
Ανάλυση του Carbon Brief (πηγή στα Αγγλικά) διαπίστωσε ότι τα plug-in φωτοβολταϊκά μπορούν να εξοικονομήσουν σε ένα τυπικό βρετανικό νοικοκυριό 1.100 λίρες (περίπου 1.261 ευρώ) στη διάρκεια της 15ετούς ζωής τους. Αντίθετα, τα φωτοβολταϊκά στη στέγη μπορούν να αποφέρουν εξοικονόμηση έως και 15.000 λιρών (17.316 ευρώ) ή και περισσότερο στην ίδια περίοδο, με τα περισσότερα συστήματα να αποσβένονται σε 6 έως 10 χρόνια.
Μπορεί η ηλιακή ενέργεια να αυξήσει τελικά τους λογαριασμούς ενέργειας;
Παρότι οι Ευρωπαίοι επενδύουν στην ηλιακή ενέργεια για να μειώσουν τους λογαριασμούς ρεύματος, μερικές φορές συμβαίνει το αντίθετο.
Το φαινόμενο αυτό είναι γνωστό ως «solar rebound effect» (φαινόμενο ανάκαμψης λόγω ηλιακής ενέργειας) και εμφανίζεται όταν τα νοικοκυριά καταναλώνουν περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια από ό,τι συνήθως, επειδή αντιμετωπίζουν τα ηλιακά τους πάνελ ως απεριόριστη δωρεάν πηγή.
«Μια μικρή συστοιχία plug-in μπορεί να παράγει μερικές εκατοντάδες βατ, αλλά στο μυαλό του ιδιοκτήτη αυτό ισοδυναμεί με δωρεάν ενέργεια, οπότε αρχίζει να καταναλώνει περισσότερο ρεύμα», σημειώνει ο Μίλροϊ.
Το φαινόμενο της ηλιακής ανάκαμψης, που μπορεί να εμφανιστεί και σε σπίτια με φωτοβολταϊκά στη στέγη, συχνά έχει ως αποτέλεσμα τα νοικοκυριά με ηλιακή ενέργεια να βλέπουν αύξηση στους λογαριασμούς τους, καθυστερώντας τα χρόνια που χρειάζονται μέχρι να αποσβέσουν την επένδυσή τους.
Ωστόσο, μια συνειδητή προσπάθεια να διατηρηθεί σταθερή η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να βοηθήσει στον περιορισμό αυτού του φαινομένου.