Για πρώτη φορά, οι εργαζόμενοι της Μπιενάλε προχώρησαν σε απεργία λόγω της παρουσίας του Ισραήλ στην έκθεση, με είκοσι περίπτερα κλειστά την παραμονή των εγκαινίων
Η 61η Διεθνής Έκθεση Τέχνης της Μπιενάλε στη Βενετία, εγκαινιάστηκε το Σάββατο 9 Μαΐου. Η «kermesse» (υπαίθριο φεστιβάλ) άνοιξε τις πύλες της μέσα σε κλίμα εξαιρετικής πολιτικής πίεσης που μετέτρεψε την τελευταία ημέρα των προ-εγκαινίων σε μαραθώνιο διαμαρτυριών.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η Μπιενάλε θα παραμείνει ανοιχτή για το κοινό μέχρι το τέλος Νοεμβρίου 2026, αλλά τα εγκαίνιά της σημαδεύτηκαν από εντάσεις που αντανακλούν τον διχασμό γύρω από τις συνεχιζόμενες συγκρούσεις σε όλο τον κόσμο.
Περίπου δύο χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν το απόγευμα της Παρασκευής κατά μήκος της Via Garibaldi για να λάβουν μέρος σε αυτό που ονομάστηκε η «πρώτη απεργία των εργαζομένων στην ιστορία της Μπιενάλε», στην οποία συμμετείχαν πολυάριθμα συνδικάτα και συλλογικότητες.
Η πομπή κατευθύνθηκε δυναμικά προς το Arsenale για να αμφισβητήσει την παρουσία του ισραηλινού περιπτέρου, το οποίο οι διαδηλωτές ονόμασαν «περίπτερο γενοκτονίας» αναφερόμενοι στις συνεχιζόμενες στρατιωτικές επιχειρήσεις στη Γάζα. Επεισόδια σημειώθηκαν στο ύψος του Campo della Tana, όπου η μονάδα ταχείας αντίδρασης της αστυνομίας ήρθε σε επαφή με τους διαδηλωτές που προσπαθούσαν να περάσουν με τη βία μέσα από τα μπλόκα ασφαλείας για να φτάσουν στους εκθεσιακούς χώρους.
Τα ευρωπαϊκά κονδύλια και το περίπτερο της Ρωσίας
Η προσωρινή επαναλειτουργία του περιπτέρου της Ρωσίας έκανε την κατάσταση ακόμη πιο περίπλοκη, μετά τις έντονες διαμαρτυρίες της κολεκτίβας «Pussy Riot». Η Ευρωπαϊκή Ένωση αντέδρασε αποφασιστικά στην επαναλειτουργία του περιπτέρου, απειλώντας για άλλη μια φορά να αποσύρει τη χρηματοδότηση, εάν η βενετσιάνικη «πολιτιστική βιτρίνα» χρησιμοποιηθεί για τη νομιμοποίηση των θέσεων του Κρεμλίνου.
Έπειτα από πολυήμερες συζητήσεις, η Μπιενάλε ενημέρωσε ότι το περίπτερο θα παραμείνει κλειστό και ότι θα είναι δυνατή μόνο μια «γρήγορη ματιά» στα έργα μόνο από τα παράθυρα.
Αυτή η οικονομική πίεση των Βρυξελλών θέτει σε κίνδυνο τον προϋπολογισμό της kermesse, καθώς η Κομισιόν απαιτεί συνέπεια μεταξύ της διαχείρισης της έκθεσης και των διεθνών κυρώσεων που ισχύουν κατά της Μόσχας για την εισβολή στην Ουκρανία.
Ο αντίκτυπος της απεργίας ήταν ορατός μέσω του κλεισίματος περίπου είκοσι εθνικών περιπτέρων που επέλεξαν να αναστείλουν τη λειτουργία τους σε ένδειξη αλληλεγγύης στην αντι-ισραηλινή διαμαρτυρία.
Τα κράτη που συμμετείχαν στο ολικό ή μερικό κλείσιμο της Παρασκευής περιλάμβαναν την Αυστρία, το Βέλγιο, την Ισπανία, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Τουρκία, καθώς και χώρες όπως η Φινλανδία και η Ιρλανδία που άφησαν τις πόρτες τους κλειστές κατά τη διάρκεια των θερμών ωρών της κινητοποίησης.
Η συλλογικότητα ANGA τόνισε ότι η απόφαση αυτή δεν είναι απλώς μια μορφή διαμαρτυρίας αλλά απόρριψη της συνενοχής με τις πολιτικές και οικονομικές δομές που στηρίζουν τη σύγχρονη πολιτιστική παραγωγή σε περιόδους πολέμου.
Η επίσκεψη του Ματέο Σαλβίνι στο περίπτερο της Ρωσίας
Ο αναπληρωτής πρωθυπουργός της Ιταλίας, Ματέο Σαλβίνι, έφτασε στο Giardini το απόγευμα της Παρασκευής, χαρακτηρίζοντας την παρουσία του «ύμνο στη Βενετία και στην τέχνη» πέρα από κάθε μορφή πολιτικού μποϊκοτάζ. Ο Σαλβίνι δήλωσε ανοιχτά ότι ευτυχώς η τέχνη είναι ελεύθερη και ότι βρέθηκε εκεί για να βάλει το δικό του λιθαράκι στην προσπάθεια να σταματήσουν οι διαμάχες που δεν θα έπρεπε να εμπλέκουν ένα ίδρυμα όπως η Μπιενάλε.
Όσον αφορά τις συγκρούσεις με την αστυνομία, ο υπουργός σχολίασε ότι ο ξυλοδαρμός αστυνομικών για τον παλαιστινιακό αγώνα «δεν καταφέρνει τίποτα», προσθέτοντας ότι οι διαδηλωτές βρίσκονταν στο λάθος μέρος τη λάθος στιγμή.
Η ημέρα ολοκληρώθηκε με την επίσκεψη Σαλβίνι και στο ρωσικό περίπτερο, όπου έγινε δεκτός με ευγνωμοσύνη από την Επίτροπο Αναστασία Καρνέεβα. «Ο Ιταλός αναπληρωτής πρωθυπουργός μας έκανε μια υπέροχη έκπληξη και τον ευχαριστούμε: η επίσκεψή του μας έδωσε μεγάλη χαρά», δήλωσε η Καρνέεβα.
Ο υπουργός πολιτισμού μποϊκοτάρει τα εγκαίνια
Ο Ιταλός υπουργός Πολιτισμού Αλεσάντρο Τζούλι είχε μια σφοδρή σύγκρουση με τη διοργάνωση και αποφάσισε να μποϊκοτάρει τα εγκαίνια της Μπιενάλε. Τις τελευταίες ημέρες ανακοίνωσε ότι θα επισκεφθεί το ιταλικό περίπτερο «για να τιμήσει την ιταλική τέχνη και την Ιταλία», αλλά δεν είναι σαφές αν έχει προγραμματιστεί συνάντηση με τον πρόεδρο της Μπιενάλε.
Ο υπουργός δήλωσε ότι είχε γράψει στον Μπουταφουόκο μετά τη διαμάχη που προέκυψε σχετικά με τα εγκαίνια του ρωσικού περιπτέρου, αλλά δεν είχε λάβει απάντηση. «Του έγραψα τη σεβαστή μου διαφωνία και δεν έλαβα καμία απάντηση. Αυτή είναι η κατάσταση, αλλά τώρα κοιτάμε μπροστά», δήλωσε ο Τζούλι.
Την Παρασκευή, τα εγκαίνια του ιταλικού περιπτέρου, που διοργανώθηκαν από το Υπουργείο Πολιτισμού, μετατράπηκαν σε μια «θεσμική έρημο», αποκαλύπτοντας το χάσμα μεταξύ Τζούλι και Μπουταφουόκο. Ενώ το εθνικό επιτελείο παρέμεινε χωρίς εκπροσώπηση, πολιτικοί παρευρέθηκαν στα εγκαίνια του περιπτέρου της Βενετίας, μεταξύ των οποίων ο Σαλβίνι, ο δήμαρχος της Βενετίας Λουίτζι Μπρουγκνάρο και ο πρόεδρος του περιφερειακού συμβουλίου Λούκα Ζάια, ο οποίος έδειξε στήριξη στον πρόεδρο της Μπιενάλε.