Η αποκάλυψη του πλήρους μαρμάρινου περιβόλου επιτρέπει πλέον να φανεί η πραγματική κλίμακα του ταφικού συγκροτήματος στην Αμφίπολη. Οι εργασίες αποκατάστασης συνεχίζονται με στόχο το άνοιγμα του μνημείου στο κοινό το 2028.
Για περισσότερο από μία δεκαετία, ο Τύμβος Καστά στην Αμφίπολη της Βόρειας Ελλάδας, ήταν γνωστός κυρίως μέσα από τα εντυπωσιακά ευρήματα του ταφικού μνημείου στο εσωτερικό του. Σήμερα, για πρώτη φορά, η πλήρης αποκάλυψη του μαρμάρινου περιβόλου επιτρέπει να γίνει ορατή η πραγματική κλίμακα ολόκληρου του συγκροτήματος.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Με περίμετρο σχεδόν 500 μέτρων και έκταση που ξεπερνά τα 20 στρέμματα, ο μεγαλύτερος ταφικός τύμβος που έχει εντοπιστεί έως σήμερα στη Μακεδονία αποκαλύπτεται πλέον ως ένα μνημείο πολύ μεγαλύτερο από τον κεντρικό ταφικό θάλαμο που είχε προσελκύσει το διεθνές ενδιαφέρον μετά την ανασκαφή του 2014.
Κατά την αυτοψία της υπουργού Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη στον αρχαιολογικό χώρο της Αμφίπολης παρουσιάστηκε η πρόοδος των εργασιών αποκατάστασης και στερέωσης, οι οποίες βρίσκονται σε εξέλιξη τα τελευταία χρόνια.
Εργασίες αποκατάστασης σε εξέλιξη
Οι εργασίες περιλαμβάνουν την αποκατάσταση της αρχικής γεωμετρίας των πρανών του τύμβου και τη διαμόρφωση μεγάλου μέρους του περιβάλλοντος χώρου. Στη νότια πλευρά του περιβόλου έχει ήδη αποκατασταθεί τμήμα μήκους 105 μέτρων, με χρήση αρχαίων διάσπαρτων μαρμάρινων μελών και περιορισμένων νέων συμπληρώσεων από τεχνητό λίθο.
Σε εξέλιξη βρίσκονται επίσης οι εργασίες στερέωσης στο δυτικό τμήμα του περιβόλου, καθώς και η κατασκευή εκτεταμένου συστήματος απορροής ομβρίων για την προστασία του λόφου. Ο ίδιος ο τύμβος καλύπτει έκταση 22 στρεμμάτων, ενώ ο περιβάλλων χώρος του εκτείνεται σε επιπλέον 30 στρέμματα.
Στο εσωτερικό του ταφικού μνημείου έχουν ολοκληρωθεί οι εργασίες στερέωσης και αποκατάστασης του οικοδομήματος, μετά και την αποκατάσταση της καμάρας στον ταφικό θάλαμο.
Σύμφωνα με το υπουργείο, αφαιρέθηκαν οι παλαιότερες μεταλλικές διατάξεις υποστήριξης και αντιστήριξης, επιτρέποντας πλέον την πλήρη ορατότητα του εσωτερικού χώρου.
Το επόμενο διάστημα προβλέπεται η τοποθέτηση της δίφυλλης μαρμάρινης θύρας του ταφικού θαλάμου, καθώς και η επανατοποθέτηση των φτερών και της κεφαλής της σφίγγας που βρισκόταν στην είσοδο του μνημείου.
Τι δείχνουν τα νέα στοιχεία για τον Τύμβο Καστά
Ο Τύμβος Καστά βρίσκεται κοντά στην αρχαία πόλη της Αμφίπολης, στη βόρεια Ελλάδα, περιοχή που αποτελούσε σημαντικό διοικητικό και στρατιωτικό κέντρο του μακεδονικού βασιλείου κατά την ελληνιστική περίοδο.
Η ανασκαφή του μνημείου το 2014 είχε προκαλέσει διεθνές ενδιαφέρον λόγω της κλίμακας και της αρχιτεκτονικής του, αλλά και εξαιτίας των συζητήσεων γύρω από την ταυτότητα του νεκρού ή των νεκρών που συνδέονται με το ταφικό συγκρότημα.
Στον περιμετρικό δρόμο, που διαμορφώνεται στα ίχνη του αρχαίου περιδρόμου, έχουν επισημανθεί μεταγενέστερες φάσεις χρήσης και επέμβασης στο μνημείο. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται το σημείο στάσης ρωμαϊκού γερανού που φέρεται να χρησιμοποιήθηκε για την αποξήλωση μαρμάρων του περιβόλου, καθώς και ράμπες μεταφοράς υλικών από την κορυφή του τύμβου.
Η Λίνα Μενδώνη δήλωσε ότι ο Τύμβος Καστά είναι «ο μεγαλύτερος ταφικός τύμβος που έχει αποκαλυφθεί μέχρι σήμερα στη Μακεδονία», σημειώνοντας ότι η διάμετρός του ξεπερνά τα 140 μέτρα, έναντι περίπου 110 μέτρων του ταφικού τύμβου στις Αιγές, την πρώτη πρωτεύουσα του αρχαίου μακεδονικού βασιλείου.
Σύμφωνα με την ίδια, τα έως τώρα επιστημονικά δεδομένα τοποθετούν τη χρονολόγηση του μνημείου στο τελευταίο τέταρτο του 4ου αιώνα π.Χ., δηλαδή στα χρόνια που ακολούθησαν τον θάνατο του Μέγα Αλέξανδρου. Η υπουργός ανέφερε ακόμη ότι η ποιότητα και η κλίμακα της κατασκευής «το συνδέουν άμεσα με την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου».
Τα επόμενα στάδια έως την παράδοση του μνημείου
Σύμφωνα με το υπουργείο Πολιτισμού, ο συνολικός προϋπολογισμός των παρεμβάσεων αναμένεται να ξεπεράσει τα 15 εκατομμύρια ευρώ, με χρηματοδότηση από τα περιφερειακά προγράμματα ΕΣΠΑ της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας.
Το υπουργείο προχωρά επίσης στη δημιουργία οργανωμένου μουσειακού χώρου στην ανατολική πλευρά του τύμβου και στις απαραίτητες υποδομές επισκεψιμότητας. Στόχος, σύμφωνα με την υπουργό Πολιτισμού, είναι η απόδοση του μνημείου στο κοινό στις αρχές του 2028.
Αυτοψίες και σε άλλα μνημεία της περιοχής
Μετά την επίσκεψη στον Τύμβο Καστά, η υπουργός Πολιτισμού της Ελλάδας έκανε αυτοψία στην ξύλινη αρχαία γέφυρα της Αμφίπολης, η οποία χρονολογείται στον 5ο αιώνα π.Χ. και αναφέρεται από τον Θουκυδίδη. Πρόκειται για τη μοναδική σωζόμενη ξύλινη γέφυρα της αρχαιότητας που έχει εντοπιστεί στην περιοχή.
Σύμφωνα με το υπουργείο Πολιτισμού, ολοκληρώθηκαν οι εργασίες προστασίας και συντήρησης της γέφυρας, καθώς και η εγκατάσταση μεταλλικού στεγάστρου για την προστασία του μνημείου. Το έργο υλοποιήθηκε από τη Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεωτέρων Μνημείων και την Εφορεία Αρχαιοτήτων Σερρών, με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και συνολικό προϋπολογισμό 1,12 εκατομμυρίων ευρώ.
Η Λίνα Μενδώνη επισκέφθηκε επίσης τη Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών, μοναστηριακό συγκρότημα του 12ου αιώνα, όπου ολοκληρώθηκαν πρόσφατα εργασίες αναστήλωσης και αποκατάστασης.
Το έργο αφορούσε την αποκατάσταση του κτιρίου των κελιών της νότιας πυρίκαυστης πτέρυγας και του λεγόμενου κτίσματος Κουντιάδη, με προϋπολογισμό 1,8 εκατομμυρίων ευρώ και χρηματοδότηση από το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Κεντρικής Μακεδονίας ΕΣΠΑ 2014-2020.