Επιστήμονες ανακάλυψαν σκόπιμα ανοιγμένη οπή σε δόντι Νεάντερταλ που βρέθηκε στη Σιβηρία. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η παρέμβαση ίσως μείωνε τον πόνο και τη μόλυνση, αμφισβητώντας παλαιές θεωρίες για τις γνωστικές ικανότητες των Νεάντερταλ.
Νέα έρευνα υποστηρίζει ότι οι Νεάντερταλ ενδέχεται να πραγματοποίησαν την αρχαιότερη γνωστή οδοντιατρική επέμβαση πριν από περίπου 59.000 χρόνια, ανοίγοντας σκόπιμα οπή σε χαλασμένο δόντι για να αντιμετωπίσουν μόλυνση και πόνο.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το εύρημα βασίζεται σε δόντι Νεάντερταλ που βρέθηκε σε σπήλαιο της Ρωσίας και, σύμφωνα με τους επιστήμονες, αμφισβητεί παλαιές θεωρίες που θεωρούσαν τους Νεάντερταλ γνωστικά κατώτερους από τον σύγχρονο άνθρωπο.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, η οπή φαίνεται να δημιουργήθηκε με πέτρινο εργαλείο, πιθανότατα για να αφαιρεθεί μολυσμένος ιστός που είχε προκληθεί από τερηδόνα.
Η επικεφαλής συγγραφέας της έρευνας, Κσένια Κολομπόβα, δήλωσε ότι πρόκειται για το αρχαιότερο γνωστό στοιχείο επεμβατικής οδοντιατρικής θεραπείας που έχει εντοπιστεί μέχρι σήμερα. Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό PLOS One.
Σύμφωνα με την Κολομπόβα, το εύρημα αμφισβητεί επίσης προκαταλήψεις σχετικά με τις νοητικές ικανότητες των Νεάντερταλ.
«Μαζί με άλλα ευρήματα που σχετίζονται με συμβολική τέχνη, ταφικά έθιμα και σύνθετη χρήση εργαλείων, αυτό το δόντι αμφισβητεί το παλιό στερεότυπο ότι οι Νεάντερταλ ήταν γνωστικά κατώτεροι από εμάς», είπε.
Βρέθηκε σε σπήλαιο της Σιβηρίας
Το δόντι βρέθηκε στο σπήλαιο Chagyrskaya Cave στη νοτιοδυτική Σιβηρία. Η περιοχή είναι γνωστή εδώ και χρόνια για σημαντικά απολιθώματα Νεάντερταλ.
Οι επιστήμονες ανέφεραν ότι το δόντι, το οποίο βρέθηκε σε στρώμα ιζημάτων ηλικίας περίπου 59.000 ετών, ήταν γομφίος ενήλικου ατόμου.
Στο δόντι εντοπίστηκε βαθιά κοιλότητα που έφθανε μέχρι τον πολφό, το πιο ευαίσθητο τμήμα του δοντιού, όπου βρίσκονται τα νεύρα και τα αιμοφόρα αγγεία.
Οι ερευνητές εξέτασαν την οπή με ακτινογραφίες υψηλής ανάλυσης. Τα αποτελέσματα αποκάλυψαν μικροσκοπικά ίχνη που δεν θα μπορούσαν να είχαν δημιουργηθεί από φυσικές διεργασίες.
Οι επιστήμονες εντόπισαν επίσης χαρακτηριστικά σημάδια τερηδόνας στο σημείο της οπής.
Αναπαρήγαγαν τα ίδια ίχνη με πέτρινα εργαλεία
Η ερευνητική ομάδα πραγματοποίησε πειράματα σε σύγχρονα ανθρώπινα δόντια για να κατανοήσει πώς δημιουργήθηκαν τα ίχνη.
Χρησιμοποιώντας πέτρινες αιχμές παρόμοιες με εκείνες που βρέθηκαν στο σπήλαιο Chagyrskaya, οι ερευνητές άνοιξαν οπές σε δόντια και κατάφεραν να αναπαράγουν τα ίδια μικροσκοπικά μοτίβα.
«Μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι τα ίχνη δημιουργήθηκαν από σκόπινη ανθρώπινη παρέμβαση», δήλωσε η Κολομπόβα.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, η επέμβαση πραγματοποιήθηκε όσο ο κάτοχος του δοντιού ήταν ακόμη ζωντανός. Αυτό προκύπτει από ίχνη επούλωσης και χρήσης που εντοπίστηκαν μετά την επέμβαση.
Οι άκρες της οπής δεν ήταν κοφτερές αλλά λείες και στρογγυλεμένες, ενώ στην επιφάνεια παρατηρήθηκε γυάλισμα που θα μπορούσε να έχει προκληθεί από μακροχρόνια επαφή με τροφή.
Αυτό δείχνει ότι το άτομο συνέχισε να ζει και να χρησιμοποιεί το δόντι μετά την επέμβαση.
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι ήταν ήδη γνωστό πως οι Νεάντερταλ χρησιμοποιούσαν εργαλεία παρόμοια με οδοντογλυφίδες για να αφαιρούν υπολείμματα τροφής, όμως το νέο εύρημα δείχνει πολύ πιο προχωρημένη παρέμβαση.
Η ανακάλυψη είναι περίπου 40.000 χρόνια παλαιότερη από την μέχρι σήμερα αρχαιότερη γνωστή οδοντιατρική θεραπεία, η οποία αφορούσε δόντι Homo sapiens ηλικίας 14.000 ετών που είχε βρεθεί στην Ιταλία.
Στόχος ίσως ήταν η ανακούφιση από τον πόνο
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η διαδικασία πιθανότατα είχε στόχο την ανακούφιση από έντονο πονόδοντο.
Η Κολομπόβα δήλωσε ότι το άνοιγμα του πολφού ίσως μείωσε την πίεση και επέτρεψε τον καθαρισμό του μολυσμένου ιστού.
Κατά την ίδια, η παρέμβαση μπορεί να μείωσε τον πόνο και να επιβράδυνε την εξάπλωση της λοίμωξης.
Ωστόσο, οι ερευνητές θεωρούν ότι η διαδικασία θα ήταν εξαιρετικά δύσκολη τόσο για τον «ασθενή» όσο και για τον «οδοντίατρο» Νεάντερταλ.
Καθώς ο γομφίος βρίσκεται στο πίσω μέρος του στόματος, η επέμβαση φαίνεται πως απαιτούσε ιδιαίτερη δεξιοτεχνία. Οι επιστήμονες εξετάζουν ακόμη και το ενδεχόμενο το άτομο να πραγματοποίησε μόνο του τη διαδικασία.
Η ιατρική γνώση των Νεάντερταλ επανεξετάζεται
Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι το εύρημα μπορεί να αλλάξει ριζικά την κατανόησή μας για τους Νεάντερταλ.
Σύμφωνα με την Κολομπόβα, η ανακάλυψη δείχνει ότι οι Νεάντερταλ μπορούσαν να αντιλαμβάνονται αφηρημένες σχέσεις αιτίου και αποτελέσματος.
«Μπορούσαν να συνδέσουν τον πόνο με μια κρυφή λοίμωξη μέσα στο δόντι και να αναπτύξουν μια συνειδητή μέθοδο για να την αντιμετωπίσουν».
Οι ερευνητές ελπίζουν ότι η ανακάλυψη θα ενθαρρύνει και άλλους επιστήμονες να επανεξετάσουν παλαιά απολιθώματα.
Η τερηδόνα είναι σχετικά σπάνια στα δόντια των Νεάντερταλ και είναι πιθανό παρόμοιες παρεμβάσεις να είχαν περάσει απαρατήρητες στο παρελθόν.
Η ομάδα ερευνά τώρα αν το δόντι είχε γεμίσει μετά την επέμβαση με κερί μέλισσας ή άλλες οργανικές ουσίες.
Αν εντοπιστούν τέτοια κατάλοιπα, η κατανόηση της ιατρικής γνώσης των Νεάντερταλ θα μπορούσε να περάσει σε εντελώς νέο επίπεδο.