Μετάξι για χαρτί υγείας; Σπάνιο μεσαιωνικό σημειωματάριο βρέθηκε σε αποχωρητήριο στο Πάντερμπορν

Οι ανασκαφές πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο της ανέγερσης ενός νέου διοικητικού κτιρίου στην πόλη του Πάτερμπορν, στη Βόρεια Ρηνανία-Βεστφαλία. Εκεί, αρχαιολόγοι υπό την επίβλεψη του Συνδέσμου Τοπίου Βεστφαλίας-Λίππε (LWL) εντόπισαν το σημειωματάριο σε μία από τις πέντε μεσαιωνικές τουαλέτες που αποκαλύφθηκαν.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Η δρ Μπάρμπρα Ρίσοφ-Παρτσίνγκερ, υπεύθυνη για θέματα πολιτισμού στον LWL, υπογραμμίζει ότι πρόκειται για ένα μοναδικό εύρημα: «Αν και ακούγεται ασυνήθιστο, οι λάκκοι αποχωρητηρίων είναι για τους αρχαιολόγους συχνά εξαιρετικά πλούσιοι σε ευρήματα».

Το αντικείμενο, ηλικίας περίπου 700 έως 800 ετών, έχει διαστάσεις μόλις 10 επί 7,5 εκατοστά. Αποτελείται από ξύλινες πινακίδες καλυμμένες με κερί, οι οποίες προστατεύονται από δερμάτινο εξώφυλλο με ανάγλυφες διακοσμήσεις σε σχήμα κρίνων. Στον Μεσαίωνα, με τη βοήθεια ενός γραφίδα χαράζονταν σημειώσεις στο στρώμα κεριού, οι οποίες μπορούσαν αργότερα να σβηστούν και να ξαναγραφούν.

Το σημειωματάριο αποτελείται από δέκα σελίδες, εκ των οποίων οι οκτώ είναι γραμμένες και στις δύο πλευρές. Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, το κείμενο είναι στα λατινικά και φαίνεται να έχει γραφτεί από το ίδιο χέρι.

Στο κέντρο του Πάτερμπορν, στον Μεσαίωνα, ζούσαν κυρίως εύποροι πολίτες και έμποροι. Οι έμποροι ανήκαν τότε στα λίγα μέλη της μεσαιωνικής κοινωνίας που ήξεραν να διαβάζουν και να γράφουν.

Πιθανή χρήση μεταξιού ως χαρτιού τουαλέτας

Ένδειξη για την κοινωνική θέση των χρηστών της τουαλέτας αποτελούν και υπολείμματα υφάσματος από μετάξι, τα οποία πιθανότατα χρησιμοποιούνταν ως χαρτί τουαλέτας.

Το σημειωματάριο οφείλει την εντυπωσιακή του διατήρηση, παραδόξως, στο σημείο όπου πετάχτηκε. Το αεροστεγές, υγρό και φτωχό σε οξυγόνο περιβάλλον της αποχέτευσης εμπόδισε την αποσύνθεση των οργανικών υλικών.

Η συντηρήτρια του LWL, Σουζάνε Μπρέτσελ, ανέφερε ότι το εύρημα αρχικά δεν τράβηξε την προσοχή: «Κλεισμένο μέσα σε έναν υγρό σβόλο χώματος και σχεδόν αόρατο στην αρχή, το αντικείμενο έγινε ορατό μόνο κατά τον καθαρισμό στο εργαστήριο συντήρησης στο Μύνστερ», είπε. «Ακόμη και μετά από τόσους αιώνες στο έδαφος, το εύρημα από την τουαλέτα μύριζε αισθητά δυσάρεστα».

Οι σελίδες στο εσωτερικό ήταν σφιχτά συμπιεσμένες, με αποτέλεσμα τα στρώματα κεριού να προστατεύονται από τη βρωμιά και τις παραμορφώσεις. Σύμφωνα με την Μπρέτσελ, οι ξύλινες πινακίδες δεν είχαν στραβώσει, ώστε η γραφή να παραμένει ευανάγνωστη.

Οι εργασίες συντήρησης αναμένεται να διαρκέσουν έως και έναν χρόνο. Αυτή την περίοδο, οι ερευνητές εξετάζουν τα υλικά του αντικειμένου, μεταξύ άλλων το κερί, τυχόν συστατικά ρητίνης, τα χρωστικά και τα είδη ξύλου που χρησιμοποιήθηκαν. Μέχρι να ολοκληρωθούν οι αναλύσεις, τα οργανικά μέρη φυλάσσονται σε απεσταγμένο νερό.

Οι ερευνητές σχεδιάζουν, μετά την ανάλυση, να αποκρυπτογραφήσουν το περιεχόμενο των σημειώσεων.