O Πολωνός συνθέτης μιλά στο Euronews για άλμπουμ με 12 ράπερ και συμφωνική ορχήστρα
Η δημιουργική ζωή του Ραντζίμιρ Ντέμπσκι είναι γεμάτη με τον αριθμό δώδεκα. Στις 12 Ιουνίου 2026 κυκλοφόρησε το άλμπουμ «Études for Piano, Sampler, Orchestra and Friends», στο οποίο προσκάλεσε δώδεκα ράπερ, και στις 12 Σεπτεμβρίου της ίδιας χρονιάς θα μοιραστεί μαζί τους τη σκηνή σε μια συναυλία στη συνοικία Μπέμοβο της Βαρσοβίας (πηγή στα Αγγλικά).
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ήταν το 2012 όταν κέρδισε τον διαγωνισμό ριμίξ για το σινγκλ της Beyoncé «End of Time», επικρατώντας περισσότερων από τριών χιλιάδων δημιουργών από 25 χώρες. Τυχαία βρισκόταν στο Βερολίνο όταν η ίδια η Beyoncé τηλεφώνησε για να του πει: «Θέλω να σε συγχαρώ, γιατί εσύ είσαι ο νικητής». Η ίδια η Queen B. ήταν εκείνη που του άνοιξε την πόρτα σε μια σειρά εμφανίσεων στο εξωτερικό, οι οποίες έκτοτε πολλαπλασιάζονται. Έχει συνεργαστεί, μεταξύ άλλων, με τον Snoop Dogg στα BET Awards 2025 στο Λος Άντζελες και, τον Δεκέμβριο της ίδιας χρονιάς, στο «Snoop's Holiday Halftime Party» στη Μινεάπολις.
Το άλμπουμ «2015», που δημιούργησε μαζί με τον Miłosz «MIUOSH» Borycki (ηχογράφηση συναυλίας που πραγματοποιήθηκε στην έδρα της Εθνικής Συμφωνικής Ορχήστρας της Πολωνικής Ραδιοφωνίας στο Κατοβίτσε), τράβηξε την προσοχή της θρυλικής Deutsche Grammophon. Αποσπάσματα βίντεο από τη συναυλία μοιράστηκαν με θαυμασμό αστέρες όπως ο Ashton Kutcher, οι Mobb Deep και η Nicki Minaj. Η καλλιτεχνική του δραστηριότητα δεν περιορίζεται όμως στην Πολωνία και τις Ηνωμένες Πολιτείες· έχει εμφανιστεί, μεταξύ άλλων, στην Ιαπωνία, τη Γερμανία και την Κένυα.
Ο Jimek επιλέγει ξανά την Πολωνία
Παρά τις διεθνείς ευκαιρίες του, ενισχυμένες από τον οικουμενικό χαρακτήρα της κλασικής, συμφωνικής μουσικής, ο Jimek επιλέγει ξανά την Πολωνία και εκεί ετοιμάζει το επόμενο μεγάλο μουσικό του πρότζεκτ, που ολοκληρώνει την τριλογία του ανάμεσα στο χιπ χοπ και την κλασική μουσική. Σε συνέντευξή του στο Euronews εξηγεί γιατί:
«Πρώτα απ’ όλα, το να είσαι στο σπίτι σου, δηλαδή να γυρνάς εκεί από όπου προέρχεσαι, έχει γίνει για μένα ανάγκη και ταυτόχρονα τρόπος να ψάχνω τη δική μου ισορροπία. Αν η ταυτότητά μου παραμορφωθεί, αυτό είναι επικίνδυνο για μένα. Την ίδια ώρα είναι και τεράστια ευχαρίστηση και ανακούφιση. Να είσαι ο εαυτός σου στη Βαρσοβία το καλοκαίρι... Δεν υπάρχουν πολλά μέρη στον κόσμο που να μου αρέσουν περισσότερο. Και δεν εννοώ μόνο τη Βαρσοβία, αλλά την Πολωνία γενικά», λέει, προσθέτοντας ότι πρόκειται για «πολύ γήινους» λόγους.
Υπάρχουν όμως και καλλιτεχνικοί λόγοι. Το άλμπουμ «Études (...)» (πρωτ. «Etiudy na pianino, orkiestrę, sampler i kolegów») είναι το αποτέλεσμα μιας διαδρομής που, ύστερα από πολλές περιπέτειες, κλείνει τον κύκλο της.
«Πρώτα υπήρχε η ιστορία του αμερικανικού χιπ χοπ και, λόγω του τρόπου με τον οποίο εξαπλώθηκε, κατάλαβα αμέσως ότι θα έπρεπε να κάνω και την ιστορία του πολωνικού χιπ χοπ. Ταυτόχρονα, από την αρχή ονειρευόμουν ότι όλοι οι καλλιτέχνες που θα ήθελα να συμπεριλάβω θα βρεθούν μαζί στη σκηνή. Σε επίπεδο οργάνωσης, αυτό ήταν σχεδόν αδύνατο.»
Τρεις πράξεις μιας ιστορίας
Η πρώτη συναυλία στο Μπέμοβο (2022) ήταν ένα τεστ για το αν ήταν καν εφικτό να βρεθούν τόσοι ράπερ στο ίδιο σημείο. Η δεύτερη – με την Εθνική Συμφωνική Ορχήστρα της Πολωνικής Ραδιοφωνίας στο Στάδιο της Σιλεσίας το 2023 – ήταν μεγαλύτερο ρίσκο, αλλά τελικά πέτυχε. Το τρίτο κεφάλαιο είναι μια συναυλία με ανθρώπους που γνώρισε δουλεύοντας πάνω στα προηγούμενα πρότζεκτ, με τους οποίους ο Jimek δημιούργησε κομμάτια από το μηδέν.
«Αυτή η συναυλία θα είναι διαφορετική, γιατί, έχοντας όλες αυτές τις ευκαιρίες, ηχογραφήσαμε και ένα νέο άλμπουμ – προέκυψαν νέα κομμάτια, που ίσως δώσουν σε όλη αυτή την ιστορία το καλύτερο δυνατό φινάλε», εξηγεί ο Jimek στο Euronews.
Όπως και στις δύο προηγούμενες διοργανώσεις, στο πρόγραμμα συνυπάρχουν κλασικά κομμάτια και νέο υλικό.
Ένα άλμπουμ με φίλους μετά από 20 χρόνια στο υπόγειο
Η κλασική μουσική είναι εμφανώς το στοιχείο που συγκρατεί ολόκληρο το άλμπουμ «Études for Piano, Sampler, Orchestra and Friends», με το ομώνυμο πιάνο σε ρόλο βασικού οργάνου – αν και είναι σαφές ότι ο Jimek, ως οικοδεσπότης, προσεγγίζει καθέναν από τους δώδεκα καλλιτέχνες ξεχωριστά, προσπαθώντας να βρει τι χρειάζεται. Στην περίπτωση της Étude No. 3 του Bedoes 2115, για παράδειγμα, κάνει την εμφάνισή της μια κιθάρα.
«Όταν έχεις περάσει 20 χρόνια μόνος σου σε ένα υπόγειο με έναν υπολογιστή, κάποια στιγμή θέλεις κιόλας να συναντήσεις έναν άλλον άνθρωπο και να δεις ποιες διαφορετικές δημιουργικές αποφάσεις παίρνονται όταν έχεις παρέα», λέει ο Jimek στο Euronews. «Γι’ αυτό έψαξα ακριβώς αυτό – μια κατάσταση με έναν άλλον άνθρωπο, που αλλάζει τη διαδικασία λήψης αποφάσεων από την αρχή, μόνο και μόνο για να δούμε πού θα οδηγήσει αυτά τα κομμάτια.»
Πολωνικό χιπ χοπ και η δύναμη της γλώσσας
Ο Jimek δεν κρύβει ότι έχει δύο μουσικές αγάπες – την κλασική μουσική και το χιπ χοπ. Ιδιαίτερα το πολωνικό, το οποίο, όπως πιστεύει, είναι από τα καλύτερα στην Ευρώπη.
«Είναι εντελώς υποκειμενικό, και δεν πρόκειται καν να ζητήσω συγγνώμη γι’ αυτό. Το πολωνικό χιπ χοπ είναι από τα καλύτερα στην Ευρώπη. Είναι πολύ δυνατό μουσικά. Αυτό προέρχεται επίσης από τα δείγματα – από το γεγονός ότι γεννήθηκε από παλιούς πολωνικούς δίσκους, πολωνική τζαζ, πολωνικές μουσικές για κινηματογράφο, πολωνική ποπ και ελαφρά μουσική, κάποιες φορές ακόμη και ηλεκτρονική», απαριθμεί.
«Ίσως είναι σύμπτωση, ίσως είναι το γεγονός ότι οι γονείς μας άκουγαν καλή μουσική. Στον κομμουνισμό, η τζαζ ήταν η γλώσσα της ελευθερίας. Αυτό το πολωνικό χιπ χοπ δεν προσπάθησε ποτέ να γίνει αμερικανικό, δεν προσπάθησε ποτέ να γίνει κάτι άλλο. Ήταν πολωνικό από την αρχή, με τον ίδιο αυθεντικό, ειλικρινή τρόπο που ένας πραγματικά αυθεντικός και ειλικρινής άνθρωπος δεν συνειδητοποιεί καν ότι είναι αυθεντικός και ειλικρινής. Και αυτό είναι κάτι που εκτιμάς εκ των υστέρων – αυτή την εσωστρέφεια, τα προβλήματα που εμφανίζονται μέσα του, τους στίχους», προσθέτει, μιλώντας στο Euronews.
«Συχνά μεταφράζω πολωνικούς στίχους – από πολωνικά κομμάτια – για φίλους στο εξωτερικό. Και εκπλήσσονται βαθιά με το πόσο καλά ακούγονται, πόσο περιεχόμενο έχουν, και φιλοσοφικά, εμφανίζονται μέσα τους κάθε λογής πιο βαριά θέματα, και ότι είναι κάτι διαφορετικό. Αυτή είναι επίσης η δύναμη μιας γλώσσας που έχει επτά πτώσεις.»
Études εναντίον της τεχνητής νοημοσύνης
Οι ομώνυμες πιανιστικές ετίντ δεν είναι τυχαίες.
«Το πιάνο ήταν κάτι που μου έλειψε πολύ όσο ταξίδευα τόσο συχνά. Κατάφερα να εξασφαλίσω ένα πιάνο για μεγαλύτερο διάστημα. Και ήταν σαν επιστροφή στην εξάσκηση στο παίξιμο – ενώ ταυτόχρονα ξυπνούσαν μνήμες από τις διαδρομές προς το σχολείο, ακούγοντας χιπ χοπ. Αυτά τα δύο δεν ταίριαζαν καθόλου μεταξύ τους, οπότε στην πραγματικότητα σχεδόν κάθε κομμάτι γεννήθηκε από μια τέτοια μικρή μινιατούρα, την οποία σίγουρα θα καταγράψω – νομίζω ότι μπορεί ακόμη και να κυκλοφορήσουμε ένα μικρό τετράδιο με αυτές τις ετίντ. Σε περίπτωση που κάποιος θέλει να εξασκηθεί στο πιάνο σε κάτι λίγο διαφορετικό συναισθηματικά – χιπ χοπ για πιάνο.»
Ο δίσκος είναι ακατέργαστος, ανεπεξέργαστος. Ακούγεται πολύς διάλογος ανάμεσα στους καλλιτέχνες – σχόλια, συζητήσεις, σφυρίγματα, αλληλεπίδραση.
«Οι εποχές είναι σήμερα πραγματικά πολύ γυαλισμένες. Απολύτως. Αυτό είναι μια διαμαρτυρία απέναντι σε αυτό. Άρα, με αυτή την έννοια, είναι μια μορφή αντίδρασης, μια εξέγερση. Ίσως πριν από λίγα χρόνια να μην είχα φτάσει τόσο μακριά.»
Ο Jimek εξηγεί ότι αυτή η «αμεσότητα» είναι επίσης αναφορά στα παραδοσιακά hip-hop skits.
«Τα skits ήταν κάποτε εκείνα τα μικρά ενδιάμεσα ανάμεσα στα κομμάτια που, πριν υπάρξει το streaming και η μέτρηση των προβολών, δημιουργούσαν όλη την ατμόσφαιρα ενός άλμπουμ. Άκουγες ολόκληρο το LP, και όλα αυτά τα ενδιάμεσα ήταν συχνά συζητήσεις σε ένα μαγαζί, συζητήσεις στο αυτοκίνητο, συζητήσεις στο στούντιο – όλο το παρασκήνιο. Για μένα, καλλιτεχνικά, αυτό το παρασκήνιο του πιάνου, της διαδικασίας στο στούντιο, είναι ακριβώς εκείνο το skit – και συχνά συμβαίνει μέσα στο ίδιο το κομμάτι.»
Ανδρισμός, το να είσαι άνδρας, ευαισθησία
Στο άλμπουμ δεν συμμετέχουν γυναίκες ράπερ. Και οι δώδεκα προσκεκλημένοι καλλιτέχνες είναι άνδρες. Ο Jimek εξηγεί στο Euronews:
«Έγινε από μόνο του. Κάποια στιγμή το παρατήρησα και αποφάσισα να μην το αλλάξω – αντίθετα, να το αξιοποιήσω. Το ραπ που αλλάζει είναι επίσης κάτι για το οποίο μιλάμε πολύ. Εμφανίζεται στους στίχους. Ίσως παλιότερα να ήταν κάτι σαν ανδρικό άθλημα, αλλά σήμερα η αρρενωπότητα, το να είσαι άνδρας, είναι ένα θέμα που αξίζει να εξερευνηθεί. Τι σημαίνει καν αυτό; Έχουμε διαφορετικές προσεγγίσεις σε αυτό. Αυτή η ευαισθησία... πώς την δείχνεις; Είναι δίλημμα για έναν άνδρα. Ίσως στη δική μου γενιά υπάρχει αυτός ο εσωτερικός διάλογος: τι είδους άνδρας πρέπει να είμαι, σε ποιον πρέπει να εξελιχθώ, τι χρειάζεται ο κόσμος; Όχι πολύ καιρό πριν υπήρχε ένα κλίμα όπου ο παραδοσιακός ανδρισμός θεωρούνταν ξεπερασμένος. Τώρα βρισκόμαστε σε μια στιγμή όπου ίσως βλέπουμε ξανά ότι είναι απαραίτητος.»
Η συνέντευξη πραγματοποιήθηκε στο ξενοδοχείο Polonia Palace στη Βαρσοβία.