Εν μέσω λειψυδρίας, η Ελεγκτική Υπηρεσία διαπίστωσε αδυναμίες στη διαχείριση των υδάτινων αποθεμάτων και προχώρησε σε συστάσεις
Ανάγκη λήψης άμεσων μέτρων στο ζήτημα της διαχείρισης των υδάτινων πόρων, διαπίστωσε η Ελεγκτική Υπηρεσία της Κύπρου, εν μέσω μάλιστα της κλιματικής αλλαγής και της άμεσης απειλής της λειψυδρίας.
Η διαχείριση των υδάτινων πόρων της Κυπριακής Δημοκρατίας αποκτά ιδιαίτερη σημασία όπως αναφέρει η Ελεγκτική Υπηρεσία, καθώς η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με τις πολύ σοβαρές προκλήσεις της λειψυδρίας και των μεταβαλλόμενων κλιματικών συνθηκών.
Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, ο ρόλος του Τμήματος Αναπτύξεως Υδάτων (ΤΑΥ), ως ο φορέας διαχείρισης και ελέγχου των υδατικών αποθεμάτων, αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία.
Παρακολούθηση Κατανάλωσης
Από τον έλεγχο διαπιστώθηκαν αδυναμίες στην καταμέτρηση και τιμολόγηση του νερού ύδρευσης, στην τεκμηρίωση των ελέγχων και στη διασφάλιση της ακρίβειας των υδρομετρητών. Σε δύο κομβικά σημεία εισαγωγής, που αντιπροσωπεύουν το 64% της κατανάλωσης της επαρχίας Λευκωσίας, δεν γίνονταν τακτικοί έλεγχοι.
Το ΤΑΥ δεν είχε πρόσβαση στους υδρομετρητές του Συμβουλίου Υδατοπρομήθειας Λεμεσού, ούτε στο σύστημα τηλεμετρίας του Συμβουλίου Υδατοπρομήθειας Λάρνακας, με αποτέλεσμα να προκύπτει αβεβαιότητα σε σχέση με την ακρίβεια των ποσοτήτων που τιμολογούνται. Επίσης, παρατηρήθηκαν ανεξήγητες διακυμάνσεις στις ενδείξεις των υδρομετρητών, που δεν έτυχαν διερεύνησης, και μη ορθή συμπλήρωση σχετικών εντύπων. Το μηχανογραφημένο Σύστημα Τιμολόγησης Νερού παρουσίαζε αδυναμίες όσον αφορά στα δικαιώματα πρόσβασης και ασφάλειας δεδομένων.
Ικανότητα Είσπραξης Εσόδων
Τα εισπρακτέα ποσά του ΤΑΥ ανήλθαν στα €147,7 εκατομμύρια, εκ των οποίων €69,2 εκατομμύρια αφορούσαν σε συσσωρευμένες οφειλές, κυρίως από Αρχές Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΑΤΑ). Παρά τις ρυθμίσεις που προωθήθηκαν για διαγραφή παλαιών οφειλών, με την προϋπόθεση ότι οι ΑΤΑ θα συμμορφώνονταν εφεξής με τις υποχρεώσεις τους, παρατηρήθηκε δημιουργία νέων οφειλών.
Επιπλέον, ποσό ύψους €58,1 εκατομμυρίων αφορά νερό που παρέχεται διαχρονικά σε Τουρκοκύπριους καταναλωτές και δεν τιμολογείται, βάσει πολιτικής απόφασης.
Αδυναμία Λήψης Αποτρεπτικών Μέτρων
Ο έλεγχος κατέδειξε επίσης καθυστερήσεις στη λήψη νομικών μέτρων για την είσπραξη οφειλών, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις δεν κινήθηκαν καθόλου διαδικασίες. Σοβαρό προβληματισμό προκαλεί η μη εφαρμογή αποτελεσματικών μέτρων για την αντιμετώπιση υπεραντλήσεων σημαντικών ποσοτήτων νερού από ιδιωτικές εταιρείες, οι οποίες συνεχίζουν να δραστηριοποιούνται χωρίς επαρκή έλεγχο, με κίνδυνο για την υδροφορία των περιοχών όπου αυτές δραστηριοποιούνται.
Επίσης, εντοπίστηκαν περιπτώσεις υπερκατανάλωσης και μη τιμολόγησης νερού από επιχειρήσεις, καθώς και μη έγκαιρη προώθηση έργων ενίσχυσης της υδατικής επάρκειας σε περιοχές όπως η Πόλη Χρυσοχούς και η Τυλληρία, παρά την ολοκλήρωση σχετικής μελέτης από το 2022.
Ανάγκη Ενίσχυσης Μέτρων
Τα ευρήματα αυτά υπογραμμίζουν την ανάγκη για καλύτερη οργάνωση, αυστηρότερη εποπτεία και αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των πόρων του ΤΑΥ. Η ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών, η έγκαιρη λήψη αποφάσεων και η ύπαρξη/υλοποίηση ενός μακροχρόνιου στρατηγικού πλάνου μακριά από σπασμωδικές κινήσεις προς επίλυση χρόνιων προβλημάτων, αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για μια σύγχρονη, υπεύθυνη και βιώσιμη υδατική πολιτική.