Καθώς οι νέες βροχοπτώσεις απειλούν με ακόμη μεγαλύτερες καταστροφές σε τμήματα της Ασίας, εντείνονται οι εκκλήσεις για την καταπολέμηση της αποψίλωσης των δασών.
Επικαλυπτόμενες τροπικές καταιγίδες και «ενισχυμένα» συστήματα μουσώνων έχουν προκαλέσει εκτεταμένη καταστροφή σε ολόκληρη την Ασία, ενώ τα σωστικά συνεργεία εξακολουθούν να δίνουν μάχη με τον χρόνο για να προσεγγίσουν απομονωμένους επιζώντες.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ημέρες πρωτοφανών βροχοπτώσεων και ανύψωσης της στάθμης της θάλασσας από θυελλώδεις ανέμους προκάλεσαν καταστροφικές πλημμύρες και κατολισθήσεις στη Σρι Λάνκα, την Ινδονησία, την Ταϊλάνδη, τη Μαλαισία και το Βιετνάμ την περασμένη εβδομάδα. Με χιλιάδες σπίτια να έχουν καταστραφεί και τους δρόμους να μετατρέπονται ταχύτατα σε ορμητικά ποτάμια λάσπης, άνθρωποι εντοπίστηκαν γαντζωμένοι σε στέγες ή δέντρα για να κρατηθούν στη ζωή.
Ο αριθμός των νεκρών έχει πλέον ξεπεράσει τους 1.600, αλλά εκατοντάδες άνθρωποι εξακολουθούν να αγνοούνται σε όλη την περιοχή. Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, πρόκειται για ένα από τα πιο φονικά καιρικά φαινόμενα που έχει βιώσει τα τελευταία χρόνια η Νότια και Νοτιοανατολική Ασία.
Αν και η σύγκρουση τριών τροπικών συστημάτων, μεταξύ των οποίων οι κυκλώνες Ντίτγουα και Σένιαρ, πιθανότατα τροφοδοτήθηκε από την κλιματική αλλαγή, περιβαλλοντικές οργανώσεις προειδοποιούν ότι η «ανεξέλεγκτη» αποψίλωση των δασών είναι αυτή που έχει πολλαπλασιάσει τις συνέπειες της τραγωδίας.
Ευθύνεται η αποψίλωση των δασών για τις φονικές πλημμύρες στην Ασία;
Περισσότερες βροχοπτώσεις αναμένονται σε όλη την Ινδονησία – μία από τις περιοχές που έχουν πληγεί περισσότερο – τις επόμενες ημέρες, επηρεάζοντας πιθανότατα τη Βόρεια Σουμάτρα, τη Δυτική Σουμάτρα και το Ατσέχ. Εκεί, οι κάτοικοι εξακολουθούν να προσπαθούν να συνέλθουν από τις πλημμύρες, αντιμετωπίζοντας σοβαρές ελλείψεις τροφίμων και πρόσβασης σε καθαρό νερό.
Η WALHI, η μεγαλύτερη και παλαιότερη περιβαλλοντική ΜΚΟ της Ινδονησίας, υποστηρίζει ότι η καταστροφή οφείλεται σε «ολοένα μεγαλύτερη οικολογική ευαλωτότητα» λόγω αλλαγών σε σημαντικά οικοσυστήματα και έχει επιδεινωθεί από την κλιματική κρίση.
«Η καταστροφή αυτή δεν είναι απλώς ένα φυσικό φαινόμενο, αλλά μια οικολογική καταστροφή που παράγεται από κυβερνητικές πολιτικές αμέλειας και ανοχής», δηλώνει ο Άχμαντ Σοΐλχιν από τη WALHI στο Ατσέχ.
«Αυτές οι επαναλαμβανόμενες πλημμύρες είναι αποτέλεσμα της συσσωρευμένης αποψίλωσης των δασών, της επέκτασης των φυτειών φοινικέλαιουκαι της παράνομης εξόρυξης χρυσού, που έχουν αφεθεί να δρουν ανεξέλεγκτα».
Η αποψίλωση των δασών στην Ινδονησία
Από το 2016 έως το 2025, περίπου 1,4 εκατομμύρια εκτάρια γης στις επαρχίες Ατσέχ, Βόρεια Σουμάτρα και Δυτική Σουμάτρα έχουν αποψιλωθεί λόγω των δραστηριοτήτων περισσότερων από 600 εταιρειών.
Τα δάση αυτά αποψιλώθηκαν για πολλούς λόγους, μεταξύ των οποίων άδειες εξορύξεων, φυτείες φοινικέλαιου, καθώς και άδειες για γεωθερμικά έργα, υδροηλεκτρικά και μικρά υδροηλεκτρικά έργα.
Στο Ατσέχ υπάρχουν 954 λεκάνες απορροής (περιοχές ή υψώματα που χωρίζουν τα νερά που κατευθύνονται σε διαφορετικούς ποταμούς, λεκάνες ή θάλασσες). Η WALHI αναφέρει ότι το 60% αυτών βρίσκεται σε δασικές περιοχές και οι 20 είναι σε κρίσιμη κατάσταση.
Ωστόσο, η πλειονότητά τους έχει υποστεί σημαντική αποψίλωση. Για παράδειγμα, η λεκάνη απορροής του ποταμού Κρουένγκ Τρούμον καλύπτει έκταση άνω των 50.000 εκταρίων, αλλά τα τελευταία χρόνια σχεδόν η μισή (43%) έχει χάσει τη δασική της κάλυψη. Σήμερα απομένουν λιγότερα από 31.000 εκτάρια.
Πώς βοηθούν τα δάση στην προστασία από τις πλημμύρες;
Τα δάση είναι ζωτικής σημασίας για τη αντιπλημμυρική προστασία, λειτουργώντας ουσιαστικά σαν γιγαντιαία σφουγγάρια που επιβραδύνουν τη ροή του νερού και μειώνουν τον όγκο της απορροής.
Τα δέντρα μπορούν να εξατμίζουν περισσότερο νερό από οποιοδήποτε άλλο είδος βλάστησης και θεωρούνται από τις καλύτερες φυσικές άμυνες απέναντι στις πλημμύρες. Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Βρετανικής Κολομβίας αναφέρουν ότι η αποψίλωση με ολική υλοτόμηση (clear-cutting, όπου αφαιρείται κάθε δέντρο) δεν αυξάνει απλώς τον κίνδυνο πλημμυρών – μπορεί να τον «εκτοξεύσει».
Σε μελέτη (πηγή στα Αγγλικά)που δημοσιεύτηκε νωρίτερα φέτος, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι σε ορισμένες λεκάνες απορροής οι πλημμύρες έγιναν έως και 18 φορές συχνότερες και πάνω από διπλάσιας έντασης μετά την ολική υλοτόμηση. Αυτές οι επιπτώσεις μπορεί να διαρκέσουν για περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες.
Έκκληση στην Ινδονησία να «διορθώσει τη διαχείριση των δασών»
Οι φονικές πλημμύρες στην Ασία έχουν εντείνει τις εκκλήσεις προς την κυβέρνηση της Ινδονησίας να περιορίσει την αποψίλωση των δασών.
Ο 31χρονος δάσκαλος Ράνγκα Αντιπουτρά, του οποίου το σπίτι στη Δυτική Σουμάτρα παρασύρθηκε από τα νερά, ζούσε στα όρια της πόλης Πάντανγκ. Οι λόφοι πάνω από το χωριό του ήταν σημαδεμένοι από την παράνομη υλοτόμηση.
«Χρειαζόμαστε την κυβέρνηση να ερευνήσει και να βελτιώσει τη διαχείριση των δασών», δήλωσε στο AP ο Αντιπουτρά. «Δεν θέλουμε αυτή η δαπανηρή καταστροφή να επαναληφθεί».
Περιβαλλοντικές οργανώσεις αναφέρουν ότι η εικόνα από κορμούς και κούτσουρα δέντρων που παρασύρονται από τα ποτάμια «ενισχύει τις υποψίες» ότι η εκμετάλλευση των δασών συνεχίζεται.
«Από αυτά τα στοιχεία μπορούμε να δούμε καθαρά ότι η σημερινή οικολογική καταστροφή προκαλείται από κρατικούς αξιωματούχους και εταιρείες», δηλώνει η Ούλι Άρτα Σιαγκιάν από τη WALHI National Forest and Plantation.
«Ως εκ τούτου, είναι ευθύνη των κρατικών αξιωματούχων να επανεξετάσουν όλες τις άδειες των εταιρειών στην Ινδονησία, ιδίως σε σημαντικά και κρίσιμα οικοσυστήματα. Αν χρειαστεί να ανακληθούν άδειες, τότε αυτό πρέπει να γίνει».
Το κράτος βρίσκεται πλέον υπό πίεση να οδηγήσει ενώπιον της δικαιοσύνης όσους ευθύνονται για αυτή την αποψίλωση, με τις περιβαλλοντικές οργανώσεις να υποστηρίζουν ότι οι φορολογούμενοι δεν θα έπρεπε να επωμιστούν το κόστος αποκατάστασης των δασών στις λεκάνες απορροής.
«Έχουν αποκομίσει τεράστια κέρδη από την εκμετάλλευση της φύσης, ήρθε η ώρα να αναλάβουν και την ευθύνη για την αποκατάστασή της», προσθέτει η Σιαγκιάν.
Οι αρχές έχουν απορρίψει τις καταγγελίες για παράνομη υλοτόμηση.