Παρότι έχουν μέγεθος όσο ένα χαρτάκι Post-it, αυτά τα μικροσκοπικά καβούρια-βιολιστές καταπίνουν και αποδομούν σωματίδια μικροπλαστικών, λένε οι ερευνητές.
Μικροσκοπικά καβούρια διαδραματίζουν κρυφά έναν «αφανή ρόλο» στον καθαρισμό του πλανήτη, ρουφώντας τα μικροπλαστικά.
Μια νέα μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Global Change Biology, παρακολούθησε έναν πληθυσμό από καβούρια βιολιστές (που δεν μεγαλώνουν περισσότερο από το πλάτος ενός χαρτιού Post-It) σε ένα ιδιαίτερα ρυπασμένο μαγκρόβιο δάσος στη βόρεια ακτή της Κολομβίας.
Εκεί, χρόνια αστικής και αγροτικής επέκτασης έχουν υποβαθμίσει τα συστήματα των μαγκρόβιων, με αποτέλεσμα κάποια από τα υψηλότερα επίπεδα πλαστικής ρύπανσης που έχουν αναφερθεί οπουδήποτε στον κόσμο.
Παρά ταύτα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα αρθρόποδα «ευδοκιμούν» και μπορούν να καταπίνουν και να διασπούν μεγάλες ποσότητες μικρών πλαστικών σωματιδίων στο ίζημα. Έχοντας τη φήμη ότι είναι «μηχανικοί του οικοσυστήματος», αυτά τα καβούρια μπορούν να διασπούν τα πλαστικά μέσα σε λίγες ημέρες, ενεργώντας πολύ πιο γρήγορα από το ηλιακό φως και τα κύματα.
Πώς τα καβούρια βιολιστές προσαρμόζονται στα μικροπλαστικά
Παρότι οι επιστήμονες έχουν ήδη διαπιστώσει ότι τα καβούρια βιολιστές καταπίνουν πλαστικό σε εργαστηριακές συνθήκες, αυτή είναι η πρώτη μελέτη του είδους της που εξετάζει αν στο φυσικό περιβάλλον θα αποφεύγουν το πλαστικό ή θα «προσαρμόζονται στην παρουσία του».
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Αντιόκια στο Τούρμπο και το Μεντεγίν, το Πανεπιστήμιο του Έξετερ και το Εταιρικό Κέντρο Αριστείας στις Θαλάσσιες Επιστήμες (CEMarin) επέλεξαν πέντε τετράγωνα τμήματα ενός τετραγωνικού μέτρου σε αστικό μαγκρόβιο δάσος και ψέκασαν διαλύματα 100 ml που περιείχαν μικροσφαίρες πολυαιθυλενίου. Πρόκειται για μικροσκοπικά πλαστικά σωματίδια που εκπέμπουν έντονα χρώματα όταν φωτίζονται με υπεριώδες φως.
Επανέλαβαν αυτή τη διαδικασία για 66 ημέρες, προτού δειγματίσουν το έδαφος και 95 καβούρια.
«Θέλαμε να μάθουμε πώς κατανέμονται οι μικροσφαίρες στα κύρια όργανα και να διαπιστώσουμε εάν η αλληλεπίδραση του καβουριού με τις μικροσφαίρες οδηγεί στη φυσική τους θραύση σε μικρότερα σωματίδια», λέει ο επικεφαλής ερευνητής, καθηγητής Χοσέ Μ. Ριάσκος.
Η μελέτη διαπίστωσε ότι τα καβούρια είχαν συσσωρεύσει μικροπλαστικάσε συγκέντρωση 13 φορές υψηλότερη από εκείνη που βρέθηκε στα ιζήματα. Τα σωματίδια δεν ήταν ομοιόμορφα κατανεμημένα στα όργανά τους, αλλά η μεγαλύτερη ποσότητα εντοπίστηκε στο οπίσθιο έντερο.
Πολλά από τα μικροπλαστικά θρυμματίστηκαν περαιτέρω στη διαδικασία, με την ομάδα να καταλήγει ότι το εξειδικευμένο «αλεστικό» έντερο του ζώου, μαζί με βακτήρια που αποδομούν το πλαστικό, μπορεί να συμβάλλουν σε αυτή τη διαδικασία. Υπήρχε επίσης μεγαλύτερη πιθανότητα εντοπισμού θρυμματισμένων σωματιδίων στα θηλυκά απ’ ό,τι στα αρσενικά.
Βλάπτουν τα μικροπλαστικά τα καβούρια βιολιστές;
Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι η συναρπαστική αυτή ικανότητα μπορεί να έχει κόστος, καθώς ενδέχεται να απελευθερώνει επιβλαβή νανοπλαστικά στους ιστούς τους και στη συνέχεια στην τροφική αλυσίδα.
Αυτό υπογραμμίζει τη σημασία της περαιτέρω έρευνας, ώστε να διαπιστωθεί εάν αυτά τα θραύσματα μικροπλαστικών πλήττουν την υγεία των καβουριών βιολιστών και μεταβιβάζονται στους θηρευτές τους.
Οι ερευνητές ακόμη δεν γνωρίζουν ακριβώς πώς, ή πόσο, τα μικροπλαστικά επηρεάζουν την υγεία. Ωστόσο, πολλές μελέτες έχουν προειδοποιήσει για πιθανές συνδέσεις με σοβαρά προβλήματα, όπως ο καρκίνος, οι αναπνευστικές παθήσεις και το έμφραγμα.