Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι τα μικροπλαστικά διαταράσσουν τον ρόλο του ωκεανού στη ρύθμιση της θερμοκρασίας της Γης.
Τα μικροπλαστικά υπονομεύουν την ικανότητα του ωκεανού να απορροφά από την ατμόσφαιρα αέρια που παγιδεύουν τη θερμότητα. Οι επιστήμονες ζητούν «επείγουσα παγκόσμια δράση».
Σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη, ο ωκεανός παράγει το 50% του οξυγόνου που χρειαζόμαστε, δεσμεύει το 30% όλων των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και απορροφά το 90% της πλεονάζουσας θερμότητας που προκαλούν αυτές οι εκπομπές. Αυτό τον καθιστά τη μεγαλύτερη καταβόθρα άνθρακα του πλανήτη, λειτουργώντας ως ζωτικό ανάχωμα απέναντι στην υπερθέρμανση του πλανήτη.
Ωστόσο, μια νέα μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο Journal of Hazardous Materials: Plastic, προειδοποιεί ότι η σχέση ανάμεσα στα μικροπλαστικά και στον ρόλο του ωκεανού στη ρύθμιση της θερμοκρασίας της Γης έχει επί μακρόν παραμεληθεί.
Πώς επηρεάζουν τα μικροπλαστικά τον ωκεανό;
Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο του Σάρτζα στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανέλυσαν συνολικά 89 μελέτες για να «συνθέσουν κριτικά» τη γνώση σχετικά με τα μικροπλαστικά και την υγεία του ωκεανού.
Διαπίστωσαν ότι τα μικροπλαστικά μπορούν να διαταράξουν τη θαλάσσια ζωή, να απελευθερώσουν αέρια του θερμοκηπίου όταν αποδομούνται και μπορούν ακόμη και να αποδυναμώσουν τη «βιολογική αντλία άνθρακα». Ο όρος αναφέρεται σε μια φυσική διεργασία στον ωκεανό, η οποία μεταφέρει τον άνθρακα από την ατμόσφαιρα στα βαθιά στρώματα της θάλασσας.
Η μελέτη κατέληξε ότι τα μικροπλαστικά παρεμβαίνουν σε αυτή τη διαδικασία μειώνοντας τη φωτοσύνθεση του φυτοπλαγκτού (όπου μικροσκοπικοί θαλάσσιοι οργανισμοί χρησιμοποιούν το ηλιακό φως, το νερό και το CO2 για να δημιουργήσουν ενέργεια για τον εαυτό τους, απελευθερώνοντας οξυγόνο) και διαταράσσοντας τον μεταβολισμό του ζωοπλαγκτού (όπου οργανισμοί του ζωοπλαγκτού όπως το κριλ τρέφονται με άλγη και βακτήρια, τα οποία στη συνέχεια καταναλώνονται από άλλο ζωοπλαγκτόν, έντομα και ψάρια).
«Με την πάροδο του χρόνου, αυτές οι αλλαγές θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε θέρμανση των ωκεανών, οξίνιση και απώλεια βιοποικιλότητας, απειλώντας την επισιτιστική ασφάλεια και τις παράκτιες κοινότητες σε όλο τον κόσμο», προειδοποιεί ο Δρ Ιχσανουλάχ Ομπαιντουλάχ, αναπληρωτής καθηγητής τεχνολογιών ολοκληρωμένης επεξεργασίας νερού και υπεύθυνος επικοινωνίας της μελέτης.
Αν ο ωκεανός χάσει την ικανότητά του να απορροφά το διοξείδιο του άνθρακα και την πλεονάζουσα θερμότητα, μπορεί να αρχίσει να επαναδιοχετεύει εκπομπές πίσω στην ατμόσφαιρα, μετατρέποντας τη λειτουργία του από καταβόθρα άνθρακα σε παραγωγό άνθρακα. Αυτό έχει ήδη συμβεί σε όλες τις κύριες περιοχές τροπικών δασών του πλανήτη στη Νότια Αμερική, τη Νοτιοανατολική Ασία και την Αφρική.
Αυτό συμβαίνει καθώς οι επιστήμονες προβλέπουν ότι το 2026 είναι πιθανό να γίνει το τέταρτο έτος στα χρονικά κατά το οποίο οι θερμοκρασίες θα φτάσουν 1,4°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα, πλησιάζοντας επικίνδυνα το όριο των 1,5°C που καθορίζεται στη Συμφωνία των Παρισίων.
Μια «ολοκληρωμένη προσέγγιση» για τον τερματισμό της ρύπανσης από μικροπλαστικά
Έκθεση του ΟΗΕ για το 2025 εκτιμά ότι η ετήσια παραγωγή πλαστικών υπερβαίνει τα 400 εκατομμύρια τόνους, εκ των οποίων το ήμισυ προορίζεται για μία χρήση. Χωρίς παρέμβαση, η ετήσια παραγωγή πλαστικών θα μπορούσε να τριπλασιαστεί έως το 2060.
Παρότι τα πλαστικά θεωρούνται απαραίτητα για ορισμένα είδη όπως μέρη αεροσκαφών, ηλεκτρονικές συσκευές και καταναλωτικά αγαθά, οι ερευνητές προειδοποιούν ότι η υπερβολική κατανάλωση εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για τη βιωσιμότητα του περιβάλλοντος και την ασφάλεια των τροφίμων.
Ως αποτέλεσμα, η μελέτη καλεί σε μια ολοκληρωμένη προσέγγιση, υπογραμμίζοντας ότι η ρύπανση από μικροπλαστικάκαι η κλιματική αλλαγή δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν αποκομμένα.
«Κατ’ αυτόν τον τρόπο, οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής θα μπορούσαν να μειωθούν με τη λήψη κατάλληλων μέτρων για την επιβράδυνση της παραγωγής μικροπλαστικών», αναφέρει.
Ο Δρ Ομπαιντουλάχ προσθέτει ότι το επόμενο βήμα της ομάδας θα είναι να ποσοτικοποιήσει τον κλιματικό αντίκτυπο των μικροπλαστικών και να αναπτύξει «ολοκληρωμένες λύσεις».