Ενώ μεγάλο μέρος της Ευρώπης και των ΗΠΑ αντιμετώπιζε πολικές θερμοκρασίες, το Νότιο Ημισφαίριο βίωνε ακραίο καύσωνα, πυρκαγιές και πλημμύρες.
Παρά το γεγονός ότι σφοδρό ψύχος έπληξε τμήματα της Ευρώπης και της Βόρειας Αμερικής, οι παγκόσμιες θερμοκρασίες παρέμειναν κοντά σε επίπεδα ρεκόρ τον Ιανουάριο.
Νέα δεδομένα από την Υπηρεσία Κλιματικής Αλλαγής Copernicus (C3S) δείχνουν ότι ο περασμένος μήνας ήταν ο πέμπτος θερμότερος Ιανουάριος που έχει καταγραφεί.
Ήταν επίσης κατά 1,47°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα, καθώς οι θερμοκρασίες πλησιάζουν ολοένα περισσότερο το όριο ανόδου των 1,5°C που έχει τεθεί στο πλαίσιο της Συμφωνίας των Παρισίων.
Πολικό ψύχος στον Βορρά, καύσωνας στον Νότο
Στα τέλη Ιανουαρίου σημειώθηκαν έντονα κύματα ψύχους σε μεγάλες περιοχές του βόρειου ημισφαιρίου, καθώς παγωμένες αέριες μάζες από την Αρκτική κατέβηκαν πιο νότια από το συνηθισμένο.
Με την εισβολή αυτών των ανέμων, η Ευρώπη κατέγραψε τον ψυχρότερο Ιανουάριο από το 2010. Οι πολικές θερμοκρασίες εκτείνονταν από τη Σιβηρία και τη βόρεια και ανατολική Ευρώπη έως τμήματα των Ηνωμένων Πολιτειών, με αποτέλεσμα η μέση θερμοκρασία στην ξηρά να διαμορφωθεί στους -2,34°C, περίπου 1,6°C κάτω από τον μέσο όρο της περιόδου 1991-2020.
Την ίδια ώρα, οι θερμοκρασίες ρεκόρ ενέτειναν τα ακραία φαινόμενα νότια του ισημερινού.
Δασικές πυρκαγιές στην Αυστραλία, τη Χιλή και την Παταγονία προκάλεσαν θανάτους και εκτεταμένες καταστροφές, ενώ οι καταρρακτώδεις βροχές στη νότια Αφρική προκάλεσαν σφοδρές πλημμύρες σε χώρες όπως η Μοζαμβίκη.
Συνολικά, οι θερμοκρασίες παρέμειναν πάνω από τον μέσο όρο σε πολλές περιοχές, μεταξύ των οποίων η Αρκτική, η δυτική Βόρεια Αμερική και αρκετά τμήματα του Νότιου Ημισφαιρίου.
«Ο Ιανουάριος 2026 αποτέλεσε μια σαφή υπενθύμιση ότι το κλιματικό σύστημα μπορεί κάποιες φορές να φέρνει ταυτόχρονα πολύ ψυχρό καιρό σε μία περιοχή και ακραία ζέστη σε μία άλλη», δηλώνει η Samantha Burgess, υπεύθυνη στρατηγικής για το κλίμα στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Μεσοπρόθεσμων Μετεωρολογικών Προβλέψεων.
«Παρότι οι ανθρώπινες δραστηριότητες εξακολουθούν να τροφοδοτούν τη μακροπρόθεσμη υπερθέρμανση, τα πρόσφατα γεγονότα υπογραμμίζουν ότι η ανθεκτικότητα και η προσαρμογή στην αυξανόμενη συχνότητα ακραίων φαινομένων είναι καθοριστικές για την προετοιμασία της κοινωνίας απέναντι στους αυξημένους κλιματικούς κινδύνους στο μέλλον.»
Οι θερμοκρασίες της θάλασσας παραμένουν υψηλές καθώς συνεχίζεται το λιώσιμο των πολικών πάγων
Τα δεδομένα δείχνουν επίσης ότι οι θερμοκρασίες των ωκεανών παραμένουν ασυνήθιστα υψηλές, ενώ ο θαλάσσιος πάγος συνεχίζει να μειώνεται και στους δύο πόλους.
Οι θερμοκρασίες της επιφάνειας της θάλασσας ήταν από τις υψηλότερες που έχουν καταγραφεί για την εποχή, με ιδιαίτερα θερμά νερά σε περιοχές του βόρειου Ατλαντικού και του βόρειου Ειρηνικού, ενώ οι πιο ασθενείς συνθήκες Λα Νίνια διατήρησαν τμήματα του ισημερινού Ειρηνικού πιο κοντά στα κανονικά επίπεδα.
Στην Αρκτική, η θαλάσσια έκταση που καλύφθηκε από πάγο τον Ιανουάριο ήταν κατά 6 τοις εκατό μικρότερη από το κανονικό, το τρίτο χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί ποτέ για τον μήνα. Ιδιαίτερα περιορισμένος ήταν ο πάγος στη Θάλασσα Μπάρεντς, στον Κόλπο Μπάφιν και στη Θάλασσα του Λαμπραντόρ, περιοχές όπου η απώλεια πάγου είναι ραγδαία.
Γύρω από την Ανταρκτική, τα επίπεδα θαλάσσιου πάγου ήταν επίσης χαμηλότερα από τον μέσο όρο, χωρίς όμως να περιλαμβάνονται στα 10 χαμηλότερα επίπεδα Ιανουαρίου που έχουν μετρηθεί ποτέ.
Πλημμύρες, ξηρασία και κίνδυνος πυρκαγιών παραμένουν
Μεγάλο μέρος της δυτικής, νότιας και ανατολικής Ευρώπης αντιμετώπισε πιο υγρές συνθήκες από τον μέσο όρο, γεγονός που προκάλεσε πλημμύρες και προβλήματα σε περιοχές όπως η Ιβηρική Χερσόνησος, η Ιταλία, η Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Σε άλλες περιοχές, οι υψηλές θερμοκρασίες και η ξηρασία σε τμήματα της Νότιας Αμερικής και της Αυστραλίας αύξησαν τον κίνδυνο δασικών πυρκαγιών, ενώ οι έντονες βροχοπτώσεις σε ζώνες όπως η νότια Αφρική, η Βραζιλία και η βόρεια Αυστραλία προκάλεσαν πλημμύρες και καταστροφές.
Η C3S δημοσιεύει μηνιαίες κλιματικές αξιολογήσεις χρησιμοποιώντας το σύνολο δεδομένων ERA5, το οποίο συγκεντρώνει δισεκατομμύρια παρατηρήσεις από δορυφόρους, πλοία, αεροσκάφη και μετεωρολογικούς σταθμούς σε όλο τον κόσμο.