Κάποτε ήταν συνηθισμένοι, όμως οι πληθυσμοί των γκαλάγκο μειώνονται, αλλά οι ερευνητές εκτιμούν ότι δύο βασικά μέτρα προστασίας μπορούν να αναστρέψουν την τάση.
Επιστήμονες ζητούν να κατασκευαστούν «γέφυρες κόμης» ώστε να βοηθηθούν οι πληθυσμοί των μπους μπέιμπι να ανακάμψουν από τις επιπτώσεις της αποψίλωσης των δασών.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Γνωστά για τα τεράστια στρογγυλά μάτια και τα μυτερά αυτιά τους, τα μπους μπέιμπι ήταν κάποτε πανταχού παρόντα στη Νότια Αφρική, αποκτώντας κακή φήμη επειδή τρύπωναν σε πόλεις για να κλέψουν τροφή κατοικιδίων από τα μπολ και ζητιάνευαν αποφάγια από τουρίστες στα σαφάρι.
Ωστόσο, οι ερευνητές Φρανκ Κουότσο και Μισέλ Σόδερ, που ταξίδεψαν για πρώτη φορά στη Νότια Αφρική το 2012 για να αναζητήσουν αυτό το «ασυνήθιστο» πρωτεύον, άρχισαν να παρατηρούν μια ανησυχητική τάση. Συνέχισαν να βρίσκουν νεκρά μπους μπέιμπι, είτε σκοτωμένα σε δρόμους είτε κατασπαραγμένα από σκύλους.
Γιατί τα μπους μπέιμπι θεωρούνται «σχεδόν απειλούμενα»;
Τον Ιανουάριο του 2026, η οργάνωση Endangered Wildlife Trust (EWT) επανακατέταξε τα μπους μπέιμπι με παχιά ουρά από είδος «ελάχιστης ανησυχίας» σε «σχεδόν απειλούμενο». Αν και αυτή η κατηγορία δεν είναι τόσο σοβαρή όσο το «απειλούμενο», οι ερευνητές λένε ότι δείχνει πως οι πληθυσμοί πιθανότατα μειώνονται με ανησυχητικό ρυθμό.
«Οι απειλές από τον άνθρωπο βρίσκονται παντού, για όλα τα είδη», λέει ο Κουότσο, επιστήμονας στο ερευνητικό κέντρο Lajuma στη Νότια Αφρική.
«Έχουμε όμως τεκμηριώσει ότι οι απειλές που αντιμετωπίζουν τα μπους μπέιμπι από τον άνθρωπο, όπως η αποψίλωση και η απώλεια ενδιαιτήματος, αυξάνονται».
Τα μπους μπέιμπι με παχιά ουρά περνούν το μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους πάνω στα δέντρα, τρεφόμενα με ρετσίνι ακακίας. Καθώς όμως οι άνθρωποι αποψιλώνουν τεράστιες εκτάσεις δάσους για γεωργία και προαστιακή κατοικία, τα ζώα αναγκάζονται να μπαίνουν σε κατοικημένες περιοχές για να βρουν τροφή.
Χρησιμοποιώντας δορυφορικές εικόνες, οι ερευνητές υπολόγισαν ότι τα ενδιαιτήματα όπου ζουν τα πρωτεύοντα συρρικνώνονται κατά περίπου 3,6% ανά δεκαετία, ρυθμός ταχύτερος από τον μέσο όρο απώλειας φυσικών εκτάσεων στην περιοχή.
Σε μία περίπτωση, περίπου 200 χιλιόμετρα βόρεια της Πρετόρια στη Νότια Αφρική, τα μπους μπέιμπι φαίνεται να έχουν εξαφανιστεί μετά την κατασκευή φράγματος ανάντη, που στέρεψε το αγαπημένο τους δάσος.
Προηγούμενες μελέτες έχουν επίσης δείξει ότι το παράνομο εμπόριο κατοικιδίων, η κυκλοφορία στους δρόμους και οι επιθέσεις σκύλων μπορεί να κοστίζουν στα μπους μπέιμπι στη Νότια Αφρική πολύ περισσότερο απ’ ό,τι εκτιμούσαν αρχικά οι ειδικοί.
Μπορούν οι γέφυρες κόμης να βοηθήσουν τα μπους μπέιμπι να ανακάμψουν;
Ο Κουότσο και η Σόδερ ενθαρρύνουν πλέον τους κατοίκους να μην ταΐζουν πρωτεύοντα ή να αφήνουν τροφή κατοικιδίων έξω τη νύχτα, ώστε να αποτρέψουν τα μπους μπέιμπι από το να μπαίνουν σε ανθρώπινους οικισμούς όπου είναι ακόμη πιο ευάλωτα.
Για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα των τροχαίων θανατώσεων, οι ερευνητές εισηγούνται τώρα την κατασκευή «γεφυρών κόμης». Αυτές οι διαβάσεις από σχοινιά θα επιτρέπουν στα μπους μπέιμπι να διασχίζουν τους δρόμους χωρίς να κινδυνεύουν να τα χτυπήσουν αυτοκίνητα.
Γέφυρες κόμης έχουν εγκατασταθεί σε όλο τον κόσμο, ακόμη και βαθιά μέσα στον Αμαζόνιο, για να βοηθήσουν στην προστασία ειδών και να περιορίσουν την έκθεσή τους σε ανθρώπινες υποδομές, όπως οι δρόμοι.
Η WWF αναφέρει ότι οι γέφυρες κόμης αποτελούν «βασικό μέτρο μετριασμού» για την άγρια ζωή, όπως οι ακανθόχοιροι, οι βραδύποδες και οι πίθηκοι, των οποίων οι επικράτειες έχουν «κατακερματιστεί από γραμμικές υποδομές».
«Ένας και μόνο δρόμος μπορεί να απομονώσει ένα ζώο από καταφύγιο, πηγές τροφής και πιθανούς συντρόφους, δυσχεραίνοντας την καθημερινή του ζωή και διαιρώντας τα είδη σε ξεχωριστούς υποπληθυσμούς, κάτι που μπορεί να μειώσει τη γενετική ποικιλότητα», σημειώνει η οργάνωση.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ωστόσο ότι διατίθενται «τόσο λίγα χρήματα» για τη διατήρηση της άγριας ζωής, ώστε ακόμη και η κατασκευή μιας απλής γέφυρας κόμης μπορεί να πάρει χρόνο.
«Όσο περισσότερα μαθαίνουμε για ένα πλάσμα, τόσο καλύτερα μπορούμε να αξιοποιούμε αυτά τα χρήματα με πραγματικά αποτελεσματικό τρόπο», προσθέτουν.
Σε τελική ανάλυση, αν δεν σταματήσει η αποψίλωση, το μπους μπέιμπι με παχιά ουρά κινδυνεύει να βρεθεί ακόμη πιο κοντά στην εξαφάνιση.