Άφορά στη στήριξη στρατηγικών επενδύσεων που προσθέτουν παραγωγική ικανότητα καθαρής τεχνολογίας
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε πρόγραμμα κρατικών ενισχύσεων της Ελλάδας, προϋπολογισμού 400 εκατ. ευρώ, με στόχο τη στήριξη στρατηγικών επενδύσεων που ενισχύουν την παραγωγική δυναμικότητα στον τομέα των καθαρών τεχνολογιών, στο πλαίσιο των επιδιώξεων της συμφωνίας για καθαρή βιομηχανία.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η πρωτοβουλία αυτή αναμένεται να επιταχύνει τη μετάβαση σε οικονομία μηδενικών καθαρών εκπομπών. Η έγκριση δόθηκε βάσει του Πλαισίου Κρατικών Ενισχύσεων για τη Συμφωνία Καθαρής Βιομηχανίας (CISAF), το οποίο υιοθετήθηκε από την Επιτροπή στις 25 Ιουνίου 2025.
Το ελληνικό πρόγραμμα και η έγκριση των δαπανών
Η Ελλάδα γνωστοποίησε στην Επιτροπή, σύμφωνα με το τμήμα 6.1 του CISAF, καθεστώς ενισχύσεων ύψους 400 εκατ. ευρώ για την υποστήριξη στρατηγικών επενδύσεων που αυξάνουν την παραγωγική ικανότητα στον τομέα των καθαρών τεχνολογιών, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην υλοποίηση των στόχων της συμφωνίας για καθαρή βιομηχανία.
Το πρόγραμμα αποσκοπεί στη χρηματοδοτική ενίσχυση επενδύσεων που δημιουργούν ή επεκτείνουν παραγωγική ικανότητα για την κατασκευή τεχνολογιών μηδενικών καθαρών εκπομπών, συμπεριλαμβανομένης της αξιοποίησης δευτερογενών πρώτων υλών. Καλύπτει επίσης βασικά εξειδικευμένα κατασκευαστικά στοιχεία που απαριθμούνται στο παράρτημα ΙΙ του CISAF, καθώς και την παραγωγή νέων ή ανακτημένων κρίσιμων πρώτων υλών που είναι απαραίτητες για την κατασκευή των τελικών προϊόντων ή των επιμέρους βασικών στοιχείων τους.
Η στήριξη θα παρέχεται με τη μορφή άμεσων επιχορηγήσεων και φορολογικών κινήτρων. Το μέτρο απευθύνεται σε επιχειρήσεις σε όλη την ελληνική επικράτεια και οι ενισχύσεις μπορούν να χορηγούνται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2030.
Η Επιτροπή έκρινε ότι το ελληνικό καθεστώς πληροί τις προϋποθέσεις του CISAF. Ειδικότερα, διαπιστώθηκε ότι δημιουργεί ουσιαστικά κίνητρα για την παραγωγή καθαρών τεχνολογιών, των βασικών κατασκευαστικών τους στοιχείων και των αναγκαίων κρίσιμων πρώτων υλών.
Κατέληξε, επίσης, στο συμπέρασμα ότι το μέτρο είναι αναγκαίο, κατάλληλο και αναλογικό για την επιτάχυνση της μετάβασης σε οικονομία μηδενικών καθαρών εκπομπών και για την ενίσχυση οικονομικών δραστηριοτήτων κομβικής σημασίας για την εφαρμογή της συμφωνίας για καθαρή βιομηχανία. Η απόφαση συνάδει με το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και με τις σχετικές διατάξεις του CISAF.
Με βάση τα παραπάνω, η Επιτροπή ενέκρινε το ελληνικό μέτρο σύμφωνα με τους κανόνες της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις.
«Το καθεστώς αυτό θα εξασφαλίσει στην Ελλάδα πρόσθετη παραγωγική ικανότητα καθαρών τεχνολογιών. Το ελληνικό κράτος μπορεί να διαθέσει 400 εκατ. ευρώ για να στηρίξει βασικές επενδύσεις στον τομέα, χρησιμοποιώντας μια σειρά διαφορετικών μέτρων. Αυτό το νέο δυναμικό παραγωγής θα συμβάλει στην επίτευξη των στόχων της συμφωνίας για καθαρή βιομηχανία, περιορίζοντας παράλληλα στο ελάχιστο τις δυνητικές στρεβλώσεις του ανταγωνισμού», δήλωσε η Τερέσα Ριμπέρα, εκτελεστική αντιπρόεδρος αρμόδια για μια καθαρή, δίκαιη και ανταγωνιστική μετάβαση.
Ιστορικό
Στις 25 Ιουνίου 2025, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υιοθέτησε το CISAF, με σκοπό την προώθηση μέτρων στήριξης σε τομείς καθοριστικής σημασίας για τη μετάβαση σε οικονομία μηδενικών καθαρών εκπομπών, στο πλαίσιο της συμφωνίας για καθαρή βιομηχανία.
Το CISAF επιτρέπει στα κράτη μέλη να εφαρμόζουν, έως τις 31 Δεκεμβρίου 2030, διάφορες κατηγορίες ενισχύσεων για την επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης, όπως:
- Μέτρα για την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και καυσίμων χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών (τμήματα 4.1 και 4.2): Παρέχεται η δυνατότητα θέσπισης καθεστώτων στήριξης επενδύσεων σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και αποθήκευση, με απλουστευμένες διαδικασίες, καθώς και ειδικές ρυθμίσεις για την ταχύτερη ανάπτυξη καυσίμων χαμηλών εκπομπών.
- Μέτρα προσωρινής ελάφρυνσης του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας για ενεργοβόρες επιχειρήσεις (τμήμα 4.5): Στόχος είναι να διασφαλιστεί η μετάβαση σε καθαρή και οικονομικά προσιτή ηλεκτρική ενέργεια, αποτρέποντας τη μεταφορά παραγωγικών δραστηριοτήτων σε χώρες με χαμηλότερα περιβαλλοντικά πρότυπα.
- Μέτρα για την απανθρακοποίηση της βιομηχανίας (τμήμα 5): Παρέχεται στήριξη για επενδύσεις που μειώνουν την εξάρτηση από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, μέσω εξηλεκτρισμού, βελτίωσης ενεργειακής απόδοσης και χρήσης ανανεώσιμου ή χαμηλών εκπομπών υδρογόνου.
- Μέτρα ενίσχυσης της παραγωγικής ικανότητας καθαρών τεχνολογιών (τμήμα 6): Προβλέπεται επενδυτική στήριξη για στρατηγικά έργα, σύμφωνα με τον κανονισμό για τη βιομηχανία μηδενικών καθαρών εκπομπών, όπως παραγωγή μπαταριών, φωτοβολταϊκών πάνελ, ανεμογεννητριών, αντλιών θερμότητας, ηλεκτρολυτών και έργων δέσμευσης, χρήσης και αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα, καθώς και για βασικά εξαρτήματα και κρίσιμες πρώτες ύλες.
- Μέτρα μείωσης του επενδυτικού κινδύνου (ενότητα 8): Αφορούν τη στήριξη ιδιωτικών επενδύσεων σε καθαρή ενέργεια, απανθρακοποίηση της βιομηχανίας, καθαρές τεχνολογίες, ενεργειακές υποδομές και έργα κυκλικής οικονομίας.
Περισσότερες πληροφορίες για το CISAF είναι διαθέσιμες στην επίσημη ιστοσελίδα της Επιτροπής.