Η Ευρωπαϊκή Ένωση εντόπισε αριθμό-ρεκόρ επικίνδυνων προϊόντων το 2025, με καλλυντικά, παιχνίδια και ηλεκτρικές συσκευές να κυριαρχούν.
Κρέμες, παιχνίδια και φορτιστές κινητών που φτάνουν στην Ευρώπη δεν ήταν ποτέ πιο επικίνδυνα, σύμφωνα με νέα έκθεση της ΕΕ, η οποία καταγράφει για τρίτη συνεχόμενη χρονιά αριθμό-ρεκόρ προειδοποιήσεων για την ασφάλεια το 2025.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Πέρσι καταγράφηκαν 4.671 ειδοποιήσεις στο σύστημα Safety Gate (πηγή στα Αγγλικά), το εργαλείο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την παρακολούθηση επικίνδυνων προϊόντων που εισέρχονται στην αγορά, σύμφωνα με νέα έκθεση.
Τα στοιχεία για το 2025 είναι τα υψηλότερα από τότε που το σύστημα τέθηκε σε λειτουργία το 2003, καταγράφοντας αύξηση 14 % σε σχέση με το 2024 και πάνω από διπλάσιο σε σύγκριση με το 2022.
«Τα καταναλωτικά αγαθά αποτελούν σημαντικό κομμάτι της καθημερινής μας ζωής. Ανεξάρτητα από την προέλευσή τους και τον σκοπό τους, πρέπει να είναι ασφαλή για την υγεία μας και για το ευρύτερο περιβάλλον», δήλωσε ο Μάικλ Μακ Γκραθ, Ευρωπαίος επίτροπος για την Προστασία των Καταναλωτών, κατά την παρουσίαση της Έκθεσης Safety Gate 2025.
Εξήγησε ότι, με τη ραγδαία ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου και τον όγκο δεμάτων που εισέρχονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση από τρίτες χώρες, το πλαίσιο ασφάλειας είναι πλέον πιο απαραίτητο από ποτέ.
Η ΕΕ εισήγαγε το Σύστημα Ταχείας Προειδοποίησης το 2003, για τον εντοπισμό επικίνδυνων μη διατροφικών προϊόντων. Καλύπτει κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία, όπως πνιγμό, στραγγαλισμό και βλάβες στην ακοή ή την όραση, καθώς και κινδύνους για το περιβάλλον, τους ενεργειακούς πόρους και την περιουσία.
Ποια προϊόντα εντοπίζονται πιο συχνά;
Στην κορυφή της λίστας των πιο συχνά εντοπιζόμενων επικίνδυνων προϊόντων βρίσκονται τα καλλυντικά, τα παιχνίδια και οι ηλεκτρικές συσκευές και ο ηλεκτρολογικός εξοπλισμός.
Ο συχνότερα αναφερόμενος κίνδυνος σχετίζεται με επικίνδυνες χημικές ουσίες, που αντιστοιχούν στο 53% όλων των ειδοποιήσεων, και ακολουθούν ο κίνδυνος τραυματισμών με 14% και πνιγμών με 9%.
Σχεδόν οκτώ στις δέκα ειδοποιήσεις αφορούν καλλυντικά με παρουσία butylphenyl methylpropional (BMCHA), ενός συνθετικού αρώματος που έχει απαγορευτεί στην ΕΕ από το 2022. Η ουσία χρησιμοποιούνταν ευρέως σε αρώματα, λοσιόν και προϊόντα οικιακής χρήσης, μέχρις ότου διαπιστώθηκε ότι μπορεί να έχει επιβλαβείς επιπτώσεις στο αναπαραγωγικό σύστημα και να προκαλεί ερεθισμούς στο δέρμα.
Η έκθεση σημειώνει επίσης ότι, για πρώτη φορά, οι εθνικές αρχές κοινοποίησαν περιπτώσεις βερνικιών νυχιών που περιέχουν trimethylbenzoyl diphenylphosphine oxide (TPO), μια χημική ουσία που χρησιμοποιείται σε προϊόντα gel νυχιών που πολυμερίζονται με ακτινοβολία UV/LED. Η χρήση της απαγορεύτηκε στην ΕΕ το 2025, λόγω ανησυχιών για κινδύνους στην προγεννητική υγεία και αλλεργικές αντιδράσεις.
Ποιες χώρες εντόπισαν τα περισσότερα επικίνδυνα προϊόντα και από πού προέρχονται;
Η Ιταλία κατέγραψε τον μεγαλύτερο αριθμό επικίνδυνων προϊόντων, με 1.193 κοινοποιήσεις το 2025, ακολουθούμενη από τη Γερμανία με 465 και τη Γαλλία με 455. Η Ελλάδα δεν είχε καμία κοινοποίηση, η Ρουμανία δύο και η Ισλανδία πέντε.
Το Safety Gate καταγράφει επίσης την προέλευση των προϊόντων. Ο επίτροπος Μακ Γκραθ επισήμανε ότι σχεδόν τα τρία τέταρτα προέρχονται από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η μεγαλύτερη πηγή ήταν η Κίνα, από την οποία προέρχονταν 2.006 από τις 4.671 κοινοποιήσεις. Εντός Ευρώπης, η χώρα προέλευσης με τις περισσότερες κοινοποιήσεις ήταν η Ιταλία, με 614, και ακολουθούσε η Γερμανία με 288.
«Παιχνίδια με τα οποία τα παιδιά μπορεί να πνιγούν, καλλυντικά που προκαλούν εξανθήματα ή φορτιστές που πιάνουν φωτιά συνεχίζουν να εισέρχονται στην Ευρώπη, συχνά μέσω κινεζικών διαδικτυακών αγορών, χωρίς στην πράξη να υπάρχει κανένα υπεύθυνο πρόσωπο στην εφοδιαστική αλυσίδα», δήλωσε ο Αγουστίν Ρέινα, γενικός διευθυντής της ευρωπαϊκής οργάνωσης καταναλωτών BEUC.
Πρόσθεσε ότι, για να προστατευθούν πραγματικά οι καταναλωτές, οι διαδικτυακές πλατφόρμες πρέπει να λογοδοτούν και, τελικά, να φέρουν οι ίδιες την ευθύνη όταν κανένας άλλος δεν διασφαλίζει την ασφάλεια των καταναλωτών.
Πώς λειτουργεί το σύστημα;
Το σύστημα ταχείας προειδοποίησης Safety Gate δέχεται αναφορές από εθνικές αρχές που εντοπίζουν επικίνδυνα προϊόντα στην αγορά τους. Οι πληροφορίες μπορεί να προέρχονται από επιχειρήσεις ή από πολίτες μέσω του Consumer Safety Gateway.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ελέγχει τις πληροφορίες και τις διαβιβάζει στα άλλα κράτη μέλη, τα οποία στη συνέχεια αναζητούν το προϊόν στις δικές τους εθνικές αγορές.
Μόλις οι πληροφορίες επαληθευτούν, δημοσιεύονται στην πύλη Safety Gate και είναι διαθέσιμες σε όλους τους πολίτες.
Ωστόσο, η BEUC προειδοποιεί ότι οι καταγεγραμμένες κοινοποιήσεις αποτελούν μόνο την κορυφή του παγόβουνου, καθώς οι αρχές είναι αδύνατον να ελέγξουν όλα τα προϊόντα που εισέρχονται στην αγορά της ΕΕ.
«Τα στατιστικά στοιχεία δεν επιτρέπουν να εξαχθούν συμπεράσματα ως προς το αν το επίπεδο ασφάλειας έχει μειωθεί ή, αντίθετα, αν ο αυξημένος αριθμός κοινοποιήσεων σημαίνει ότι τα κράτη μέλη έχουν εντείνει τους ελέγχους τους ή ότι τα συστήματα ελέγχου γίνονται πιο αποτελεσματικά», σημειώνει η οργάνωση καταναλωτών.