Ηλεκτρονικά τσιγάρα βοηθούν περισσότερο στο κόψιμο του καπνίσματος από τα έμπλαστρα και τις τσίχλες, δείχνει νέα μελέτη.
Τα ηλεκτρονικά τσιγάρα με νικοτίνη ενδέχεται να είναι πιο αποτελεσματικά στη διακοπή του καπνίσματος από τις παραδοσιακές μεθόδους, σύμφωνα με νέα μελέτη. Ωστόσο, η εντεινόμενη εξέταση αυτών των προϊόντων αναδεικνύει και άλλους κινδύνους για την υγεία.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η μελέτη, με επικεφαλής ερευνητές του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης και δημοσιευμένη στο επιστημονικό περιοδικό Addiction (πηγή στα Αγγλικά), διαπίστωσε ότι τα ηλεκτρονικά τσιγάρα με νικοτίνη ήταν πιο αποτελεσματικά για τη διακοπή του καπνίσματος από άλλες παρεμβάσεις, όπως οι τσίχλες και τα επιθέματα νικοτίνης.
Οι ερευνητές ανέπτυξαν επίσης έναν «Χάρτη τεκμηρίωσης και κενών» (Evidence and Gap Map) για να αναδείξουν τα πεδία όπου απαιτείται περισσότερη έρευνα.
«Ελπίζουμε ότι αυτή η συνοπτική εικόνα και ο Χάρτης τεκμηρίωσης και κενών θα βάλουν τέλος σε ορισμένους ισχυρισμούς ότι τα δεδομένα για τις επιπτώσεις των ηλεκτρονικών τσιγάρων με νικοτίνη στην αποχή από το κάπνισμα είναι αντικρουόμενα», δήλωσε η Άντζελα Ντιφένγκ Γου, ανώτερη ερευνήτρια και λέκτορας στο Τμήμα Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας Nuffield της Οξφόρδης.
«Στην πραγματικότητα, τα στοιχεία είναι σαφή και συνεπή σε όλες τις μετα-αναλύσεις που εξετάσαμε: τα ηλεκτρονικά τσιγάρα είναι αποτελεσματικά στο να βοηθούν τους ανθρώπους να σταματήσουν το κάπνισμα».
Η ανασκόπηση διαπίστωσε επίσης ότι τα δεδομένα για σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες παραμένουν ασαφή. Για τις περισσότερες άλλες ανεπιθύμητες ενέργειες, τα στοιχεία υποδηλώνουν μικρή ή καθόλου διαφορά μεταξύ των ηλεκτρονικών τσιγάρων με νικοτίνη και άλλων θεραπειών.
Τα ηλεκτρονικά τσιγάρα εδώ και χρόνια βρίσκονται υπό στενή παρακολούθηση ως εναλλακτική στο κάπνισμα και, παρότι οι ειδικοί συμφωνούν ότι το να μην καπνίζει κανείς παραμένει πάντα η πιο υγιεινή επιλογή, τα ολοένα και περισσότερα δεδομένα τα δείχνουν ως ένα πιθανό βοήθημα για τη διακοπή του καπνού.
Οι ερευνητές εξέτασαν 14 συστηματικές ανασκοπήσεις που πραγματοποιήθηκαν μεταξύ 2014 και 2023.
Σε αυτές περιλαμβάνεται και μια ανασκόπηση Cochrane του 2024, η οποία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, για κάθε 100 χρήστες, δύο έως πέντε άτομα επιπλέον θα σταματούσαν το κάπνισμα με τη βοήθεια ηλεκτρονικών τσιγάρων με νικοτίνη σε σύγκριση με τη θεραπεία υποκατάστασης νικοτίνης (NRT), όπως τα επιθέματα ή οι τσίχλες.
Οι ερευνητές της Οξφόρδης ανέφεραν ότι, παρά τις πρόσφατες συστάσεις υπέρ των ηλεκτρονικών τσιγάρων, οι αβεβαιότητες και οι αντιληπτές αντιπαραθέσεις γύρω από τον ρόλο τους στη μείωση του καπνίσματος εμποδίζουν τη χάραξη διεθνούς πολιτικής, καθώς και τις κλινικές και προσωπικές αποφάσεις.
Είναι τα ηλεκτρονικά τσιγάρα ακίνδυνα;
Η στάση απέναντι σε αυτά τα προϊόντα παραμένει διχασμένη. Τα δεδομένα για τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην υγεία που συνδέονται με τη χρήση ηλεκτρονικών τσιγάρων εξελίσσονται, κυρίως λόγω του σχετικά σύντομου χρονικού διαστήματος που τα προϊόντα αυτά είναι διαθέσιμα στους καταναλωτές και της συνεχούς εξέλιξής τους.
Παρότι τα αυξανόμενα στοιχεία φαίνεται να επιβεβαιώνουν την αποτελεσματικότητα των ηλεκτρονικών τσιγάρων στη διακοπή του καπνίσματος, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι δεν είναι απαλλαγμένα από κινδύνους και θα πρέπει να αποφεύγονται από όσους δεν καπνίζουν.
Μελέτη που δημοσιεύτηκε τον Φεβρουάριο του 2026 σημείωσε ότι, παρότι δεν υπάρχουν προς το παρόν ενδείξεις από μελέτες σε ανθρώπους ότι τα ηλεκτρονικά τσιγάρα προκαλούν καρκίνο, υπάρχουν στοιχεία ότι οι χρήστες εκτίθενται σε καρκινογόνες χημικές ουσίες.
Ωστόσο, σε σύγκριση με τα παραδοσιακά προϊόντα καπνού, η χρήση ηλεκτρονικών τσιγάρων αντί του καπνίσματος συμβατικού καπνού οδηγεί σε σημαντική μείωση της έκθεσης σε καρκινογόνες ουσίες, σύμφωνα με τη μελέτη.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) είναι έντονα επικριτικός απέναντι στα vapes και τα ηλεκτρονικά τσιγάρα λόγω του αντίκτυπου που έχουν στα παιδιά.
Το 2025, εκτίμησε για πρώτη φορά τη χρήση ηλεκτρονικών τσιγάρων σε παγκόσμιο επίπεδο και διαπίστωσε ότι πλέον πάνω από 100 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο κάνουν χρήση.
Σε αυτούς περιλαμβάνονται τουλάχιστον 15 εκατομμύρια παιδιά, ηλικίας 13 έως 15 ετών, που χρησιμοποιούν ήδη ηλεκτρονικά τσιγάρα. Σε χώρες όπου υπάρχουν διαθέσιμα δεδομένα, τα παιδιά είναι κατά μέσο όρο εννέα φορές πιο πιθανό από τους ενήλικες να κάνουν χρήση, σύμφωνα με τον ΠΟΥ.
«Τα ηλεκτρονικά τσιγάρα τροφοδοτούν ένα νέο κύμα εθισμού στη νικοτίνη», δήλωσε ο Ετιέν Κρουγκ από τον ΠΟΥ. «Παρουσιάζονται ως μέσο μείωσης της βλάβης, αλλά στην πραγματικότητα κάνουν τα παιδιά να εθίζονται νωρίτερα στη νικοτίνη και κινδυνεύουν να υπονομεύσουν δεκαετίες προόδου».