Γιατροί και Ερυθρός Σταυρός παρέχουν συμβουλές για ασφαλή κολύμβηση
Το πρόσφατο τραγικό περιστατικό στην Πάρο με τον πνιγμό του παιδιού στην πισίνα έφερε εκ νέου στην επιφάνεια την ανάγκη για σωστή ενημέρωση των πολιτών σε σχέση με τα μέτρα ασφαλείας παιδιών και ενηλίκων όταν κολυμπούν σε πισίνες και θάλασσες.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Όπως τονίζουν συνεχώς οι ειδικοί, «ο πνιγμός μπορεί να συμβεί μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα και δεν αφορά μόνο στη θάλασσα. Η σωστή επίβλεψη, η πρόληψη και η γνώση βασικών κανόνων ασφάλειας μπορούν να κάνουν τη διαφορά».
Ποιοι είναι οι βασικοί κανόνες που πρέπει να γνωρίζουν γονείς και φροντιστές και ποιοι είναι οι συνηθέστεροι μύθοι γύρω από την ασφάλεια στο νερό;
Η πρόληψη παραμένει το σημαντικότερο μέτρο προστασίας. Η παρουσία ενός υπεύθυνου ενήλικα, η επιλογή ασφαλών σημείων κολύμβησης και η γνώση βασικών δεξιοτήτων μπορούν να περιορίσουν σημαντικά τον κίνδυνο.
Οι 10 βασικές οδηγίες για την ασφάλεια των παιδιών στο νερό
1. Η επίβλεψη σώζει ζωές
Το σημαντικότερο μέτρο είναι η άμεση και συνεχής επίβλεψη. Ο ενήλικας που επιβλέπει το παιδί πρέπει να έχει την προσοχή του στραμμένη αποκλειστικά σε αυτό και να μην αποσπάται από το κινητό, το βιβλίο ή άλλες δραστηριότητες.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται τα παιδιά μικρότερης ηλικίας. Για παιδιά κάτω των 5 ετών, η επίβλεψη θα πρέπει να γίνεται σε απόσταση που επιτρέπει στον ενήλικα να αντιδράσει αμέσως, ουσιαστικά σε απόσταση ενός χεριού.
2. Ποτέ μόνο του στο νερό
Ένα παιδί δεν πρέπει να βρίσκεται μόνο του στο νερό, ούτε για λίγα δευτερόλεπτα. Η παρουσία μεγαλύτερου αδελφού ή αδελφής δεν αντικαθιστά την επίβλεψη ενηλίκου.
Το ίδιο ισχύει ακόμη και όταν το παιδί φορά μπρατσάκια ή βρίσκεται σε ρηχά νερά. Το βάθος δεν αποτελεί από μόνο του εγγύηση ασφάλειας.
3. Τα μπρατσάκια και τα φουσκωτά δεν είναι σωσίβια
Τα βοηθήματα επίπλευσης μπορούν να χρησιμοποιηθούν στο παιχνίδι, όμως δεν αποτελούν μέσο προστασίας από τον πνιγμό και δεν αντικαθιστούν την επίβλεψη.
Όταν πρόκειται για δραστηριότητες σε σκάφος, απαιτείται πιστοποιημένο σωσίβιο κατάλληλου μεγέθους για το παιδί και τις συγκεκριμένες συνθήκες.
4. Επιλέγουμε ασφαλή σημεία κολύμβησης
Η επιλογή της παραλίας ή της πισίνας έχει ιδιαίτερη σημασία. Προτιμώνται οργανωμένες παραλίες με ναυαγοσώστη και σημεία όπου τα νερά είναι ήρεμα και οι συνθήκες γνωστές.
Οι γονείς και οι φροντιστές πρέπει να σέβονται τις προειδοποιητικές σημαίες και τις υποδείξεις των υπευθύνων, αποφεύγοντας περιοχές με έντονα ρεύματα ή μεγάλα κύματα.
5. Ιδιαίτερη προσοχή στις πισίνες
Οι πισίνες απαιτούν εξίσου αυστηρά μέτρα ασφαλείας. Η πρόσβαση θα πρέπει να ελέγχεται, με κατάλληλη περίφραξη και πόρτα που κλείνει αυτόματα, ώστε ένα παιδί να μην μπορεί να μπει μόνο του στον χώρο.
Τα παιχνίδια δεν πρέπει να παραμένουν μέσα ή δίπλα στην πισίνα όταν αυτή δεν χρησιμοποιείται, καθώς μπορεί να προσελκύσουν την προσοχή ενός παιδιού. Παράλληλα, ο απαραίτητος εξοπλισμός διάσωσης πρέπει να βρίσκεται σε εύκολα προσβάσιμο σημείο.
6. Τα μαθήματα κολύμβησης είναι σημαντικά, αλλά δεν αρκούν
Η εκμάθηση κολύμβησης μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο, καθώς βοηθά το παιδί να αποκτήσει βασικές δεξιότητες στο νερό.
Ωστόσο, ακόμη και ένα παιδί που κολυμπά καλά δεν πρέπει να μένει χωρίς επίβλεψη. Η ικανότητα στην κολύμβηση δεν εξαλείφει τους κινδύνους που μπορεί να προκύψουν από ρεύματα, κύματα, κούραση ή απρόβλεπτες καταστάσεις.
7. Μεγάλη προσοχή στις βουτιές
Οι βουτιές κρύβουν κινδύνους, ιδιαίτερα όταν γίνονται σε άγνωστα νερά. Δεν πρέπει να πραγματοποιούνται σε σημεία όπου δεν γνωρίζουμε το βάθος ή υπάρχουν βράχια και προβλήτες.
Ένας λάθος υπολογισμός μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρό τραυματισμό. Γι' αυτό οι κανόνες ασφαλείας πρέπει να τηρούνται κάθε φορά, ακόμη και όταν το σημείο φαίνεται γνώριμο.
8. Προσοχή μετά το φαγητό
Μετά από ένα μεγάλο γεύμα, καλό είναι να αποφεύγεται η έντονη δραστηριότητα στο νερό. Το παιδί χρειάζεται χρόνο πριν επιστρέψει σε έντονο παιχνίδι ή κολύμβηση.
Η προσοχή είναι ιδιαίτερα σημαντική ώστε η καλοκαιρινή διασκέδαση να μη μετατραπεί σε επικίνδυνη κατάσταση.
9. Η γνώση ΚΑΡΠΑ μπορεί να αποδειχθεί σωτήρια
Η εκπαίδευση των γονέων και των φροντιστών στη βασική υποστήριξη της ζωής και την καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση (ΚΑΡΠΑ) μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική σε ένα επείγον περιστατικό.
Η γνώση των βασικών ενεργειών μέχρι να φτάσει εξειδικευμένη βοήθεια μπορεί να κάνει τη διαφορά. Για τον λόγο αυτό, η εκπαίδευση στην ΚΑΡΠΑ αποτελεί σημαντικό εργαλείο πρόληψης και αντιμετώπισης έκτακτων περιστατικών.
10. Σε επείγουσα κατάσταση, καλούμε αμέσως βοήθεια
Σε περίπτωση σοβαρού περιστατικού στο νερό, δεν περιμένουμε να δούμε αν το παιδί θα συνέλθει από μόνο του. Καλούμε άμεσα το 112 ή το 166 και ακολουθούμε τις οδηγίες των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης. Η έγκαιρη αντίδραση είναι κρίσιμη. Παράλληλα, όποιος γνωρίζει ΚΑΡΠΑ μπορεί να την εφαρμόσει σύμφωνα με την εκπαίδευσή του, μέχρι να φτάσει επαγγελματική βοήθεια.
Μύθοι και αλήθειες για τον πνιγμό
Γύρω από την ασφάλεια στο νερό υπάρχουν αρκετές λανθασμένες αντιλήψεις. Κάποιες από αυτές μπορεί μάλιστα να δημιουργήσουν μια ψευδή αίσθηση ασφάλειας στους γονείς.
Μύθος 1: «Ο πνιγμός συνοδεύεται πάντα από φωνές και κινήσεις»
Αλήθεια: Ο πνιγμός μπορεί να είναι αθόρυβος και να εξελιχθεί μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα. Ένα παιδί που κινδυνεύει δεν είναι απαραίτητο ότι θα φωνάξει ή θα μπορέσει να ζητήσει βοήθεια.
Γι' αυτό η ενεργή επίβλεψη έχει τόσο μεγάλη σημασία.
Μύθος 2: «Τα μπρατσάκια προστατεύουν το παιδί»
Αλήθεια: Τα μπρατσάκια και τα φουσκωτά δεν είναι μέσα διάσωσης και δεν μπορούν να αντικαταστήσουν την επίβλεψη ενός ενήλικα.
Μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως βοηθήματα, αλλά ένα παιδί που φορά μπρατσάκια εξακολουθεί να χρειάζεται συνεχή παρακολούθηση.
Μύθος 3: «Αφού το παιδί ξέρει κολύμπι, δεν κινδυνεύει»
Αλήθεια: Ακόμη και ένα παιδί που κολυμπά καλά μπορεί να παρασυρθεί από ρεύματα ή να πανικοβληθεί στο νερό.
Η καλή γνώση κολύμβησης μειώνει τον κίνδυνο, αλλά δεν εξαλείφει την ανάγκη για επίβλεψη.
Μύθος 4: «Αν υπάρχουν πολλοί μεγάλοι γύρω, κάποιος θα προσέχει»
Αλήθεια: Η επίβλεψη πρέπει να έχει συγκεκριμένο υπεύθυνο ενήλικα.
Όταν όλοι θεωρούν ότι «κάποιος άλλος κοιτάζει το παιδί», υπάρχει κίνδυνος τελικά να μην το παρακολουθεί κανείς ουσιαστικά.
Μύθος 5: «Αφού το παιδί βγήκε από το νερό και φαίνεται καλά, δεν χρειάζεται γιατρό»
Αλήθεια: Μετά από ένα περιστατικό στο νερό, ακόμη και αν το παιδί φαίνεται να έχει επανέλθει, χρειάζεται αξιολόγηση από επαγγελματία υγείας, ιδιαίτερα όταν έχει προηγηθεί επεισόδιο που δημιούργησε ανησυχία.
Η ιατρική εκτίμηση είναι σημαντική για να αποκλειστούν επιπλοκές.
Μύθος 6: «Ο πνιγμός συμβαίνει μόνο στη θάλασσα»
Αλήθεια: Ο πνιγμός μπορεί να συμβεί σε πολλά διαφορετικά περιβάλλοντα: σε πισίνες, φουσκωτές πισίνες, λίμνες, ποτάμια, ακόμη και σε πολύ μικρές ποσότητες νερού.
Γι' αυτό η ασφάλεια δεν αφορά μόνο την παραλία, αλλά κάθε χώρο όπου ένα παιδί μπορεί να έρθει σε επαφή με νερό.
Η βασική αρχή είναι απλή: Ένα παιδί δεν χρειάζεται μόνο σωσίβιο ή μπρατσάκια. Χρειάζεται τα μάτια ενός υπεύθυνου ενήλικα πάνω του. Το καλοκαίρι είναι συνώνυμο της ανεμελιάς, όχι όμως της απροσεξίας. Η θάλασσα και η πισίνα μπορούν να προσφέρουν στα παιδιά όμορφες και ασφαλείς στιγμές, αρκεί η διασκέδαση να συνοδεύεται από υπευθυνότητα και συνεχή επίβλεψη.
Οι 8 οδηγίες του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού
Ο Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός (Ε.Ε.Σ.), με την Σχολή Ναυαγοσωστικής του και στο πλαίσιο της πανελλαδικής εκστρατείας του «Απολαμβάνουμε το νερό με ασφάλεια», για την ενημέρωση των πολιτών, προτείνει 8 χρήσιμες οδηγίες που σώζουν ζωές.
Ο πνιγμός μπορεί να συμβεί αθόρυβα, μέσα σε λίγα μόλις δευτερόλεπτα, συχνά χωρίς κραυγές ή εμφανή σημάδια κινδύνου. Στην Ελλάδα, σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία του ΕΟΔΥ, την τελευταία πενταετία καταγράφονται κατά μέσο όρο 378 θάνατοι ετησίως, με την πλειοψηφία τους στη θάλασσα. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας καταγράφει τον πνιγμό ως την τρίτη αιτία θανάτου από ακούσιο τραυματισμό, με 300.000 θανάτους ετησίως. Τα παιδιά κάτω των 5 ετών αποτελούν σχεδόν το 25% των θυμάτων, ενώ υψηλή θνησιμότητα καταγράφεται και στους ηλικιωμένους άνω των 70 ετών.
Αναλυτικά οι 8 οδηγίες της Σχολής Ναυαγοσωστικής του Ε.Ε.Σ. :
1. Να κολυμπάτε σε ασφαλείς, οργανωμένες παραλίες. Ακολούθησε τις οδηγίες του ναυαγοσώστη και τις σημαίες της παραλίας.
2. Μην μπαίνετε στο νερό αμέσως μετά το φαγητό ή την κατανάλωση αλκοόλ.
3. Μπείτε στο νερό σταδιακά, ειδικά αν είναι πολύ κρύο, για να αποφύγετε θερμικό σοκ.
4. Μην απομακρύνεστε πολύ και κολυμπάτε πάντα οριζόντια με την ακτή.
5. Μην κάνετε βουτιές σε άγνωστα νερά. Μπορεί να υπάρχουν βράχια ή άλλοι κίνδυνοι.
6. Τα παιδιά πρέπει να βρίσκονται πάντα σε κοντινή απόσταση από έναν ενήλικα, ακόμη κι αν χρησιμοποιούν σωσίβιο.
7. Χρησιμοποιήστε σωσίβιο όταν κάνετε δραστηριότητες όπως κανό ή SUP.
8. Αν σας παρασύρει ρεύμα, μην πανικοβληθείτε. Κολυμπήστε παράλληλα με την ακτή μέχρι να βγείτε από το ρεύμα και μετά κατευθυνθείτε προς την παραλία.
Safe Water Sports: Κανόνες για πισίνες ξενοδοχείων
Η ΜΚΟ Safe Water Sports προτείνει τους παρακάτω κανόνες ασφαλείας για το κολύμπι σε πισίνες.
1. Να κάνετε ντους προτού μπείτε σε αυτή.
2. Δεν επιτρέπονται σε όλες τις πισίνες ξενοδοχείων οι βουτιές. Θα πρέπει να περιμένετε μέχρι ο γονέας ή ένας ναυαγοσώστης να σας πει ότι οι βουτιές επιτρέπονται.
3. Πρέπει πάντα να ελέγχετε το βάθος της πισίνας μέσω των ειδικών σημάνσεων και να στέκεστε εκεί που νιώθετε ασφαλείς και πατάτε για να κολυμπήσετε.
4. Επειδή η εξωτερική επιφάνεια της πισίνας γλιστράει από τα πολλά νερά να θυμάστε να μην τρέχετε ή σπρώχνετε κάποιον άλλον. Μπορεί πολύ εύκολα να γλιστρήσετε, να χτυπήσετε ή να χτυπήσετε κάποιον άλλον και να τον ρίξετε μέσα στο νερό.
5. Να θυμάστε πως θα πρέπει να έχουν περάσει τουλάχιστον 2-3 ώρες από το τελευταίο σας γεύμα προκειμένου να μπορέσετε να κολυμπήσετε.
6. Τα παιδιά θα πρέπει πάντα να συνοδεύονται και να επιβλέπονται από έναν ενήλικα.
7. Μέσα στην πισίνα απαγορεύεται η κατανάλωση φαγητού, αναψυκτικού ή το μάσημα καραμέλας/τσίχλας.