Πενθούντες γονείς και πολιτικοί ελπίζουν ότι η νέα κυβέρνηση των Εργατικών θα αντικαταστήσει την ευρέως αμφισβητούμενη νομοθεσία που προστατεύει εμπλεκόμενους στις Ταραχές
Η νέα Εργατική Κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου στο Λονδίνο δημιούργησε ελπίδες στην άλλη πλευρά του Βόρειου Ατλαντικού Ωκεανού ότι ο αμφιλεγόμενος νόμος περί κληρονομιάς και συμφιλίωσης της Βόρειας Ιρλανδίας θα καταργηθεί.
Ο νόμος, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ τον Σεπτέμβριο του 2023, έχει σχεδιαστεί για να κλείσει όλες τις μελλοντικές έρευνες σχετικά με ανεξιχνίαστες δολοφονίες που διαπράχθηκαν από Ιρλανδούς ρεπουμπλικάνους, πιστούς του Ηνωμένου Βασιλείου και μέλη των βρετανικών υπηρεσιών ασφαλείας κατά τη διάρκεια των ταραχών στη Βόρεια Ιρλανδία μεταξύ 1969 και 1998.
Πάνω από 3.500 άνθρωποι σκοτώθηκαν κατά τη σύγκρουση, αλλά πολλές οικογένειες που πενθούν και στις δύο πλευρές του θρησκευτικού χάσματος δεν έχουν ακόμα μάθει την αλήθεια και δεν έχουν βιώσει απόδοση δικαιοσύνης, για μια σειρά από λόγους.
Αυτό περιλαμβάνει ισχυρισμούς για συμπαιγνία μεταξύ των ενωτικών και των Βρετανών και την αποτυχία να διωχθούν σωστά τα μέλη του Ιρλανδικού Δημοκρατικού Στρατού και του Ιρλανδικού Εθνικού Απελευθερωτικού Στρατού.
Ο γιος του Πατ Μόλοϊ, Τζον, σκοτώθηκε στο βόρειο Μπέλφαστ από μέλη της προτεσταντικής Εθελοντικής Δύναμης του Ούλστερ το 1996. Ο καθολικός πατέρας δήλωσε στο Euronews ότι η προσπάθεια να πάρει απαντήσεις για το θάνατο του γιου του από τη βρετανική κυβέρνηση ήταν αδύνατη.
«Δυστυχώς, μας είπαν από την HET (Ομάδα Ιστορικών Ερευνών) ότι οι δολοφόνοι του Τζον ήταν όλοι εμπλεκόμενοι στη συμμορία Mount Vernon UVF, οι οποίοι, στο τέλος της ημέρας, όπως διαπιστώσαμε, έδιναν πληροφορίες στην αστυνομία με το δικό τους τρόπο, με άλλα λόγια υπήρξε συμπαιγνία», είπε.
«Αυτοί οι τύποι είχαν ασυλία (από τη δίωξη) επειδή έδιναν πληροφορίες για εγκληματικές ενέργειες στην αστυνομία και στον ειδικό κλάδο», συνέχισε ο Μόλοϊ.
Στο κέντρο ψυχολογικής υποστήριξης Wave, στο βόρειο Μπέλφαστ, ο Μόλοϊ πρόσθεσε ότι η ψήφιση του νόμου Legacy Act το περασμένο φθινόπωρο ήταν σαν να χτυπήθηκε για δεύτερη φορά από το βρετανικό κράτος.
«Αυτό ήταν μια μεγάλη σφαλιάρα για εμάς εδώ στο Wave. Δεν περιμέναμε ότι θα ψήφιζαν τέτοια πράγματα», είπε.
«Πάντα πίστευα στη δικαιοσύνη. Οι γονείς μου μου έλεγαν ότι αν ποτέ μπλέξεις σε μπελάδες, να πας στην αστυνομία... Ποτέ δεν πήρα απαντήσεις από την αστυνομία. Το Legacy Act μπήκε, όσον αφορά εμένα, για να σταματήσουν οι διώξεις των υπευθύνων στον βρετανικό στρατό».
Αν υπήρχε ένα πράγμα που ένωσε τα αντίπαλα και αντιμαχόμενα πολιτικά κόμματα στην έντονα διαιρεμένη Βόρεια Ιρλανδία τα τελευταία χρόνια, αυτό ήταν ο νόμος Legacy Act.
Πολλοί θεωρούν ότι δημιουργήθηκε για να τραβήξει μια «γραμμή στην άμμο» σε έρευνες που αποδεικνύεται δύσκολο να ολοκληρωθούν λόγω των δυσκολιών στη συγκέντρωση αποδεικτικών στοιχείων και του γεγονότος ότι τόσοι πολλοί άνθρωποι που είχαν κεντρική θέση σε αμφιλεγόμενες δολοφονίες είναι πλέον νεκροί.
Σύμφωνα με τον Μάθιου Ο' Τουλ του Σοσιαλδημοκρατικού Εργατικού Κόμματος, μέλος της Νομοθετικής Συνέλευσης στο Stormont, οι συνάδελφοί του θα κάνουν ό,τι μπορούν για να διασφαλίσουν ότι οι Βρετανοί θα τηρήσουν τον λόγο τους καταργώντας τη νομοθεσία.
«Θα τους πιέσουμε να κρατήσουν το λόγο τους. Είναι απολύτως κρίσιμο να καταργήσουν, να αντικαταστήσουν και, ειλικρινά, να πετάξουν αυτόν τον απεχθή νόμο», δήλωσε.
«Ήταν ένα από τα χειρότερα πράγματα που έκανε η προηγούμενη κυβέρνηση των Συντηρητικών. Είχε σχεδιαστεί για να προστατεύσει τους Βρετανούς στρατιώτες από την απόδοση ευθυνών, ακόμη και στρατιώτες που είχαν δολοφονήσει ανθρώπους στους δρόμους εδώ. Είχε επίσης ως αποτέλεσμα να δίνει ασυλία σε παραστρατιωτικούς, ρεπουμπλικάνους και ενωτικούς που είχαν αφαιρέσει ζωές και είναι εντελώς περιφρονημένοι από τα πολιτικά κόμματα εδώ, θα θέσουμε τη νέα βρετανική κυβέρνηση προ των ευθυνών της για να το καταργήσει».
Στις 17 Ιουλίου, ο Ιρλανδός Taoiseach (πρωθυπουργός) Σάιμον Χάρις θα συναντηθεί με τον νέο Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ. Αναμένεται ότι οι ηγέτες θα συζητήσουν το Legacy Act.
Ο υπουργός Επικρατείας της ιρλανδικής κυβέρνησης, Τόμας Μπερν TD, δήλωσε στο Euronews ότι υπάρχει μια αίσθηση ανακούφισης στο Δουβλίνο που η κυβέρνηση των Εργατικών του Στάρμερ δεσμεύτηκε να τηρήσει όσα υποσχέθηκε ως αντιπολίτευση.
«Είμαστε πολύ χαρούμενοι που το Εργατικό Κόμμα ανανέωσε τη δέσμευσή του να καταργήσει και να αντικαταστήσει το Legacy Act», δήλωσε.
«Ο Taoiseach έχει ήδη συνομιλήσει με τον πρωθυπουργό. Ο Tánaiste (αναπληρωτής ηγέτης) είχε συνομιλίες με τον [Βρετανό] υπουργό Εξωτερικών και τον υπουργό Βόρειας Ιρλανδίας (Χίλαρι Μπεν). Πολλοί πολιτικοί στην Ιρλανδία έχουν συναντηθεί ή είναι εξοικειωμένοι με πολλά μέλη του νέου βρετανικού υπουργικού συμβουλίου.
»Έχουν οικοδομηθεί εξαιρετικές σχέσεις και νομίζω ότι αυτό μπορεί πραγματικά να αποτελέσει τη βάση για τις δύο κυβερνήσεις να συνεργαστούν πραγματικά στενά προς το συμφέρον της ειρήνης και της ευημερίας στη Βόρεια Ιρλανδία", δήλωσε ο Μπερν.
Πριν από τις βουλευτικές εκλογές στο Ηνωμένο Βασίλειο, η ιρλανδική κυβέρνηση είχε ξεκινήσει διακρατική νομική δράση κατά των Βρετανών για την εισαγωγή της αμφιλεγόμενης νομοθεσίας.
Χωρίς να υπάρχει συγκεκριμένη ημερομηνία για την προτεινόμενη κατάργησή της, η μπάλα βρίσκεται πλέον σταθερά στο Γουεστμίνστερ για να αποφασίσει πότε ακριβώς ο νόμος θα εξαφανιστεί από τα βιβλία των καταλόγων. Τότε και μόνο τότε η ιρλανδική κυβέρνηση θα αποσύρει επισήμως την προτεινόμενη νομική δράση της κατά των Βρετανών.