Οι ηγέτες της ΕΕ θα συζητήσουν για το αμφιλεγόμενο «Συμβούλιο Ειρήνης» για τη Γάζα, όταν συγκεντρωθούν για έκτακτες συνομιλίες την Πέμπτη, με ορισμένους να προειδοποιούν ότι ο «χάρτης» του συμβουλίου διαβάζεται ως μια προσπάθεια να αντικαταστήσει τα Ηνωμένα Έθνη.
Η λεπτή ισορροπία που καλείται να τηρήσει η Ευρώπη, καθώς επιχειρεί να αποκλιμακώσει τις εντάσεις με τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ για τη Γροιλανδία, περιπλέκεται απροσδόκητα από έναν καταιγισμό προσκλήσεων προς χώρες όλου του κόσμου για συμμετοχή στο Συμβούλιο Ειρήνης για τη Γάζα που έχει συγκροτήσει.
Το ζήτημα του κατά πόσον η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη-μέλη της θα πρέπει να συμμετάσχουν στο συμβούλιο, το οποίο αρχικά δημιουργήθηκε για τη διαχείριση της μεταπολεμικής Γάζας, αναμένεται να συζητηθεί την Πέμπτη, όταν οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα συγκεντρωθούν σε έκτακτη σύνοδο κορυφής, που συγκαλείται ως απάντηση στις τελευταίες απειλές του Τραμπ για επιβολή δασμών.
Διπλωμάτες εκφράζουν ανησυχία ότι το θέμα αρχίζει να μπλέκεται με την κρίση της Γροιλανδίας, αναγκάζοντας τους Ευρωπαίους να συντονιστούν ως προς το αν θα αποδεχθούν ή όχι τις θέσεις που τους προσφέρονται, με τον κίνδυνο να εξοργίσουν τον Αμερικανό πρόεδρο, τη στιγμή που οι εντάσεις βρίσκονται σε νέο υψηλό επίπεδο.
Η μόνιμη συμμετοχή στο συμβούλιο κοστίζει 1 δισ. δολάρια, ποσό που, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, προορίζεται για την ανοικοδόμηση της Γάζας.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, καθώς και κυβερνήσεις χωρών της ΕΕ, μεταξύ αυτών η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία και η Ουγγαρία, έχουν λάβει πρόταση συμμετοχής στο συμβούλιο.
Η Γαλλία έχει ήδη δηλώσει ότι δεν σκοπεύει να συμμετάσχει, εκφράζοντας φόβους ότι το καταστατικό του συμβουλίου, στο οποίο δεν γίνεται καμία αναφορά στη Γάζα, θέτει υπό αμφισβήτηση τις «αρχές και τη δομή του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών» και παραχωρεί «εκτεταμένες εξουσίες» στον Τραμπ, ο οποίος προεδρεύει του οργάνου.
Σε απάντηση, ο Τραμπ απείλησε με επιβολή δασμών 200% στο γαλλικό κρασί και τη σαμπάνια, στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι το ζήτημα μπορεί να εξελιχθεί σε νέο σημείο τριβής στις σχέσεις ΕΕ–ΗΠΑ.
Μιλώντας στο Euronews στο Νταβός, ο υπουργός Εξωτερικών του Βελγίου Μαξίμ Πρεβό κατηγόρησε τον Τραμπ ότι επιχειρεί να «αντικαταστήσει το σύστημα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών» με «ένα δικό του προσωπικό συμβούλιο».
Νέα παγκόσμια τάξη;
Η ευρεία διάσταση που φαίνεται να αποδίδει ο Τραμπ στο συμβούλιο, σε συνδυασμό με την εμφανή έλλειψη εστίασης στη ρημαγμένη από τον πόλεμο Γάζα και στο μέλλον της, προκαλεί επίσης έντονη ανησυχία στους αξιωματούχους των Βρυξελλών.
Αξιωματούχοι και διπλωμάτες έχουν εκφράσει κατ’ ιδίαν σοβαρές επιφυλάξεις για το θεσμικό πλαίσιο, τη διαδικασία επιλογής, την εντολή και τη δομή διακυβέρνησης του συμβουλίου, ζητώντας να επανέλθει η εστίαση στη Γάζα αντί να δημιουργηθεί ένα παράλληλο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Παρότι έχει ανατεθεί σε μια τεχνοκρατική επιτροπή υπό παλαιστινιακή ηγεσία η διαχείριση της καθημερινότητας στη Γάζα, υπάρχουν ανησυχίες για την απουσία παλαιστινιακής εκπροσώπησης στα δύο ανώτατα όργανα του Συμβουλίου, τα οποία επιβλέπουν επενδύσεις, διπλωματία και διακυβέρνηση.
Ο Ευρωπαίος Επίτροπος για τη Μεσόγειο, αρμόδιος για την πολιτική της ΕΕ στη Γάζα, έχει ζητήσει την «ένταξη όλων των βασικών εμπλεκόμενων μερών» στο συμβούλιο.
Ο Τραμπ έχει επίσης απευθύνει πρόσκληση στον πρόεδρο της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν, καθιστώντας τη συμμετοχή της Ευρώπης πολιτικά δυσχερή.
Η συζήτηση γύρω από το συμβούλιο αναμένεται να διευρύνει τις ήδη υπάρχουσες ρωγμές μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής. Ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν έχει ήδη αποδεχθεί τη θέση του, με τον υπουργό Εξωτερικών Πέτερ Σιγιάρτο να δηλώνει ότι ο πρωθυπουργός είναι «τιμημένος» από την πρόταση του Τραμπ.
Τα μέλη του Συμβουλίου θα εποπτεύουν μια εκτελεστική επιτροπή, η οποία θα αναλάβει την εφαρμογή της δεύτερης φάσης ενός ειρηνευτικού σχεδίου 20 σημείων για τη Γάζα, που παρουσίασε ο Τραμπ τον περασμένο Σεπτέμβριο. Η φάση αυτή περιλαμβάνει την ανάπτυξη διεθνούς δύναμης ασφαλείας, τον αφοπλισμό της Χαμάς και την ανοικοδόμηση της περιοχής που έχει καταστραφεί από τον πόλεμο.